Biểu tình lan rộng ở Iran, Tehran cáo buộc có yếu tố Mỹ và Israel

Biểu tình phản đối lạm phát và nội tệ mất giá ở Iran đã lan rộng khắp cả nước, dẫn đến những vụ đụng độ bạo lực giữa người biểu tình và lực lượng an ninh, hãng Reuters ngày 4-1 dẫn thông tin từ truyền thông Iran.

Các cuộc biểu tình bắt đầu vào ngày 28-12-2025 trong giới tiểu thương tại các khu chợ truyền thống và chủ cửa hàng, sau đó lan sang giới sinh viên rồi lan rộng ra người dân ở nhiều TP trên khắp Iran.

Theo Reuters, trong suốt tuần qua đã ghi nhận các trường hợp tử vong và các vụ bắt giữ, do cả truyền thông nhà nước lẫn các tổ chức nhân quyền đưa tin, dù số liệu giữa các bên có khác nhau.

Khói bao trùm khu Nezamabad, thủ đô Tehran (Iran) giữa các cuộc biểu tình ngày 4-1. Ảnh: IRAN INTERNATIONAL

Tổ chức bảo vệ quyền người Kurd Hengaw báo cáo về ít nhất 17 người đã thiệt mạng kể từ khi các cuộc biểu tình bắt đầu. HRANA, một mạng lưới các nhà hoạt động nhân quyền, nói rằng ít nhất 19 người đã thiệt mạng, 51 người cũng bị thương và gần 600 người bị bắt.

Theo HRANA, biểu tình được ghi nhận tại 222 địa điểm trên 78 thành phố thuộc 26 tỉnh.

Tờ Tehran Times đưa tin hôm 3-1 rằng tình trạng bất ổn đã gây ra nhiều thương vong. Ít nhất 2 nhân viên an ninh đã thiệt mạng và 13 người bị thương. Có 1 người biểu tình đã chết khi thiết bị nổ mà người này cầm trên tay phát nổ sớm, trước khi kịp ném về phía cảnh sát.

Những vụ đụng độ dữ dội nhất được ghi nhận tại các khu vực phía tây Iran. Tuy nhiên, cũng đã xảy ra biểu tình và xung đột giữa người biểu tình với cảnh sát tại thủ đô Tehran, các khu vực miền trung, và tỉnh Baluchistan ở phía nam.

HRANA và hãng thông tấn Tasnim đưa tin rằng chính quyền đã bắt giữ người quản lý các tài khoản trực tuyến kêu gọi biểu tình.

Ngày 4-1, Cảnh sát trưởng Iran - Chuẩn tướng Ahmad-Reza Radan tuyên bố rằng lực lượng thực thi pháp luật đã bắt đầu bắt những cá nhân bị phát hiện có hành vi kích động bạo lực – được thực hiện dưới sự chỉ đạo của các cơ quan tình báo nước ngoài, theo Tehran Times.

“Trong hai đêm vừa qua, lực lượng chức năng đã bắt đầu các vụ bắt giữ có chọn lọc nhằm vào những kẻ cầm đầu kích động người dân, cả trên không gian mạng lẫn tại các điểm tụ tập ngoài đường phố” - ông Radan nói.

Ông Radan nói thêm rằng các cuộc biểu tình ôn hòa do giới tiểu thương Iran khởi xướng hồi tháng trước đã bị “kẻ thù nhắm tới ngay từ ngày hôm sau”.

“Một số đối tượng đã bị nhận diện và bắt giữ, và trong quá trình thẩm vấn, một số đã thú nhận rằng họ nhận USD từ nước ngoài để đổi lấy những hành động này” - theo Cảnh sát trưởng Iran.

Iran cáo buộc Mỹ và Israel triển khai các “điệp viên” bên trong Iran để hỗ trợ người biểu tình.

Mỹ và Israel chưa bình luận về cáo buộc. Trước đó, ngày 1-1, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo rằng Mỹ sẽ can thiệp nếu chính quyền Tehran dùng bạo lực trấn áp những người biểu tình.

THẢO VY