Bệnh lý võng mạc đái tháo đường và những biến chứng gây mù lòa

Bệnh lý võng mạc đái tháo đường

Bệnh lý võng mạc đái tháo đường là gì?

Đái tháo đường là bệnh rối loạn chuyển hóa glucid mạn tính, là một trong ba bệnh (ung thư, tim mạch, đái tháo đường) không lây truyền, có tốc độ phát triển nhanh nhất. Đái tháo đường có 2 loại chính:

- Đái tháo đường phụ thuộc insulin (IDD-týp 1): thường gặp ở lứa tuổi 10-20 tuổi.

- Đái tháo đường không phụ thuộc insulin (NIDD-týp 2): thường gặp ở lứa tuổi 50-70 tuổi.

Bệnh đái tháo đường gây nhiều biến chứng tại mắt, tim mạch, thận, thần kinh. Trong đó, biến chứng tại mắt rất hay gặp.

Võng mạc là các lớp sợi thần kinh của mắt, có vai trò tiếp nhận ánh sáng, hình ảnh mắt thu nhận được đến não, và ngược lại truyền hình ảnh mà não phân tích được đến mắt, trong đó hoàng điểm là quan trọng nhất cho hình ảnh tinh tế nhất.

Cơ chế sinh bệnh

Võng mạc đái tháo đường là bệnh lý tại võng mạc gây ra do bệnh lý đái tháo đường. Bệnh võng mạc đái tháo đường xảy ra hầu hết ở các trường hợp đái tháo đường tiến triển sau 10-15 năm. Người ta thống kê, nhìn chung sau 15 năm bị đái tháo đường, 2% bệnh nhân sẽ mù, 10% bệnh nhân thị lực kém.

Tần suất bệnh võng mạc đái tháo đường trong IDD (40%) cao hơn trong NIDD (20%). Bệnh võng mạc đái tháo đường là nguyên nhân gây mù thường gặp nhất từ 20-65 tuổi.

Chuyên gia nhãn khoa khuyến cáo bệnh nhân chăm sóc thị lực

- Nguy cơ bệnh võng mạc đái tháo đường phụ thuộc nhiều yếu tố: thời gian bị đái tháo đường, mức độ đường máu và các yếu tố khác như cao huyết áp, tăng lipid máu, bệnh thận, có thai, các phẫu thuật trong nhãn cầu có thể tăng nguy cơ và mức độ trầm trọng của bệnh võng mạc đái tháo đường.

Triệu chứng bệnh võng mạc đái tháo đường

Hầu như bệnh nhân không có triệu chứng gì trước đó, đến khi thị lực giảm (mắt mờ) là mắt đã bị tổn thương võng mạc. Và lúc này thường bệnh đã diễn tiến nặng. Do vậy, bệnh nhân bị đái tháo đường nên thường xuyên đi kiểm tra mắt định kỳ để bác sĩ phát hiện sớm bệnh võng mạc đái tháo đường, điều trị ngăn ngừa sự giảm thị lực.

Cơ chế sinh bệnh

- Bệnh sinh của bệnh võng mạc đái tháo đường là một bệnh lý vi mạch máu ảnh hưởng đến các tiểu động mạch võng mạc trước mao mạch, mao mạch và các tiểu tĩnh mạch. Có cả 2 nguyên nhân là sự tắc nghẽn vi mạch máu và sự rò rỉ.

- Tổn thương thành mạch võng mạc biểu hiện bằng mất tế bào nội mạch, màng đáy dày lên, các vi phình mạch, thành mạch bị xơ hóa, rối loạn chức năng, tắc mạch gây giảm khả năng tưới máu, thiếu oxy tổ chức, thành mạch có thể vỡ gây xuất huyết, tính thấm thành mạch tăng gây xuất tiết.

- Những tắc mạch gây thiếu máu, kích thích tăng sinh các mạch máu mới còn gọi là tân mạch. Các mạch máu mới này rất yếu, dễ dàng vỡ bất cứ lúc nào, gây xuất huyết võng mạc, giảm thị lực.

Khuyến cáo từ chuyên gia nhãn khoa

Tuyên truyền tư vấn sức khỏe, Bác sĩ chuyên khoa I Trần Việt Hùng - Bác sĩ điều trị, Chuyên gia Phaco Bệnh viện Mắt Sài Gòn Cần Thơ khuyến cáo:

Đối với bệnh nhân mắc bệnh võng mạc đái tháo đường, việc quan trọng là giữ mức độ đường máu và huyết áp ổn định. Các chỉ số này luôn nằm trong giới hạn an toàn mà bác sĩ điều trị đái tháo đường đặt ra. Phải loại bỏ các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến võng mạc như thuốc lá, béo phì…

Ngoài ra, bệnh nhân đái tháo đường phải đi khám mắt định kỳ 3 tháng, 6 tháng hoặc 1 năm 1 lần, để bác sĩ tại bệnh viện mắt phát hiện sớm tổn thương võng mạc, điều trị sớm sẽ giữ được thị lực, ngăn ngừa tình trạng giảm thị lực hoặc mù lòa.