Bí ẩn chưa lời giải: 'Bóng đen' 200 con mèo trong Tử Cấm Thành

Trong số rất nhiều điểm tham quan ở Bắc Kinh, Tử Cấm Thành nổi bật hơn cả. Là một kho báu của lịch sử và văn hóa Trung Quốc, nơi đây thu hút rất nhiều khách du lịch trong và ngoài nước.

Ngoài vẻ đẹp tráng lệ hùng vĩ của Tử Cấm Thành, nhiều người tò mò những bí ẩn nơi đây. Nhiều người có thắc mắc tại sao Tử Cấm Thành lại luôn có hàng trăm con mèo sinh sống?

Sự xuất hiện của hàng trăm con mèo tại Tử Cấm Thành là kết quả của lịch sử cung đình qua nhiều thế kỷ, nhu cầu bảo vệ di sản và điều kiện sinh thái đặc thù của quần thể này.

Mèo đã đồng hành cùng Tử Cấm Thành hơn 600 năm, từ thời nhà Minh (1368-1644) đến nhà Thanh (1644-1911). Chúng từng là thú cưng yêu thích của các hoàng đế như: Chu Nguyên Chương, Tuyên Đức Đế từng nghiên cứu và vẽ mèo, Gia Tĩnh Đế phong tước vị, chôn cất mèo bằng quan tài vàng, Càn Long hay hoàng hậu Từ Hy Thái hậu nuôi mèo trong điện riêng.

Điều thú vị là nhiều chú mèo được đặt tên, cho ăn riêng, thậm chí lập bộ phận quản lý riêng trong cung đình. Trong văn hóa Trung Hoa cổ, mèo gắn với sự tỉnh thức, trấn tà và bảo vệ không gian linh thiêng, giúp chúng được đối xử nhẹ tay thay vì bị xua đuổi như động vật hoang. Ngày nay, phần lớn ngự miêu ở Tử Cấm Thành được tin là hậu duệ trực hệ của mèo hoàng gia xưa, bên cạnh những con mèo hoang được thu nhận trong quá trình bảo tồn.

Sau khi nhà Thanh sụp đổ năm 1912, hoàng cung không còn là nơi ở của hoàng gia, nhưng mèo đã sinh sôi nhiều thế hệ và không có lý do để tiêu diệt hay di dời. Khi Tử Cấm Thành trở thành bảo tàng năm 1925, chúng mặc nhiên trở thành "cư dân cũ", duy trì dòng chảy liên tục giữa quá khứ hoàng tộc và không gian di sản hiện đại.

Đặc biệt những chú mèo này lang thang khắp mọi ngóc ngách của Tử Cấm Thành; bạn có thể thấy chúng ở bất cứ nơi nào hẻo lánh. Chúng rất đáng yêu và thanh lịch. Mọi người luôn tò mò về cuộc sống của những chú mèo này trong Tử Cấm Thành. Trước đây, các cung phi thường nuôi mèo làm thú cưng, và mỗi con đều có tên riêng. Vào thời đó, mèo trong cung rất được ưa chuộng.

Điều đáng nói theo thời gian, số lượng mèo sinh sôi nảy nở và trở nên rất nhiều. Chúng không bao giờ rời khỏi Tử Cấm Thành hay nhìn thấy thế giới bên ngoài. Những con mèo trong Tử Cấm Thành rất hiền lành. Hơn 100 con mèo này sống trong một khu vực cố định mỗi ngày và đều có tên riêng cùng thông tin nhận dạng đầy đủ.

Được biết hiện nay, Bảo tàng Cố Cung quản lý khoảng 150-200 con mèo, xem chúng là một phần di sản sống. Từ năm 2009, bảo tàng triển khai chương trình TNR (bắt, triệt sản, tiêm vaccine, thả) để kiểm soát số lượng mèo mà vẫn duy trì vai trò bảo vệ di sản. Giai đoạn 2009-2013, chi phí cho chương trình này lên tới hơn 18.000 nhân dân tệ (63 triệu đồng) cho 181 con mèo.

Tại Tử Cấm Thành, du khách được khuyến cáo không bế mèo, không ép chụp ảnh và không tự ý cho ăn để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe của chúng. Nhân viên bảo tàng thường nhắc "mèo là chủ của Tử Cấm Thành, con người chỉ là khách".

Những "ngự miêu" không chỉ bảo vệ di sản mà còn mang lại giá trị văn hóa và du lịch đáng kể. Chú mèo Papa màu cam mũm mĩm trở thành ngôi sao của năm, với chiều cao ngồi khoảng 30 cm, được dùng làm đơn vị đo hài hước cho các cổ vật nhân kỷ niệm 100 năm bảo tàng. Các con khác như: Luban hay Baidian'er cũng nổi tiếng trên mạng xã hội Weibo.

Thêm điều thú vị nữa là những con mèo ở Cố cung được phân ra làm 3 loại. Loại thứ nhất là những chú mèo thích yên tĩnh, thường sống trong các khu vực "cấm", hầu như không có người lui tới.

Loại thứ hai chính là Cảnh Tiểu Tể và bầy đàn. Cảnh Tiểu Tể là tên của chú mèo lông vàng nổi tiếng được ghi hình trong chương trình "Lên tin tức rồi, Cố cung!". Những chú mèo này không sợ người. Chúng thường quanh quẩn ở Ngự Hoa Viên, phía ngoài của Cảnh Vận Môn và Văn Hoa Điện.

Loại cuối cùng là những chú mèo "bảnh bao" nhất Hoàng cung. Các nhân viên làm việc trong Cố cung cho biết những chú mèo này chỉ xuất hiện trong giờ ăn và sau đó thì bỏ đi mất dạng.

Nhưng cho dù là loại mèo nào, các nhân viên vẫn chăm sóc chúng rất chu đáo. Bạn cũng có thể nhìn thấy bóng dáng của những chiếc đuôi ngoe nguẩy đầy uyển chuyển khi dạo chơi trong Cố cung.

Hiện tại, những chú mèo này đã trở thành một biểu tượng vô cùng quan trọng của Cố cung. Mèo ở Tử Cấm Thành có nhiều màu sắc và hoa văn khác nhau, và du khách thường sẽ bất ngờ bắt gặp nhiều con trong khi tham quan.

Trúc Chi (t/h)