Bộ Công an phản hồi góp ý liên quan thiết bị giám sát tự động phát hiện vi phạm pháp luật

Bộ Công an nêu lý do giữ nguyên đề xuất liên quan đến thiết bị giám sát trên phương tiện giao thông đường bộ. Ảnh: Quách Đồng

Căn cứ Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Công an đã tổ chức lấy ý kiến, phản biện xã hội đối với dự thảo Nghị định quy định về thiết bị giám sát hành trình, thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, thiết bị ghi nhận hình ảnh khoang chở khách trên phương tiện giao thông đường bộ và lấy ý kiến người dân đến hết ngày 24-8-2026.

Trong số các ý kiến, cơ quan soạn thảo ghi nhận góp ý từ Bộ Nội vụ liên quan đến khoản 2 Điều 5, dự thảo Nghị định quy định thiết bị giám sát trên phương tiện giao thông đường bộ phải có chức năng “tự động” phát hiện hành vi vi phạm pháp luật và hành vi gây mất an toàn về trật tự, an toàn giao thông đường bộ.

Đơn vị góp ý cho hay, đây là yêu cầu có tính kỹ thuật cao, trong khi dự thảo chưa quy định tiêu chí, tiêu chuẩn kỹ thuật, mức độ chính xác hoặc cơ chế kiểm định đối với chức năng nhận diện, phát hiện vi phạm.

Một số hành vi như không chú ý quan sát, có dấu hiệu buồn ngủ, mệt mỏi hoặc đón, trả khách không đúng nơi quy định... là khó xác định hoàn toàn bằng thiết bị điện tử.

Ngoài ra, việc quy định thiết bị có chức năng “tự động” phát hiện hành vi vi phạm pháp luật có thể dẫn đến cách hiểu rằng kết quả nhận diện của thiết bị là căn cứ trực tiếp để xác định hành vi vi phạm.

Trong khi đó, việc xác định hành vi vi phạm hành chính phải được thực hiện theo trình tự, thủ tục và căn cứ được pháp luật quy định.

"Do đó, đề nghị nghiên cứu quy định theo hướng thiết bị có chức năng hỗ trợ phát hiện, cảnh báo nhằm bảo đảm tính khả thi khi triển khai thực hiện", Bộ Nội vụ góp ý.

Cũng liên quan đến khoản 2, Điều 5 dự thảo Nghị định, Bộ Khoa học và Công nghệ cho hay, trường hợp các chức năng tự động phát hiện hành vi vi phạm pháp luật, hành vi gây mất an toàn về trật tự, an toàn giao thông đường bộ và tự động cảnh báo an toàn được thực hiện bằng hệ thống trí tuệ nhân tạo theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Luật Trí tuệ nhân tạo, thì thiết bị giám sát thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Trí tuệ nhân tạo. Đề nghị nghiên cứu, bổ sung Luật Trí tuệ nhân tạo vào căn cứ ban hành của Nghị định.

Trường hợp thiết bị giám sát có sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo để thực hiện các chức năng nêu trên, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung quy định nhằm bảo đảm tuân thủ Luật Trí tuệ nhân tạo và Nghị định số 142/2026/NĐ-CP ngày 30-4-2026.

Về góp ý của Bộ Nội vụ, cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị giữ nguyên nội dung như dự thảo. Về tiêu chí, tiêu chuẩn kỹ thuật, mức độ chính xác của thiết bị ngoại vi được quy định cụ thể trong quy chuẩn kỹ thuật quốc gia tương ứng, dự thảo Nghị định chỉ quy định khung tiêu chuẩn.

Các hành vi như không chú ý quan sát, có dấu hiệu buồn ngủ, mệt mỏi... ở đây chỉ được coi là hành vi gây mất an toàn được ghi nhận để tự động cảnh báo cho người lái xe biết, tập trung lái xe, phòng ngừa tai nạn giao thông và phục vụ cho công tác chỉ huy, chỉ đạo bảo đảm trật tự an toàn giao thông

"Các hành vi vi phạm mà các thiết bị ngoại vi ghi nhận được phải do cơ quan có thẩm quyền xác minh, xử lý theo quy định của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính", cơ quan soạn thảo phản hồi.

Về góp ý của Bộ Khoa học và Công nghệ, cơ quan chủ trì soạn thảo cho hay tiếp thu và chỉnh lý tại khoản 3 Điều 5 dự thảo Nghị định.