Trại điêu khắc và vườn tượng xứ Huế

HNN - Nhắc đến vườn tượng xứ Huế lại nhớ đến các trại điêu khắc quốc tế. Cuối thập niên 1990 khi giữ chức vụ Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin, Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm nhận thấy sự cần thiết phải đem một hơi thở mới, hiện đại hơn để làm phong phú thêm không gian văn hóa Huế. Thay vì đề xuất xây các nhà trưng bày khép kín, ông đã thúc đẩy ý tưởng đặt các tác phẩm điêu khắc đương đại của thế giới trực tiếp lên các thảm cỏ công viên ven dòng sông Hương, tạo điều kiện cho một cuộc “đối thoại di sản” độc đáo giữa thiên nhiên lãng mạn và tư duy tạo hình hiện đại.

 Huế lại có thêm một trại điêu khắc quốc tế vào cuối năm 2026. Ảnh: LM

 Huế lại có thêm một trại điêu khắc quốc tế vào cuối năm 2026. Ảnh: LM

Gợi ý của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm nhận được sự đồng thuận từ lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên Huế bấy giờ, để rồi kết hợp cùng sức sáng tạo mạnh mẽ của giới nghệ sĩ đã biến ý tưởng nằm trên giấy thành một sự kiện quy mô quốc tế kéo dài suốt 45 ngày vào tháng 12/1998. Có khoảng 26 tác phẩm nghệ thuật phong cách trừu tượng, hiện đại bằng đá granite hoặc kim loại từ hội trại 1998 đã được đưa ra Công viên Lý Tự Trọng ở bờ nam sông Hương để hình thành nên khu vườn tượng đặc sắc tại đây.

Sự kiện năm 1998 khởi đầu cho mô hình văn hóa vườn tượng tại Huế. Hàng chục tác phẩm đương đại có giá trị của các nghệ sĩ tham dự Trại sáng tác điêu khắc quốc tế năm 2002 trong khuôn khổ Festival Huế tiếp tục được đặt trang trọng tại Công viên 3/2 trên đường Lê Lợi. Không gian nghệ thuật tiếp tục mở rộng sang bờ bắc sông Hương với các tác phẩm mang dấu ấn cốt lõi từ Trại sáng tác điêu khắc quốc tế năm 2004 tại Công viên Phú Xuân. Đặt vào bối cảnh trầm mặc, cổ kính của khu vực đối diện Kinh thành, các tác phẩm nơi đây có mật độ thoáng hơn, được sắp đặt kéo dài dọc theo thảm cỏ xanh mướt từ chân cầu Phú Xuân đến cầu Trường Tiền.

Điêu khắc gia Gerard Howeler (Hà Lan) từng bộc bạch rằng, khí hậu khắc nghiệt của Huế thực sự là một thử thách dữ dội đối với người nghệ sĩ. Tuy nhiên, chính sự “thử lửa” ấy lại khiến ông thêm trân quý từng thớ đá, từng giọt mồ hôi rơi xuống để hoàn thiện tác phẩm. Nhiều nghệ sĩ quốc tế khi tham gia các kỳ hội trại cũng bày tỏ sự kinh ngạc trước không gian trưng bày độc đáo của Huế. Họ đánh giá sông Hương là một “phòng triển lãm đại sứ” lý tưởng. Thay vì giam mình trong các bảo tàng bê tông khép kín, việc đưa tượng ra thảm cỏ, dưới tán cây cổ thụ đã trao cho tác phẩm một “đời sống thứ hai” sinh động hơn - nơi chúng được tương tác và chạm vào bởi người dân bản địa mỗi ngày.

Sau thời gian dài gián đoạn, trong khuôn khổ Festival bốn mùa, Huế lại có thêm một trại điêu khắc quốc tế vào cuối năm 2026 này. Với chủ đề “Ấn tượng Huế, Việt Nam - 2026”, trại điêu khắc diễn ra ngay bên sông Hương quy tụ hàng chục nghệ sĩ Việt Nam và quốc tế tham gia. Với tác phẩm mới từ trại sáng tác 2026, Huế sẽ mở rộng không gian trưng bày vườn tượng tại dải công viên kéo dài từ Nghinh Lương Đình đến chân cầu Dã Viên. Đây đang là nơi sở hữu các tác phẩm bằng chất liệu đá granite tự nhiên được sắp đặt tương thích hoàn hảo với mặt nước và thảm cỏ.

Điều chạm đến cảm xúc của nhiều người nhất chính là tính kết nối cộng đồng của các vườn tượng ở Huế. Người ta có thể chạm tay vào đá để cảm nhận cái lạnh, cái sần sùi của thời gian, khiến nghệ thuật trở nên gần gũi và bao dung như chính tính cách con người xứ Huế.

Đan Duy

Nguồn Thừa Thiên Huế: https://huengaynay.vn/van-hoa-nghe-thuat/trai-dieu-khac-va-vuon-tuong-xu-hue-171749.html