Bộ Công Thương ban hành Quy chế kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật
Ngày 12/11/2026, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng đã ký ban hành Quyết định số 3008/QĐ-BCT ban hành Quy chế kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật của Bộ Công Thương.

Bộ Công Thương ban hành Quy chế kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật
Quy chế quy định về công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền, trách nhiệm của Bộ Công Thương; trách nhiệm của các đơn vị thuộc Bộ trong việc phối hợp, cung cấp thông tin, giải trình và xử lý kết quả kiểm tra đối với các văn bản do Bộ Công Thương ban hành hoặc chủ trì soạn thảo là đối tượng kiểm tra của cơ quan, người có thẩm quyền khác.
Đối tượng áp dụng là các đơn vị thuộc Bộ và cán bộ, công chức được giao thực hiện công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật thuộc Bộ Công Thương.
Kiểm tra toàn diện về thẩm quyền, nội dung và trình tự ban hành văn bản
Theo Quy chế, hoạt động kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật phải tuân thủ các nguyên tắc quy định tại Nghị định số 79/2025/NĐ-CP về kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa và xử lý văn bản quy phạm pháp luật.
Việc kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật được thực hiện thường xuyên, chủ động, có trọng tâm, trọng điểm; kết hợp giữa kiểm tra theo thẩm quyền với kiểm tra theo chuyên đề, lĩnh vực; tập trung vào các văn bản có nội dung liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Công tác kiểm tra phải bảo đảm tính đầy đủ, kịp thời, chất lượng, đúng thời hạn quy định; đồng thời bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị thuộc Bộ, giữa các đơn vị với các cơ quan, tổ chức có liên quan, bảo đảm hiệu quả, thống nhất trong xử lý văn bản trái pháp luật.
Về nội dung kiểm tra, Quy chế quy định việc kiểm tra văn bản bao gồm thẩm quyền ban hành; nội dung, hình thức của văn bản; trình tự, thủ tục xây dựng, ban hành; căn cứ ban hành, thể thức, kỹ thuật trình bày và việc tuân thủ quy định của pháp luật về xác định bí mật nhà nước, độ mật của bí mật nhà nước trong văn bản có nội dung thuộc phạm vi bí mật nhà nước.
Quy chế xác định văn bản trái pháp luật bao gồm văn bản quy phạm pháp luật được ban hành không đúng thẩm quyền; văn bản có nội dung trái với Hiến pháp, pháp luật hoặc văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực pháp lý cao hơn; văn bản quy định thời điểm có hiệu lực trái với quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; văn bản vi phạm trình tự, thủ tục xây dựng, ban hành theo quy định.
Bên cạnh đó, Quy chế cũng quy định việc kiểm tra, xử lý đối với văn bản có sai sót về căn cứ ban hành, thể thức, kỹ thuật trình bày; văn bản có nội dung mâu thuẫn, chồng chéo hoặc không còn phù hợp theo quy định của pháp luật.
Quy định cụ thể trách nhiệm và thời hạn tự kiểm tra văn bản
Đối với hoạt động tự kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật, Quy chế quy định các đơn vị thuộc Bộ có trách nhiệm tổ chức tự kiểm tra đối với văn bản do đơn vị chủ trì soạn thảo; kịp thời phát hiện, kiến nghị xử lý văn bản có dấu hiệu trái pháp luật.
Việc tự kiểm tra được thực hiện đối với văn bản quy phạm pháp luật được ban hành; trên cơ sở kiến nghị, phản ánh của cơ quan, tổ chức, cá nhân về văn bản có dấu hiệu trái pháp luật hoặc theo yêu cầu, chỉ đạo của cơ quan, người có thẩm quyền.
Đáng chú ý, Quy chế quy định chậm nhất 15 ngày kể từ ngày ban hành văn bản đối với văn bản được xây dựng, ban hành theo trình tự, thủ tục thông thường hoặc 02 ngày làm việc kể từ ngày văn bản được ban hành đối với văn bản được xây dựng, ban hành theo trình tự, thủ tục rút gọn hoặc trong trường hợp đặc biệt, đơn vị được phân công kiểm tra văn bản phải hoàn thành việc tự kiểm tra và gửi kết quả kiểm tra theo Mẫu số 01 ban hành kèm theo Quy chế đến Vụ Pháp chế để tổng hợp.
Trường hợp qua tự kiểm tra phát hiện văn bản có sai sót về căn cứ ban hành, thể thức, kỹ thuật trình bày, đơn vị thực hiện kiểm tra có trách nhiệm phối hợp với Vụ Pháp chế để xem xét, xử lý theo quy định.
Đối với văn bản có dấu hiệu trái pháp luật, đơn vị thực hiện kiểm tra có trách nhiệm báo cáo, đề xuất phương án xử lý, đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan trong việc xác định nguyên nhân, trách nhiệm và biện pháp khắc phục.
Quy chế cũng quy định cụ thể trách nhiệm tiếp nhận, xử lý kiến nghị, phản ánh về văn bản có dấu hiệu trái pháp luật. Theo đó, các đơn vị thuộc Bộ khi nhận được kiến nghị, phản ánh phải xem xét, xử lý hoặc chuyển đến đơn vị có trách nhiệm theo quy định; đồng thời thực hiện việc thông báo kết quả xử lý cho cơ quan, tổ chức, cá nhân đã kiến nghị, phản ánh.
Đối với trường hợp văn bản có dấu hiệu trái pháp luật, đơn vị được giao chủ trì kiểm tra phải thực hiện việc kiểm tra, báo cáo và đề xuất phương án xử lý theo trình tự, thời hạn quy định.
Ban hành kế hoạch kiểm tra hàng năm
Đối với hoạt động kiểm tra văn bản theo thẩm quyền của Bộ Công Thương, Quy chế xác định Vụ Pháp chế là đơn vị đầu mối tham mưu, giúp Bộ trưởng tổ chức kiểm tra văn bản thuộc đối tượng kiểm tra theo thẩm quyền.
Vụ Pháp chế có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức kiểm tra văn bản; tiếp nhận các yêu cầu, kiến nghị, phản ánh và thu thập văn bản thuộc thẩm quyền kiểm tra; phối hợp với cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan để thực hiện kiểm tra.
Việc kiểm tra văn bản theo thẩm quyền được thực hiện trong các trường hợp như kiểm tra theo kế hoạch; phát hiện văn bản có dấu hiệu trái pháp luật thuộc thẩm quyền kiểm tra; tiếp nhận kiến nghị, phản ánh của cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc theo yêu cầu, chỉ đạo của cơ quan, người có thẩm quyền.
Hằng năm, căn cứ yêu cầu thực tiễn và công tác quản lý của ngành, lĩnh vực, Vụ Pháp chế tham mưu Bộ trưởng ban hành kế hoạch kiểm tra văn bản theo thẩm quyền. Kế hoạch kiểm tra có thể được ban hành lồng ghép trong kế hoạch kiểm tra hằng năm hoặc được ban hành riêng biệt.
Trong quá trình kiểm tra, Vụ Pháp chế có trách nhiệm lấy ý kiến về văn bản được kiểm tra và kết quả kiểm tra; tổng hợp ý kiến, báo cáo kết quả kiểm tra, đồng thời kiến nghị phương án xử lý đối với văn bản có dấu hiệu trái pháp luật.
Trường hợp văn bản có sai sót về căn cứ ban hành, thể thức, kỹ thuật trình bày, việc xử lý được thực hiện theo quy định. Đối với văn bản có nội dung trái pháp luật, Vụ Pháp chế tham mưu, báo cáo Lãnh đạo Bộ thực hiện việc xử lý theo thẩm quyền.
Quy chế cũng quy định việc xem xét, xử lý kiến nghị đối với kết luận kiểm tra văn bản; trách nhiệm theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận kiểm tra và việc xử lý văn bản trái pháp luật.
Làm rõ trách nhiệm xử lý văn bản trái pháp luật
Một nội dung quan trọng khác của Quy chế là quy định trách nhiệm của các đơn vị thuộc Bộ khi văn bản do Bộ Công Thương ban hành hoặc chủ trì soạn thảo được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra và phát hiện có dấu hiệu trái pháp luật.
Theo đó, các đơn vị có trách nhiệm cung cấp hồ sơ, thông tin, tài liệu liên quan; thực hiện giải trình, phối hợp trong quá trình kiểm tra và tham mưu phương án xử lý văn bản theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Đối với văn bản do Bộ Công Thương ban hành, đơn vị chủ trì soạn thảo có trách nhiệm tham mưu, đề xuất việc xử lý văn bản trái pháp luật; rà soát, xác định trách nhiệm của tập thể, cá nhân đã tham mưu, đề xuất, ban hành văn bản và đề xuất biện pháp xử lý, khắc phục theo quy định.
Đối với văn bản do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành mà Bộ Công Thương chủ trì soạn thảo, đơn vị chủ trì có trách nhiệm tham mưu, báo cáo Lãnh đạo Bộ xem xét, quyết định việc xử lý theo quy định và phối hợp với các cơ quan liên quan trong quá trình thực hiện.
Quy chế quy định các đơn vị được giao chủ trì xử lý kết luận kiểm tra văn bản phải tổ chức thực hiện các nội dung được kết luận, báo cáo kết quả xử lý và cung cấp thông tin về tiến độ thực hiện theo yêu cầu.
Vụ Pháp chế có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc việc xử lý văn bản trái pháp luật; tổng hợp tình hình, báo cáo Lãnh đạo Bộ đối với những trường hợp chưa được xử lý hoặc xử lý chưa đúng quy định.
Đồng thời, Quy chế quy định việc lập, quản lý, lưu trữ hồ sơ kiểm tra văn bản, bao gồm báo cáo kết quả kiểm tra, văn bản xử lý, tài liệu làm căn cứ xác định nội dung trái pháp luật và các tài liệu liên quan.
Về tổ chức thực hiện, thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ có trách nhiệm tổ chức quán triệt, triển khai Quy chế; bố trí cán bộ, công chức thực hiện công tác kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật và thực hiện chế độ báo cáo theo quy định.
Vụ Pháp chế có trách nhiệm triển khai, theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn việc thực hiện Quy chế; tổng hợp tình hình, kết quả thực hiện để báo cáo Bộ trưởng theo quy định.
Ban hành kèm theo Quy chế còn có 3 biểu mẫu phục vụ công tác kiểm tra văn bản, gồm Mẫu kiểm tra văn bản, Mẫu báo cáo kết quả tự kiểm tra văn bản/kiểm tra văn bản theo thẩm quyền và Mẫu kết luận kiểm tra văn bản.
