Bí ẩn lớn nhất cần lời giải mã trong hồi kết 'Dune'

Sau hai phần phim của Denis Villeneuve, Dune đã thành công xây dựng thương hiệu khoa học viễn tưởng với chỗ đứng vững chắc trong văn hóa đại chúng. Cuộc chiến tranh giành hương dược giữa các gia tộc trên hành tinh Arrakis khốc liệt lôi cuốn hàng triệu khán giả, khiến người ta phải mê mẩn trước một thế giới quá sức đồ sộ và choáng ngợp.

Thế nhưng, câu chuyện Villeneuve sắp đưa lên màn ảnh rộng cuối năm nay có thể không còn mang dáng dấp của một thiên anh hùng ca như trước. Dune: Part Three được chuyển thể từ Dune Messiah, cuốn thứ hai trong loạt tiểu thuyết nổi tiếng của Frank Herbert, lấy bối cảnh hơn một thập niên sau khi Paul Atreides giành quyền kiểm soát đế chế. Paul giờ đã là Hoàng đế, nhưng chiến thắng ấy không đưa anh đến một kết thúc có hậu, ngược lại còn mở ra giai đoạn đen tối nhất cuộc đời “người được chọn” này.

Hồi kết cuộc chiến xứ cát

Nếu Dune: Part One là câu chuyện Paul bỡ ngỡ bước vào thế giới khắc nghiệt của Arrakis, Dune: Part Two kể về cách anh trưởng thành, từng bước giành lấy ngai vàng và tranh đoạt quyền lực, thì phần ba đặt nhân vật vào một vị thế hoàn toàn khác.

Ở phần tiền truyện, gia tộc Atreides có thể coi như đã hồi sinh từ đống tro tàn. Sống sót sau âm mưu thanh trừng của gia tộc Harkonnen, Paul và mẹ là Lệnh bà Jessica tiến sâu vào sa mạc, nương nhờ người bản địa Fremen. Tại đây, Paul thành công chứng minh năng lực bản thân, còn Jessica âm thầm gieo rắc niềm tin về Lisan al-Gaib (Đấng cứu thế) xuất hiện. Trở thành lãnh đạo của Fremen, Paul phát động cuộc thánh chiến, ép Hoàng đế phải nhường ngôi và gả con gái cho mình.

Dune: Part Three diễn ra nhiều năm sau sự kiện ấy. Không còn là chàng trai trẻ chật vật sinh tồn giữa sa mạc, Paul nay đã trở thành một Hoàng đế, bị ám ảnh trước viễn cảnh sụp đổ của đế chế mình cai trị. Thông qua những gì nhà sản xuất đã hé lộ, nhất là thông tin dàn diễn viên, phạm vi câu chuyện lần này có sự thay đổi và mở rộng đáng kể. Trong đó, Jason Momoa trở lại với vai Duncan Idaho, Robert Pattinson đảm nhận phản diện Scytale, Anya Taylor-Joy xuất hiện với vai Alia Atreides, còn Ida Brooke cùng Nakoa-Wolf Momoa lần lượt hóa thân Ghanima và Leto II.

Mối quan hệ của Paul và Chani rạn nứt. Ảnh: Warner Bros.

Những cái tên này gần như xác nhận một số tuyến truyện quan trọng của Dune Messiah. Duncan Idaho trở lại dưới một hình hài khác; Alia giờ đã trưởng thành; còn hai người con của Paul và Chani cũng đồng thời tham gia câu chuyện.

Nhưng điều đáng chờ đợi nhất lại nằm ở nhân vật Chani. Trong Dune: Part Two, cô không chấp nhận việc Paul trở thành lãnh đạo của người Fremen rồi phát động cuộc thánh chiến nhân danh Muad'Dib. Sau khi Paul chọn kết hôn với Irulan để củng cố quyền lực, Chani rời đi trong nỗi thất vọng tột cùng. Là một nhân vật đã được Villeneuve chủ động thay đổi khác đi so với nguyên tác, Dani rất có thể sẽ trở thành tiếng nói phản đối gay gắt nhất với triều đại của Paul ở phần phim cuối.

Đó cũng là điểm khiến Dune: Part Three khó đoán. Bộ phim vẫn dựa trên nguyên tác Dune Messiah, nhưng có vẻ Villeneuve sẽ không kể lại cuốn sách theo cách nguyên bản. Ông đã gieo mầm những thay đổi nhỏ từ phần hai, và hồi kết loạt phim về xứ cát là nơi những sáng tạo của vị đạo diễn tài hoa khiến khán giả phải bất ngờ.

Điều gì chờ đợi Paul Atreides

Dune Messiah (xuất bản năm 1969) là cuốn thứ hai trong loạt sáu tiểu thuyết về xứ cát, nối tiếp những gì đang dang dở của Dune (1965). Một thông tin thú vị là Frank Herbert viết cuốn sách này vì nhận thấy độc giả đã hiểu sai nhân vật của mình.

Dune được đánh giá là một trong số kiệt tác khoa học giả tưởng. Ảnh: Hodderscape.

Khi Dune trở thành một hiện tượng, nhiều người coi Paul như hình mẫu anh hùng: một chàng trai mất gia đình, đến Arrakis, nổi dậy cùng người Fremen rồi đánh bại đối thủ Harkonnen và giành lại quyền lực.

Nhưng đó không phải tất cả những gì tác giả Frank Herbert muốn truyền tải. Ngay từ đầu, ông đã muốn Dune là lời cảnh báo về sự nguy hiểm của những nhà lãnh đạo có khả năng tập hợp và dẫn dắt cả một cộng đồng. Dune Messiah là cách Herbert đưa ý tưởng ấy đi đến tận cùng.

Câu chuyện bắt đầu 12 năm sau Dune. Paul đã trở thành Hoàng đế của vũ trụ, nhưng cuộc thánh chiến nhân danh Muad'Dib vẫn chưa kết thúc và số người chết đã vượt quá 61 tỷ người.

Theo lẽ thường, không ít kẻ muốn lật đổ Paul và chấm dứt triều đại đầy máu và bạo lực. Một âm mưu bí mật thành hình, với sự tham gia của Mẹ Bề trên Mohiam thuộc hội Bene Gesserit, Công chúa Irulan, Hoa tiêu Vũ trụ Edric và Scytale - một người biến hình thuộc Bene Tleilax (giáo phái bí mật gồm những con người được biến đổi về mặt di truyền và đang theo đuổi kế hoạch riêng đối với tương lai nhân loại).

Mục tiêu của họ không chỉ là hạ sát Paul mà còn làm suy yếu vị thế của anh trong cộng đồng Fremen. Bởi dù Stilgar vẫn tuyệt đối trung thành với Muad'Dib, một bộ phận người dân Fremen bắt đầu nghi ngờ con đường mà Paul đang dẫn dắt họ.

Scytale đặc biệt nguy hiểm vì khả năng biến hình. Hắn giả dạng Lichna, con gái của chiến binh Fremen Otheym, để kích động người này chống lại Paul. Thông qua Bijaz, một tay sai Tleilaxu, các thế lực chống lại Paul còn chuẩn bị vũ khí bí mật khác: “bản sao” của Duncan Idaho.

Đây là một trong những ý tưởng hấp dẫn nhất của Dune Messiah. Duncan đã chết trong Dune, nhưng Dune Messiah đưa anh trở lại dưới hình dạng một ghola do người Tleilaxu tạo ra từ vật liệu di truyền của nhân vật. Người này được đặt tên Hayt, được huấn luyện rồi gửi đến cho Paul như một món quà, nhưng thực chất là một phần trong âm mưu lật đổ Hoàng đế.

Robert Pattinson trong vai phản diện Scytale. Ảnh: Warner Bros.

Hayt mang khuôn mặt của Duncan nhưng không phải Duncan Idaho mà Paul từng biết. Sự xuất hiện của anh khiến Paul nghi ngờ chính mình. Hayt được lập trình để giết Paul, nhưng rồi ký ức và tình cảm dành cho nhà Atreides dần khiến anh phản bội lại sứ mệnh ban đầu. Mối quan hệ giữa Hayt và Alia cũng trở thành một tuyến quan trọng của câu chuyện. Bởi khi Paul rời bỏ ngai vàng, chính Hayt và Alia sẽ là những người tiếp quản đế chế, bảo vệ tương lai của gia tộc Atreides.