Bệnh nhân mắc lao được phát hiện muộn, lộ khoảng trống trong sàng lọc

Không ít bệnh nhân chỉ được phát hiện mắc lao sau vài ngày điều trị nội trú, làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm. Ngành y tế đang thúc đẩy giải pháp để khắc phục khoảng trống này.

 Phát hiện sớm bệnh lao sẽ điều trị hiệu quả

Phát hiện sớm bệnh lao sẽ điều trị hiệu quả

Tại hội nghị hưởng ứng Ngày Thế giới phòng chống lao 24/3 do Bệnh viện Phổi Trung ương và Chương trình Chống lao Quốc gia (CLQG) tổ chức, ông Đinh Viết Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, Chủ nhiệm Chương trình CLQG, cảnh báo thực trạng đáng lo ngại: Ở một số cơ sở y tế, có bệnh nhân nhập viện 3–4 ngày mới được phát hiện mắc lao. Việc chậm trễ này vừa ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị vừa làm tăng nguy cơ lây nhiễm.

Theo ông Lượng, trong bối cảnh các cơ sở y tế đã có đủ phương tiện chẩn đoán, việc bỏ sót bệnh lao trong quá trình khám, chữa bệnh là thiếu sót nghiêm trọng về chuyên môn, do đó, cần siết chặt kỷ luật chuyên môn và nâng cao năng lực sàng lọc từ tuyến đầu.

Ông Lượng cho biết trọng tâm của Ngày Thế giới phòng chống lao năm 2026 là lồng ghép sàng lọc lao vào khám sức khỏe định kỳ. Việc từ năm 2026, người dân được khám sức khỏe hoặc sàng lọc miễn phí mỗi năm một lần là cơ hội quan trọng để phát hiện sớm bệnh lao, trong bối cảnh gần 40% người bệnh không có triệu chứng rõ ràng.

 Ông Đinh Viết Lượng nhấn mạnh yêu cầu khám sàng lọc để phát hiện bệnh lao sớm

Ông Đinh Viết Lượng nhấn mạnh yêu cầu khám sàng lọc để phát hiện bệnh lao sớm

Khi khám định kỳ, người dân sẽ được chụp X-quang phổi, hoặc được chỉ định xét nghiệm GeneXpert nhằm chẩn đoán xác định.

Hệ thống trang thiết bị hiện đã được đầu tư rộng khắp với hàng trăm máy X-quang, khoảng 500 máy GeneXpert tại 34 tỉnh, thành phố cùng 45 xe chụp X-quang kỹ thuật số lưu động. Nhờ đó, khả năng tiếp cận dịch vụ sàng lọc được mở rộng, đặc biệt tại các khu vực khó khăn.

Việc tích hợp sàng lọc vào khám sức khỏe định kỳ không chỉ giúp phát hiện sớm mà còn bảo đảm người bệnh được đưa ngay vào hệ thống quản lý, điều trị của Chương trình CLQG, qua đó kiểm soát nguồn lây trong cộng đồng.

Hiện, Việt Nam vẫn nằm trong nhóm quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao trên thế giới. Năm 2025, cả nước phát hiện hơn 119.000 ca bệnh, tương đương khoảng 63% số ca ước tính trong cộng đồng, với tỷ lệ điều trị thành công đạt 90%, cao hơn mức trung bình toàn cầu.

Tuy nhiên, mỗi năm vẫn có khoảng 184.000 ca lao mới, gần 9.400 ca lao kháng thuốc và khoảng 12.000 ca tử vong. Khu vực phía Nam chiếm tới 60% tổng số ca phát hiện, cho thấy sự chênh lệch lớn về dịch tễ.

Đáng chú ý, dù khoảng 52 triệu người lao động được khám sức khỏe định kỳ hằng năm, hoạt động sàng lọc lao vẫn chưa được tích hợp đầy đủ, dẫn đến bỏ sót nhiều trường hợp. Đây là khoảng trống lớn mà ngành y tế đặt mục tiêu khắc phục từ năm 2026.

Để đạt mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030, ngành y tế cần đẩy mạnh các giải pháp đồng bộ, từ hoàn thiện chính sách, bảo đảm tài chính bền vững đến nâng cao năng lực y tế cơ sở.

Các hướng đi như ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong đọc X-quang, mở rộng mạng lưới bệnh viện chuyên sâu, lồng ghép sàng lọc lao với các bệnh hô hấp khác đang được thúc đẩy nhằm tối ưu hiệu quả phát hiện.

Thanh Hằng

Nguồn VietTimes: https://viettimes.vn/benh-nhan-mac-lao-duoc-phat-hien-muon-lo-khoang-trong-trong-sang-loc-post195907.html