Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đang tích cực cứu chữa 8 nạn nhân ngộ độc khí H₂S

Bác sĩ khám cho bệnh nhân.

Hội chẩn toàn viện cứu chữa 8 nạn nhân

Khoảng thời gian từ tối muộn ngày 18/7 đến trưa 19/7, các xe cứu thương liên tục dồn dập chuyển tuyến các nạn nhân từ vụ tai nạn ngạt khí kinh hoàng tại hầm biogas của Công ty TNHH DABACO (Thạch Quảng, Thanh Hóa).

Trong số 13 người gặp nạn, đã có tới 5 trường hợp tử vong do độc tính quá mạnh của khí độc, 8 trường hợp còn lại và người tham gia cứu hộ lập tức được chuyển hướng khẩn cấp về Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình trong tình trạng cấp cứu ngộ độc.

Hiện trường xảy ra vụ tai nạn là một bể chứa nước phân khép kín có kích thước sâu 2m, rộng 2m và dài 3m, nhưng miệng bể chỉ rộng hơn 1m. Trong không gian tù túng này, các vi khuẩn phân hủy chất hữu cơ đã sản sinh ra lượng khí độc sunphua hydro (H₂S) khổng lồ.

Khi một nam nhân viên sẩy chân rơi xuống và bất tỉnh, các đồng nghiệp theo phản xạ tự nhiên đã lập tức lao xuống cứu hoặc thò đầu sâu vào miệng bể để kéo nạn nhân lên mà không hề có bất kỳ phương tiện bảo hộ nào. Hậu quả là chuỗi tai nạn dây chuyền xảy ra, các nạn nhân ngã gục ngay tại chỗ.

Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai chia sẻ, đơn vị tiếp nhận 8 bệnh nhân, tất cả nam giới, tuổi 32 đến 46 tuổi, nhân viên một công ty chăn nuôi lợn. Tám bệnh nhân đang được cấp cứu bao gồm: 2 người xuống bể sau cùng được buộc dây vào người và tay xuống cứu nhưng khi xuống tới nơi thì thấy khó chịu, nhanh chóng bất tỉnh và được kịp thời kéo ngay lên, sau vài phút thì tỉnh, 6 bệnh nhân còn lại là những người ở trên miệng bể tham gia kéo các nạn nhân lên.

Các bệnh nhân đến viện trong tình trạng tỉnh, đau đầu, một số ca có kích ứng, xung huyết kết mạc, nhiễm toan chuyển hóa lactic, tiêu cơ vân. Tình trạng các bệnh nhân đang được cấp cứu, đánh giá và theo dõi sát.

Nhận được thông tin về vụ tai nạn thảm khốc, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đào Xuân Cơ - Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai đang trực tại Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đã trực tiếp kiểm tra, lập tức yêu cầu kích hoạt hệ thống "báo động đỏ toàn viện", tổ chức phối hợp các chuyên khoa như chống độc, hồi sức cấp cứu, truyền nhiễm, chấn thương, chẩn đoán hình ảnh.

Các cuộc hội chẩn khẩn cấp, phối hợp liên chuyên khoa đã được thiết lập ngay bên giường bệnh, các bác sĩ phải đánh giá toàn diện tổn thương, không chỉ tập trung vào tình trạng nhiễm độc khí H₂S, mà còn phải tầm soát kỹ lưỡng các nguy cơ các bệnh lý nhiễm trùng và các chấn thương ẩn giấu do nạn nhân bị ngã từ trên cao xuống bể.

Cho tới hiện tại, tình trạng các bệnh nhân đang có dấu hiệu cải thiện nhiều so với khi mới vào viện.

H₂S độc tính tương tự xianua, là thủ phạm trong nhiều vụ ngạt khí chết người

Chia sẻ sau ca cấp cứu ngộ độc tập thể, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên cho hay, H₂S là một loại khí cực độc, có độc tính ức chế hô hấp tế bào nhanh và mạnh tương tự như xianua, bóp nghẹt trực tiếp tất cả các cơ quan, đặc biệt hệ thần kinh trung ương và tim mạch.

Ở nồng độ thấp, khí có mùi trứng thối đặc trưng, nhưng ở nồng độ cao, nó lập tức làm liệt dây thần kinh khứu giác khiến nạn nhân hoàn toàn không cảm nhận được mùi. Thuật ngữ y khoa gọi hiện tượng ngộ độc cấp H₂S liều cao trong không gian kín là "Hội chứng búa tạ ở lò mổ" - nghĩa là người đi vào khu vực có khí độc hít phải sẽ bất tỉnh, các cơ quan ngừng hoạt động, bị quật ngã gần như ngay lập tức, tỷ lệ tử vong tại hiện trường là cực kỳ lớn.

"Khí này hấp thu rất nhanh, gần như ngay lập tức vào cơ thể và gây kích ứng cực mạnh lên niêm mạc mắt, hệ hô hấp", bác sĩ Nguyên cho hay.

Chuyên gia này nhấn mạnh, rất nhiều người dân và ngay cả một số nhân viên y tế tuyến dưới vẫn lầm tưởng các vụ ngạt hầm biogas, giếng khơi là do khí metan (CH₄). Nhưng thực tế, thủ phạm giết người hàng loạt trong tích tắc chính là khí sunfua hydro (H₂S).

Ở Việt Nam, các vụ tai nạn đau lòng này xảy ra hằng năm và tái diễn nhiều lần trong các hoàn cảnh như khơi giếng, chui xuống bể chứa, bể rác, bể phân, chất thải, cống, hầm chứa cá ở các tàu biển,... dù Trung tâm và các cơ quan báo chí đã liên tục cảnh báo, tuyên truyền.

Dấu hiệu nhận biết ngộ độc khí H₂S và khuyến cáo xử trí

Theo các chuyên gia, nạn nhân bị ngộ độc khí H₂S thường có biểu hiện bất tỉnh rất nhanh ngay sau khi bước vào các không gian kín, thiếu thông khí như bể chứa, hầm, giếng, hầm cá, khoang kín, cống rãnh… Do khí độc tác động mạnh lên niêm mạc, người bệnh có thể xuất hiện tình trạng kích ứng mắt, đỏ và xung huyết kết mạc.

Một dấu hiệu đặc biệt cần lưu ý là các vật dụng kim loại trên cơ thể như đồ trang sức, cúc áo, khóa quần, thắt lưng bằng đồng, bạc, sắt… có thể bị xỉn màu, chuyển sang đen xám do phản ứng với khí H₂S. Khi xét nghiệm, người bị ngộ độc thường có tình trạng tăng lactate máu rất cao trên khí máu động mạch, cho thấy tình trạng thiếu oxy ở cấp độ tế bào.

Trong tình huống nghi ngờ có khí H₂S, tuyệt đối không được tự ý lao xuống cứu người khi chưa có phương tiện bảo hộ, bởi người cứu rất dễ trở thành nạn nhân tiếp theo. Cần nhanh chóng làm thông thoáng khu vực, mở các lối thoát khí, sử dụng quạt hoặc hệ thống cấp khí để đẩy khí độc ra ngoài và đưa khí sạch vào.

Nếu bắt buộc phải tiếp cận khu vực nguy hiểm, người cứu hộ phải được trang bị thiết bị bảo vệ hô hấp chuyên dụng, lý tưởng nhất là mặt nạ phòng độc kết hợp bình dưỡng khí. Trong trường hợp chưa có đầy đủ trang thiết bị, cần sử dụng dây bảo hiểm buộc chắc chắn vào cơ thể, đồng thời phải có người hỗ trợ bên ngoài để kịp thời kéo lên khi xảy ra bất thường.

Để phòng tránh các tai nạn do khí H₂S, người dân và người lao động không được tự ý đi vào các khu vực kín, thiếu lưu thông khí như bể chứa, hầm, giếng, cống rãnh sâu, khoang chứa hoặc các nơi có nguy cơ tích tụ khí độc.

Khi bắt buộc phải làm việc trong môi trường này, cần sử dụng thiết bị bảo hộ hô hấp chuyên dụng, đồng thời thực hiện đầy đủ các biện pháp an toàn như mở thông thoáng khu vực trong thời gian đủ dài, bơm khí sạch, kiểm tra nồng độ khí độc trước khi bước vào. Việc tuân thủ quy trình an toàn là yếu tố quyết định để tránh những tai nạn thương tâm do loại “khí độc vô hình” này gây ra.

Vụ cấp cứu ngộ độc hàng loạt này chính là minh chứng sống động về vai trò mang tính chiến lược của Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình. Việc Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình chính thức đi vào hoạt động đã có thể về gần với người dân khu vực nam Đồng bằng sông Hồng và các tỉnh lân cận như Thanh Hóa, Hòa Bình, Hà Nam. Khoảng cách địa lý được rút ngắn, thời gian di chuyển giảm từ vài tiếng xuống còn vài chục phút.