Bộ Chính trị yêu cầu Quốc hội tập trung giám sát việc quản lý, sử dụng cán bộ

Nội dung trên được nêu tại Kết luận 96 của Bộ Chính trị về định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI, được Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ký ban hành.

Các đại biểu tại phiên bế mạc Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Sau khi xem xét tờ trình của Đảng uỷ Quốc hội về Đề án “Định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI”, Bộ Chính trị nhấn mạnh mục tiêu của hoạt động giám sát là góp phần thúc đẩy phát triển, nâng cao hiệu lực quản trị và kiểm soát quyền lực, tháo gỡ “điểm nghẽn”, “nút thắt” về thể chế, pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật.

Bộ Chính trị yêu cầu nâng tầm giám sát tối cao của Quốc hội theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả.

Về các định hướng lớn của hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI, Bộ Chính trị yêu cầu giám sát việc hoàn thiện thể chế, pháp luật, góp phần bảo đảm thể chế hoá đầy đủ, kịp thời đường lối, chủ trương của Đảng, các yêu cầu phát triển đất nước và những vấn đề phát sinh từ thực tiễn; nâng cao chất lượng, tính thống nhất, đồng bộ, minh bạch, khả thi của hệ thống pháp luật.

Quốc hội cần tập trung giám sát tổ chức và hoạt động của bộ máy Nhà nước, việc phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực Nhà nước, góp phần hoàn thiện và vận hành hiệu quả chính quyền Trung ương và địa phương, nâng cao công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Bộ Chính trị lưu ý giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật trong các lĩnh vực: quản lý, sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển; phát triển đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; phát triển mạnh mẽ, toàn diện văn hoá, con người; xây dựng nền giáo dục quốc dân hiện đại, ngang tầm khu vực và trên thế giới.

Hoạt động giám sát còn tập trung vào phát triển xã hội bền vững, bảo vệ quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, tổ chức, bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội; quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, phòng chống thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu...

Bộ Chính trị cũng xác định trọng tâm giám sát theo từng giai đoạn của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI.

Trong những năm đầu nhiệm kỳ khóa XVI, Quốc hội tập trung rà soát kết quả hoạt động giám sát của nhiệm kỳ khóa XV, xác định các nội dung cần tiếp tục theo dõi, đôn đốc hoặc giám sát lại.

Đồng thời, tập trung giám sát việc thể chế hóa và triển khai các chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước có tính chiến lược, liên ngành, tác động trực tiếp đến sự phát triển của đất nước và đời sống Nhân dân.

Bộ Chính trị nêu rõ việc giám sát việc tổ chức và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp; việc phân cấp, phân quyền gắn với phân bổ nguồn lực và kiểm soát quyền lực Nhà nước; việc quản lý, sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, trọng tâm là cơ chế thu hút, trọng dụng nhân tài gắn với năng lực thực thi của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, nhất là ở cấp xã.

Quốc hội cũng được yêu cầu tập trung giám sát việc quản lý, sử dụng tài sản công sau sắp xếp; triển khai các chính sách phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển kinh tế và thực hiện các công trình, dự án quan trọng quốc gia...

Những năm tiếp theo của nhiệm kỳ, Bộ Chính trị nêu rõ, căn cứ định hướng trọng tâm giám sát và yêu cầu thực tiễn, tập trung giám sát những vấn đề lớn, có tác động rộng; những vấn đề nổi lên, mới phát sinh trong thực tiễn; những lĩnh vực còn nhiều hạn chế, vướng mắc, bất cập trong tổ chức thi hành chính sách, pháp luật; tăng cường theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát.

Đến cuối nhiệm kỳ, trọng tâm là giám sát việc thực hiện nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát, nhất là những nội dung có chuyển biến chậm, chưa thực hiện hoặc thực hiện chưa đầy đủ.

Quốc hội cần tổng kết, đánh giá kết quả, tác động của hoạt động giám sát đối với việc hoàn thiện chính sách, pháp luật, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, địa phương và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, qua đó phục vụ xây dựng định hướng giám sát cho nhiệm kỳ tiếp theo.

Chuyển từ phát hiện vi phạm sang cảnh báo, phòng ngừa từ sớm

Từ những định hướng trên, Bộ Chính trị yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị tập trung thực hiện một số nhiệm vụ.

Trong đó, Bộ Chính trị quán triệt đổi mới mạnh mẽ hoạt động giám sát của Quốc hội khóa XVI, coi trọng giám sát chủ động, thường xuyên, bám sát tình hình thực tiễn, giám sát dựa trên dữ liệu; kết hợp hài hòa các hình thức giám sát.

“Chuyển trọng tâm giám sát theo hướng tập trung, có trọng tâm, trọng điểm, từ giám sát nhằm phát hiện và xử lý vi phạm sang giám sát nhằm cảnh báo, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa, nâng cao trách nhiệm giải trình và hiệu quả thi hành pháp luật”, Kết luận nêu rõ.

Hoạt động giám sát phải gắn kết chặt chẽ với công tác xây dựng pháp luật và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, kiểm soát quyền lực Nhà nước, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy Nhà nước.

Cùng với đó, Bộ Chính trị yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động giám sát, bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật, không làm ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu sự giám sát.

Nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát phải bám sát các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, có tính khả thi, rõ việc, rõ chủ thể, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ kết quả.

Nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát phải được các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện nghiêm túc, kịp thời, đầy đủ; coi kết quả thực hiện nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát là một trong những căn cứ quan trọng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tổ chức đảng và đảng viên, cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Bộ Chính trị yêu cầu xem xét trách nhiệm và xử lý nghiêm các trường hợp không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Khi xây dựng chương trình, kế hoạch giám sát hằng năm, các cơ quan của Quốc hội cần tập trung vào những vấn đề lớn, lĩnh vực then chốt, những “điểm nghẽn của điểm nghẽn” trong phát triển, những vấn đề bức xúc, nổi lên mà cử tri và Nhân dân quan tâm.

Bộ Chính trị cũng yêu cầu tăng cường phối hợp, chia sẻ dữ liệu, gắn kết chặt chẽ giữa hoạt động giám sát của Quốc hội với kiểm tra và giám sát của Đảng, giám sát và phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam, các đoàn thể Trung ương, công tác thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, giám sát của HĐND, tránh chồng chéo.

Cùng với đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội và bộ máy giúp việc, theo Bộ Chính trị, cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hoạt động giám sát; đổi mới cơ chế phân bổ, quản lý, sử dụng ngân sách dành cho hoạt động này theo nguyên tắc kịp thời, đúng, đủ, gắn với khoán chi theo kết quả, sản phẩm.

Về tổ chức thực hiện, Bộ Chính trị giao Đảng ủy Quốc hội lãnh đạo, chỉ đạo Ủy ban Thường vụ Quốc hội khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai Kết luận; xây dựng chương trình giám sát hằng năm bám sát định hướng trọng tâm của nhiệm kỳ và thực tiễn từng năm.

Các tỉnh ủy, thành ủy được yêu cầu chỉ đạo nghiên cứu, xây dựng, ban hành “Định hướng trọng tâm hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031” để thực hiện hiệu quả tại địa phương.