Bỉ-Rwanda khôi phục quan hệ ngoại giao sau hơn 1 năm trục trặc

Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Bỉ Maxime Prévot (trái) và Ngoại trưởng Rwanda Olivier Nduhungirehe bắt tay trước trụ sở Liên Hợp Quốc tại New York, ngày 22/9. (Nguồn: Belga)

Ngoại trưởng Rwanda Olivier Nduhungirehe và Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Bỉ Maxime Prévot đã cùng xác nhận quyết định trên trong một tuyên bố được công bố bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên hợp quốc tại New York. Hai bên cũng bày tỏ cảm ơn Qatar vì đã tạo điều kiện cho cuộc gặp đầu tiên giữa hai ngoại trưởng tại Doha vào tháng 6/2025, chỉ ba tháng sau khi quan hệ bị cắt đứt.

Hai nước nhất trí duy trì “đối thoại cởi mở, thẳng thắn và minh bạch”, đồng thời xác định các nguyên tắc mới như không can thiệp, tôn trọng lẫn nhau và hợp tác mang tính xây dựng làm nền tảng cho quan hệ song phương trong thời gian tới.

Theo tuyên bố chung, Bỉ và Rwanda sẽ mở lại đại sứ quán tại hai nước trong thời gian tới. Ban đầu, mỗi cơ quan đại diện sẽ do một đại biện lâm thời đứng đầu, cùng một nhà ngoại giao hoặc lãnh sự và một nhóm nhân viên kỹ thuật. Hai nước sẽ đề xuất phê chuẩn các đại sứ mới sau đó, trong khuôn khổ đợt điều chỉnh nhân sự ngoại giao trong tương lai.

Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Bỉ Prévot cho biết, việc nối lại quan hệ là kết quả của “một quá trình thảo luận thẳng thắn” giữa hai ngoại trưởng trong những tháng qua, đồng thời là kết quả của “nỗ lực chung trên tinh thần tôn trọng lẫn nhau”.

“Trong một thế giới đang chứng kiến những căng thẳng gia tăng, đây là một tín hiệu quan trọng tại New York, thành phố đăng cai Liên hợp quốc và là biểu tượng của chủ nghĩa đa phương và đối thoại vượt qua những khác biệt”, ông Prévot viết trên mạng xã hội X.

Theo ông, hai nước có thể xây dựng một chương trình nghị sự tích cực, mang lại lợi ích cho người dân và phát huy mối quan hệ gắn kết giữa nhân dân hai nước.

Ông Prévot nhấn mạnh: “Khôi phục quan hệ ngoại giao giữa các quốc gia không có nghĩa là từ bỏ lập trường của chúng ta, mà là thiết lập các kênh đối thoại có cấu trúc. Tôi sẽ tiếp tục bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền của CHDC Congo”.

Theo ông, Bỉ và Rwanda đã nhất trí về tầm quan trọng của việc duy trì đối thoại thường xuyên, trong đó có những vấn đề hai bên vẫn bất đồng, đặc biệt là cuộc xung đột tại miền Đông CHDC Congo.

Bỉ cũng muốn sử dụng kinh nghiệm của mình trong khu vực để hỗ trợ các nỗ lực hòa giải, đồng thời tiếp tục kêu gọi tất cả các bên tuân thủ nghiêm túc những cam kết trong các tiến trình Doha và Washington nhằm giải quyết xung đột tại miền Đông CHDC Congo.

Bỉ và Rwanda cắt đứt quan hệ ngoại giao ngày 17/3/2025. Kigali cáo buộc Brussels liên tục làm suy yếu Rwanda trước và trong cuộc xung đột tại CHDC Congo, đồng thời cho rằng, Bỉ đứng về phía CHDC Congo.

Bất đồng giữa hai nước diễn ra trong bối cảnh lực lượng M23 tiến hành các hoạt động quân sự tại miền Đông CHDC Congo. Rwanda bị cáo buộc ủng hộ M23, lực lượng đã chiếm Goma và Bukavu, hai thành phố lớn ở miền Đông CHDC Congo. Kigali bác bỏ cáo buộc này.

Quan hệ Bỉ-Rwanda cũng trở nên căng thẳng sau khi Hội đồng EU thông qua các biện pháp trừng phạt nhằm vào một số cá nhân bị cho là chịu trách nhiệm về tình hình tại miền Đông CHDC Congo, trong đó Bỉ đóng vai trò tích cực ở cấp độ châu Âu.