Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 79 về kinh tế nhà nước

Nghị quyết nêu rõ, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, các cân đối lớn của nền kinh tế, định hướng chiến lược phát triển, gắn với nhiệm vụ giữ vững quốc phòng, an ninh và an ninh kinh tế. Đây cũng là nguồn lực quan trọng để Nhà nước chủ động chi phối, can thiệp kịp thời trong các tình huống đột xuất, cấp bách, góp phần thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội và bảo đảm an sinh.

Theo Nghị quyết 79, kinh tế nhà nước bình đẳng trước pháp luật với các thành phần kinh tế khác; cùng phát triển lâu dài trên cơ sở hợp tác và cạnh tranh lành mạnh; được tiếp cận công bằng, công khai, minh bạch các nguồn lực, thị trường và cơ hội phát triển. Cùng với các khu vực kinh tế trong nước, kinh tế nhà nước góp phần xây dựng nền kinh tế tự chủ, tự lực, tự cường, đồng thời thúc đẩy hội nhập quốc tế sâu rộng, thực chất và hiệu quả.

Bộ Chính trị yêu cầu kinh tế nhà nước phải tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và cơ cấu lại nền kinh tế; từng bước xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 79 về kinh tế nhà nước. Ảnh minh họa

Một trọng tâm quan trọng của Nghị quyết 79 là đẩy mạnh cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước theo hướng nâng cao hiệu quả hoạt động, áp dụng công nghệ tiên tiến và mô hình quản trị hiện đại theo chuẩn mực quốc tế. Đồng thời, tập trung xây dựng và phát triển các tập đoàn kinh tế, tổng công ty, doanh nghiệp nhà nước và ngân hàng thương mại nhà nước lớn, giữ vai trò dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược hoặc thiết yếu của nền kinh tế, có khả năng cạnh tranh ở tầm khu vực và toàn cầu.

Bên cạnh đó, Nghị quyết nhấn mạnh việc phát huy vai trò của doanh nghiệp nhà nước và các đơn vị sự nghiệp công lập trong liên kết, hợp tác nghiên cứu, phát triển khoa học - công nghệ, qua đó lan tỏa động lực đổi mới sang các khu vực kinh tế khác.

Mục tiêu đến năm 2030

Nghị quyết 79 đặt ra các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 trên nhiều lĩnh vực. Đối với đất đai và tài nguyên, yêu cầu quản lý, khai thác, huy động và sử dụng hợp lý, tiết kiệm, hiệu quả, công khai, minh bạch, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng nhanh và bền vững, đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh, an ninh kinh tế, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Về kết cấu hạ tầng, mục tiêu là phát triển hệ thống hạ tầng chiến lược đồng bộ, hiện đại; tập trung hoàn thành các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, quy mô lớn, có tính kết nối liên vùng, liên tỉnh, khu vực và quốc tế.

Đối với ngân sách nhà nước và các quỹ tài chính, Nghị quyết xác định giai đoạn 2026 - 2030 tỷ lệ huy động ngân sách khoảng 18% GDP; bội chi ngân sách khoảng 5% GDP; nợ công không quá 60% GDP. Tỷ trọng chi đầu tư phát triển phấn đấu đạt 35 - 40% tổng chi ngân sách, chi thường xuyên khoảng 50 - 55%. Mức dự trữ quốc gia hướng tới tối thiểu 1% GDP vào năm 2030.

Đáng chú ý, trong lĩnh vực doanh nghiệp nhà nước, Nghị quyết 79 đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 50 doanh nghiệp nhà nước thuộc nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á và từ 1 - 3 doanh nghiệp nhà nước lọt vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới. 100% doanh nghiệp nhà nước thực hiện quản trị hiện đại trên nền tảng số; toàn bộ tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước áp dụng các nguyên tắc quản trị theo chuẩn OECD.

Đối với hệ thống tài chính - ngân hàng, phấn đấu có ít nhất 3 ngân hàng thương mại nhà nước thuộc nhóm 100 ngân hàng lớn nhất châu Á về tổng tài sản; phát triển 4 ngân hàng thương mại nhà nước giữ vai trò chủ lực, tiên phong về công nghệ, quản trị và điều tiết thị trường.

Tầm nhìn đến năm 2045

Nghị quyết của Bộ Chính trị xác định tầm nhìn đến năm 2045, kinh tế nhà nước trở thành nền tảng vững chắc bảo đảm tự chủ chiến lược, tự cường và sức cạnh tranh toàn diện của nền kinh tế; được quản trị theo hướng hiện đại, minh bạch, hiệu quả, hội nhập sâu vào kinh tế toàn cầu và cung ứng dịch vụ công chất lượng cao, qua đó khẳng định tính ưu việt của mô hình phát triển xã hội chủ nghĩa.

Cùng với các khu vực kinh tế khác, kinh tế nhà nước góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Theo đó, mức dự trữ quốc gia phấn đấu đạt 2% GDP; khoảng 60 doanh nghiệp nhà nước thuộc nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á; 5 doanh nghiệp nhà nước vào nhóm 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới. Tối thiểu 50% đơn vị sự nghiệp công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư hoặc tự bảo đảm chi thường xuyên theo cơ chế thị trường.

Để triển khai hiệu quả Nghị quyết 79, Bộ Chính trị yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy lãnh đạo, chuyển từ quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển và quản trị hiện đại; hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế; xây dựng môi trường đầu tư - kinh doanh công bằng, thuận lợi; đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là đội ngũ quản lý, lãnh đạo và chuyên gia, nhằm phát huy tối đa vai trò dẫn dắt của kinh tế nhà nước trong giai đoạn phát triển mới.

Văn Hùng