Bỉ tăng tốc ứng dụng AI vào hoạt động hành chính công

Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, Ủy ban Nội quy Hạ viện Bỉ đã thông qua đề xuất của Chủ tịch Hạ viện Peter De Roover (N-VA) nhằm cải tổ cách thức tổ chức biên bản các phiên họp. Theo đề xuất, 2 loại biên bản hiện hành gồm: biên bản tóm tắt và biên bản đầy đủ sẽ được hợp nhất thành một quy trình 2 bước. Đầu tiên là bản tạm thời, sau đó là biên bản đầy đủ chính thức được hiệu đính, rà soát và dịch song ngữ bằng AI. Một ứng dụng công nghệ hoàn toàn mới sẽ được xây dựng để phục vụ mục đích này.

Đề xuất được khối đa số thông qua, với sự ủng hộ bổ sung từ đảng chính trị cực hữu lớn nhất tại Bỉ Vlaams Belang, trong khi các đảng PS (Đảng Xã hội) và PTB (Đảng Lao động) bỏ phiếu chống và Ecolo-Groen bỏ phiếu trắng. Tranh cãi chủ yếu xoay quanh vấn đề việc làm. Nghị sĩ Khalil Aouasti (của PS) bày tỏ lo ngại rằng kế hoạch sẽ “thay thế con người, khoảng 6 vị trí toàn thời gian, bằng AI”, đồng thời cảnh báo việc xóa bỏ một dịch vụ đã tồn tại 140 năm để thay bằng một giải pháp công nghệ “còn chưa hề tồn tại”. Theo đề xuất, nhân sự bị ảnh hưởng sẽ được điều chuyển sang bộ phận biên bản đầy đủ mới hoặc các dịch vụ khác của Hạ viện. Văn bản hiện chờ được xem xét tại phiên họp toàn thể.

Bỉ hiện nằm trong nhóm 5 quốc gia châu Âu dẫn đầu về mức độ ứng dụng AI, theo dữ liệu công bố đầu tháng 6 vừa qua. Ở cấp vùng, chính quyền Wallonie cũng vừa tái khởi động 2 chương trình hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng AI là Start IA và Tremplin IA, vốn bị tạm ngưng một năm, với khoản đầu tư 1,5 triệu euro, ưu tiên các doanh nghiệp nhỏ và vừa (PME), theo đó, thêm 150 PME trong vùng sẽ được tiếp cận hỗ trợ chuyên môn và đồng hành kỹ thuật về AI.

Xu hướng này không chỉ giới hạn ở Bỉ. Trên bình diện châu Âu, các chính phủ đang thử nghiệm AI ở những mức độ can thiệp khác nhau vào bộ máy công quyền. Được biết đến nhiều nhất là trường hợp Albania, nơi tòa án hiến pháp nước này đang xem xét tính hợp pháp của việc bổ nhiệm một bộ trưởng “ảo” hoàn toàn dựa trên AI, phụ trách lĩnh vực đấu thầu công.

Tại Bỉ, việc Hạ viện thông qua đề xuất sử dụng AI vào hoạt động hành chính công là minh chứng tiêu biểu cho xu hướng mà nhiều chính phủ châu Âu đang đối mặt, đó là sức ép phải hiện đại hóa, tinh giản chi phí vận hành và tăng tốc độ xử lý thông tin công, nhưng vẫn phải giải quyết nỗi lo về mất việc làm trong khu vực công cũng như độ tin cậy của các giải pháp công nghệ chưa được kiểm chứng đầy đủ. Phản ứng phân hóa giữa các đảng tại Hạ viện, đa số ủng hộ cải cách, cánh tả phản đối vì lo ngại việc làm, phần nào phản ánh tình trạng quen thuộc trong các cuộc tranh luận về tự động hóa khu vực công trên toàn châu Âu.

Mặc dù đề xuất còn cần phải được thông qua tại phiên họp toàn thể trước khi chính thức có hiệu lực nhưng không thể phủ nhận được sức mạnh của AI. Hiện các tranh cãi đang tập trung vào việc Quốc hội Bỉ sẽ chọn công nghệ AI nào và liệu ứng dụng dịch thuật mới có đáp ứng được yêu cầu chính xác trong văn bản pháp lý song ngữ hay không? bởi Bỉ vốn đã là một quốc gia đa ngôn ngữ.