Biệt thự Casa Cloud muốn tan vào bầu trời Bangkok

Casa Cloud nhìn từ phía hồ bơi tràn bờ và bãi cỏ trước nhà. Ảnh: Ketsiree Wongwan

Hầu hết biệt thự được thiết kế để người ta nhìn thấy. Casa Cloud được thiết kế để người ta nhìn xuyên qua. Boonlert Hemvijitraphan, KTS chủ trì của BOONDESIGN, nói thẳng ý đồ của mình: “Tôi cố tình thiết kế để công trình trông như đã tan vào cảnh quan xung quanh.”

Theo ông, những gì con người dựng lên thường vô tình lấn át thiên nhiên, và ngôi nhà này là một nỗ lực lùi lại.

Khu đất rộng khoảng 2.400 m², không xa những toà nhà cao tầng của thủ đô Thái Lan. Gia chủ muốn sống gần thành phố nhưng cần chỗ cho một gia đình đông việc: nhà rộng, nhiều kho chứa, thoáng gió, đủ sáng, có hồ bơi cho việc vật lý trị liệu, và theo yêu cầu riêng của cậu con trai mê bóng đá, một bãi cỏ lớn cùng một phòng tiệc. Bài toán vì thế có hai vế trái nhau. Một công trình hơn 2.000 m² sàn, nhưng không được phép trông nặng nề.

Lời giải của BOONDESIGN đến từ ngôi nhà sàn truyền thống. Khối ở được nâng lên khỏi mặt đất, vừa tránh ngập khi mùa mưa đến, vừa để gió mát luồn dưới gầm. Điểm khác là phần gầm không bỏ trống như nhà sàn xưa mà được dùng hết: phòng người giúp việc và phòng chơi của cậu con trai nằm ở đây, mở thẳng ra bãi cỏ phía trước. Từ đường vào, một con dốc dài dẫn xe lên tầng lửng, nơi đặt nhà xe và lối vào chính, thay cho kiểu cổng xe sát mặt đường quen thuộc. Kiến trúc sư gọi đó là một “mẫu hình của cảnh quan dịch chuyển”: mặt đất không dừng ở chân nhà mà trượt dần lên theo con dốc.

“Casa Cloud là sản phẩm của chính môi trường quanh nó, kế thừa những đặc tính đã được kiểm chứng của nhà ở truyền thống, nhưng đặt chúng vào một bối cảnh mới với ngôn ngữ hiện đại,” Boonlert giải thích.

Phần “mây” là chỗ ngôi nhà thể hiện rõ ý đồ nhất. Tầng trên cùng sơn trắng để hoà vào nền trời. Mái của tầng hai vươn ra chừng bảy mét, che nắng cho không gian bên trong, chắn tầm nhìn từ các toà cao tầng lân cận và khiến cả khối nhà trông như một mặt phẳng đang lơ lửng. Dây leo trồng trong các bồn cây ở tầng trên rủ xuống, phủ mờ mặt dưới của kết cấu. Nhìn từ sân, ranh giới giữa tầng nhà và tán cây không còn rõ ràng.

Nhưng một ngôi nhà tan biến hoàn toàn thì không còn là nhà. BOONDESIGN cài vào vài yếu tố để giữ lại sự hiện diện: con dốc, những bồn cây hình tam giác, tiếng nước của hồ bơi tràn bờ và một khối bê tông trần hình chữ nhật ở mặt tiền. Một cầu thang thép gấp đi xuống từ phía hồ bơi rồi chui vào nhà qua một lối đi bê tông đổ tại chỗ.

Khối đặc đặt cạnh khoảng rỗng, mặt nước đặt cạnh mặt đá. Cái nhẹ chỉ thấy được khi có cái nặng đứng bên.

Vào bên trong, câu chuyện đổi sang ánh sáng và sự phản chiếu. Những mảng tường cao ốp đá marble đen vân trắng bóng nhẹ, soi lại khung cảnh bên ngoài, khiến ranh giới trong và ngoài mờ đi thêm một lớp. Cầu thang dùng đá marble trắng, lan can đen, đối lại bằng mảng tường đá đen bóng. Một vách lam gỗ làm mềm không khí giữa những bề mặt đá lạnh.

Phòng khách trải dài 12 m không một cây cột. Các phòng ngủ cũng vậy, mỗi phòng mở một ô kính chạy hết bề ngang ngôi nhà, đón tầm nhìn, ánh sáng và gió. Tay nắm cửa, đèn, sàn gỗ hiên đều được xử lý để gần như vô hình, đến mức không thấy một đầu đinh nào trên mặt sàn.

Gia chủ giao trọn nội thất, cảnh quan, chiếu sáng cho BOONDESIGN, nên văn phòng tự thiết kế gần như mọi món đồ trong nhà: sofa, bàn ăn, đèn, rèm, thảm, thậm chí cả tranh và tượng. Sự đồng bộ ấy giải thích vì sao không món nào trong nhà “lên tiếng” lấn át kiến trúc.

Khí hậu nhiệt đới được xử lý bằng những cách thụ động quen thuộc nhưng phối hợp chặt chẽ. Gầm nhà thông thoáng, trần cao và đường gió xuyên phòng giúp không gian thoát nhiệt. Hồ bơi hình chữ nhật lớn làm mát luồng gió trước khi gió vào nhà. Hàng cây dọc ranh vườn che bóng cho khu đất. “BOONDESIGN coi trọng thiên nhiên và luôn tìm cách sống hài hoà với nó,” Boonlert nói, và nguyên tắc này chi phối từ chiến lược thiết kế, cách thi công đến việc chọn vật liệu.

Người Việt đọc Casa Cloud sẽ thấy quen. Nhà sàn của người Thái Tây Bắc hay của đồng bào Tây Nguyên cũng nâng mình lên để tránh ẩm, tránh lũ và đón gió. Điều BOONDESIGN làm được là giữ lại cái lý của kiến trúc bản địa mà không chép lại hình thức của nó, giống cách khung nhà sàn cũ ở Bảo Lộc được xoay 13 độ để mở ra bốn khu vườn.

Cũng ở Bangkok, Pool Pavilion từng chọn mặt nước làm trung tâm cho một ốc đảo giữa phố. Casa Cloud đi xa hơn một bước: không chỉ tạo khoảng nghỉ cho gia chủ, mà còn thử trả lại bầu trời cho thành phố xung quanh.

Một biệt thự lớn hiếm khi chịu nhún mình. Casa Cloud là một ngoại lệ đáng xem.

Thông tin dự án
Dự án: Casa Cloud
Địa điểm: Bangkok, Thái Lan
Diện tích sàn: 2.183 m² (khu đất khoảng 2.400 m²)
Vật liệu chính: Bê tông trần, đá marble đen và trắng, gỗ
Thiết kế: BOONDESIGN – KTS chủ trì Boonlert Hemvijitraphan
Nội thất, cảnh quan, chiếu sáng, kết cấu: BOONDESIGN
Năm hoàn thành: 2020

Neo Nguyen -Hình ảnh: Ketsiree Wongwan, W Workspace