Biểu tượng thương mại Nepal - Trung Quốc gần như bị xóa sổ sau thảm họa lũ quét

Cơn lũ kinh hoàng ập xuống tòa nhà cửa khẩu Gyirong ở biên giới Trung Quốc - Nepal. Ảnh cắt từ video

Khoảng 20 nhân viên cứu hộ Trung Quốc trong trang phục màu cam sáng ngày 6/9 đã vận hành máy xúc, sử dụng xẻng và máy dò radar xuyên đất trong nỗ lực tìm kiếm hàng trăm người mất tích kể từ khi trận lở sông băng nghiêm trọng phá hủy cửa khẩu biên giới chính giữa Trung Quốc và Nepal.

Cửa khẩu Gyirong, nằm giữa khu vực Tây Tạng của Trung Quốc và Nepal, đã trở thành một trong những khu vực chịu thiệt hại nghiêm trọng sau vụ sụp đổ sông băng ở phía Nepal của biên giới ngày 26/8.

Ngày 6/9, các hãng truyền thông quốc tế đã đến thăm cửa khẩu đường bộ nằm trong một hẻm núi hẹp, trong chuyến đi đầu tiên dành cho truyền thông nước ngoài do Bộ Ngoại giao Trung Quốc tổ chức.

Không còn dấu vết của tòa nhà hải quan năm tầng của Trung Quốc từng nằm tại khu vực biên giới trước thảm họa. Công trình duy nhất còn có thể nhìn thấy từ trước trận lở đất là một phần của tháp nước gần đó. Các công nhân đã cắm một lá cờ Trung Quốc tại vị trí từng là cửa khẩu biên giới cao gần 20 m.

Phía sau những biển cảnh báo với dòng chữ “Khu vực nguy hiểm, hãy nhanh chóng đi qua”, ba nhóm với khoảng 20 nhân viên cứu hộ và tìm kiếm đã sử dụng xẻng đào đất, trong khi một số máy xúc màu đỏ hoạt động tại khu vực vào buổi chiều. Các quan chức cho biết lực lượng cứu hộ đã chia khu vực tìm kiếm thành bảy khu vực, trong đó công tác tìm kiếm tại bốn khu vực đã hoàn thành và vẫn còn ba khu vực chưa được rà soát.

Vụ lở đất đã khiến hơn 1.300 người thiệt mạng ở cả hai bên biên giới, trong khi hơn 5.000 người vẫn mất tích. Ngày 5/9, các đội cứu hộ khẩn cấp tại Nepal đã giải cứu một công nhân người Trung Quốc bị mắc kẹt trong một đường hầm nối với một nhà máy thủy điện.

Tính đến ngày 4/9, phía Trung Quốc xác nhận 31 người thiệt mạng và 531 người khác vẫn mất tích. Theo quan chức Trung Quốc, trong số những người chưa được tìm thấy có 261 người nước ngoài đến từ 23 quốc gia.

Huyện Gyirong nằm ở độ cao trung bình hơn 4.000 m, trong khi cửa khẩu Gyirong nằm ở độ cao thấp hơn, khoảng 1.800 m. Nguy cơ sạt lở đất, thời tiết xấu và bùn lầy tiếp tục gây khó khăn cho công tác tìm kiếm cứu nạn và khắc phục hậu quả.

Tuyến đường bộ duy nhất dẫn vào Gyirong đã được khôi phục ngày 2/9, cho phép Trung Quốc đưa các thiết bị hạng nặng vào khu vực để hỗ trợ công tác khắc phục hậu quả và tái thiết.

Truyền thông nhà nước Trung Quốc cũng đã phát sóng hình ảnh các công nhân khôi phục nguồn điện cho khu vực bằng cách dựng các cột điện tạm thời để kết nối trở lại với lưới điện.

Trong thập kỷ qua, Gyirong đã trở thành cửa khẩu biên giới quan trọng đối với hoạt động đi lại và thương mại giữa Nepal và khu vực Tây Tạng của Trung Quốc, sau khi trận động đất năm 2015 tại Nepal gây thiệt hại nghiêm trọng cho một cửa khẩu khác ở phía Đông. Cửa khẩu này từng phải đóng cửa từ tháng 7/2025 đến tháng 1 năm nay do một trận lũ liên quan đến băng tan trước đó.

Ngoài vai trò là điểm trung chuyển hàng hóa từ Trung Quốc sang Nepal, trong đó có ô tô điện, Gyirong trong những năm gần đây cũng trở thành tuyến đường qua lại của hàng nghìn người hành hương theo đạo Hindu.

Nhiều tín đồ Hindu hành hương qua Nepal để đến núi Kailash, địa điểm nằm ở vùng cao của Tây Tạng, được cả người theo đạo Hindu và Phật giáo tôn kính. Theo tín ngưỡng Hindu, đây là nơi ở vĩnh cửu của thần Shiva và nữ thần Parvati.

Các nhà ngoại giao tại Bắc Kinh cho biết nhiều công dân nước ngoài vẫn mất tích ở khu vực Tây Tạng là những người hành hương có gia đình ở Ấn Độ. Trong số những người mất tích có 49 công dân Ấn Độ.