Bình Liêu đánh thức mạch nguồn di sản Then Tày nơi vùng cao Bình Liêu
Ngày hội di sản Then Tày năm 2026 với chủ đề “Mạch then nơi biên cương” sẽ chính thức khai mạc vào tối 21/11 tại Quảng trường 25/12, xã Bình Liêu Quảng Ninh.

Ngày hội di sản then Tày năm 2026 sẽ diễn ra nhiều hoạt động phong phú và đặc sắc. Ảnh: Hà Trần
Sự kiện mở ra không gian văn hóa cộng đồng sống động, tôn vinh những chủ thể nắm giữ di sản, đồng thời đặt nền móng để địa phương hướng tới nâng tầm ngày hội thành sự kiện văn hóa du lịch quy mô cấp vùng.
Di sản văn hóa Then từ lâu giữ vị trí trung tâm trong đời sống tinh thần của đồng bào Tày vùng biên viễn. Ngày hội năm 2026 được tổ chức nhằm kể câu chuyện gìn giữ, trao truyền giá trị truyền thống thông qua chính tiếng đàn, lời hát của đội ngũ nghệ nhân và người dân bản địa. Đêm khai mạc diễn ra vào tối 21/11 hứa hẹn tạo dấu ấn sâu đậm với chương trình nghệ thuật được dàn dựng công phu theo ba lớp nội dung liền mạch gồm “Then từ cội nguồn”, “Tiếng Then trao truyền” và “Then gọi mùa mới”.
Điểm nhấn đặc sắc nhất trong đêm khai mạc là màn trình diễn Then đàn tính cộng đồng quy mô lớn với sự tham gia của 100 học sinh, thanh niên cùng các nghệ nhân địa phương. Sự kết hợp giữa thế hệ nghệ nhân cao tuổi với lớp trẻ cho thấy sức sống bền bỉ của di sản trong dòng chảy đương đại, khẳng định nỗ lực tiếp nối mạch nguồn văn hóa của cộng đồng dân tộc Tày tại Bình Liêu.
Không gian nghệ thuật của đêm khai mạc còn ghi nhận sự giao lưu, kết nối vùng miền qua sự góp mặt của Nghệ sĩ Nhân dân Triệu Thủy Tiên, Phó Chủ tịch Hội bảo tồn dân ca các dân tộc tỉnh Lạng Sơn, Chủ nhiệm Câu lạc bộ hát then - đàn tính thuộc Trung tâm Văn hóa tỉnh Lạng Sơn cùng đoàn nghệ nhân đến từ tỉnh Lạng Sơn. Tiếng đàn, lời ca của các nghệ nhân xứ Lạng hòa quyện cùng chất giọng đặc trưng của nghệ nhân Bình Liêu sẽ dẫn dắt khán giả đi qua những cung bậc cảm xúc giàu tính thẩm mỹ, làm nổi bật sự tương đồng, gắn bó trong không gian văn hóa Then của các tỉnh miền núi phía Bắc.
Sáng 22/11, khu vực chợ trung tâm Bình Liêu sẽ trở thành điểm hẹn trải nghiệm văn hóa đa sắc màu dành cho người dân và du khách. Tại đây, ban tổ chức triển khai chuỗi hoạt động tương tác thực tế gắn với “Hộ chiếu trải nghiệm Ngày hội di sản Then”. Du khách được trò chuyện trực tiếp cùng các nghệ nhân để nghe kể về những bài Then cổ và hành trình theo nghề; tham quan không gian trưng bày tư liệu, nhạc cụ đàn tính, chùm nhạc xóc, trang phục áo chàm truyền thống; tận mắt theo dõi quy trình chế tác đàn tính thủ công từ khâu chọn gỗ, ghép bầu đến lên dây.
Đặc biệt, lớp học trải nghiệm ngắn mang tên “Nghệ nhân truyền Then cho em” được mở ra để các nghệ nhân trực tiếp hướng dẫn thanh thiếu nhi cùng du khách cách gảy đàn, hát thử những câu Then cơ bản. Bên cạnh các hoạt động trình diễn, không gian ẩm thực “Vị Tày Bình Liêu” giới thiệu các món ăn bản địa đặc sắc, kết hợp khu vực trưng bày, mua sắm sản phẩm OCOP địa phương, cùng nhiều phần quà hấp dẫn dành cho người tham dự.
Trước thềm ngày hội, vào sáng Chủ nhật ngày 15/11/2026, không khí văn hóa cộng đồng tại địa phương cũng được khơi dậy qua Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam, kỷ niệm 96 năm Ngày truyền thống Mặt trận Dân tộc Thống nhất Việt Nam (18/11/1930 – 18/11/2026). Hoạt động này diễn ra đồng loạt tại nhà văn hóa các thôn, khu dân cư thuộc ba xã Bình Liêu, Hoành Mô và Lục Hồn. Theo Trang Truyền thông xã Bình Liêu, từ đầu tháng 11/2026, người dân từ người cao tuổi đến thiếu nhi đã tranh thủ buổi tối sau giờ làm để tập luyện hát Then, đàn tính và dân ca phục vụ phần hội tại thôn bản, tạo nên sự gắn kết tự nhiên trong sinh hoạt văn hóa thường nhật.
Thông qua chuỗi hoạt động phong phú diễn ra trong hai ngày 21/11 và 22/11, Ngày hội di sản Then Tày năm 2026 không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc hay tôn vinh các chủ thể sáng tạo, gìn giữ di sản. Sự kiện còn đóng vai trò quan trọng trong việc gắn kết bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng, tạo tiền đề thực tiễn để địa phương từng bước hoàn thiện hồ sơ đề xuất nâng tầm Ngày hội Then Tày trở thành sự kiện văn hóa du lịch quy mô cấp vùng trong tương lai.


