Bộ Công Thương ban hành quy định mới về quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu
Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư 48/2026/TT-BCT, quy định chi tiết một số nội dung của Luật Quản lý ngoại thương và Nghị định 292/2026/NĐ-CP. Văn bản mới tập trung vào các nhóm hàng cấm nhập khẩu, hạn ngạch thuế quan và hoạt động xuất nhập khẩu kim cương thô theo Quy chế Kimberley.
Thông tư có hiệu lực từ ngày 5/9/2026, thay thế và điều chỉnh một số quy định trước đây liên quan đến quản lý ngoại thương.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư 48 là việc xác định cụ thể danh mục hàng tiêu dùng và phương tiện đã qua sử dụng không được phép nhập khẩu vào Việt Nam. Danh mục được xây dựng theo mã số hàng hóa (mã HS), giúp cơ quan quản lý và doanh nghiệp có căn cứ cụ thể khi thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu.

Bộ Công Thương ban hành quy định mới về quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu. (Ảnh minh họa)
Các nhóm hàng tiêu dùng đã qua sử dụng thuộc diện cấm nhập khẩu khá đa dạng, gồm sản phẩm nhựa, quần áo và giày dép, sản phẩm từ gỗ, giấy, vải, đồ gia dụng, thiết bị điện - điện tử, đồ nội thất cùng một số mặt hàng tiêu dùng khác.
Đối với phương tiện đã qua sử dụng, quy định cấm nhập khẩu áp dụng đối với một số sản phẩm thuộc nhóm mô tô, xe đạp cũng như bộ phận, phụ kiện tương ứng theo mã HS được quy định trong danh mục.
Quản lý chặt hàng hóa theo hạn ngạch thuế quan
Thông tư 48/2026/TT-BCT cũng quy định nguyên tắc quản lý đối với hàng hóa nhập khẩu thuộc diện áp dụng hạn ngạch thuế quan. Việc phân giao hạn ngạch phải căn cứ quy định pháp luật hiện hành, đồng thời phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam.
Tùy từng trường hợp, hạn ngạch có thể được phân giao thông qua đấu giá, xét duyệt hồ sơ, đăng ký trước, chỉ định đầu mối hoặc các phương thức khác theo quy định và phù hợp với cam kết quốc tế.
Danh mục hàng hóa chịu quản lý bằng hạn ngạch thuế quan được xác định theo các cam kết của Việt Nam trong WTO và các hiệp định thương mại quốc tế. Một số mặt hàng đáng chú ý gồm trứng chim và trứng gia cầm, đường mía hoặc đường củ cải, lá thuốc lá chưa chế biến và muối.
Bên cạnh đó, các cam kết về hạn ngạch còn được áp dụng đối với một số mặt hàng như lúa gạo và phương tiện vận tải có động cơ, với phạm vi và thời gian thực hiện tùy theo từng cam kết cụ thể.
Quy định riêng với kim cương thô theo Quy chế Kimberley
Một nội dung khác được quy định chi tiết trong Thông tư là quản lý hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu kim cương thô theo Quy chế Chứng nhận Quy trình Kimberley (KP).
Theo đó, thương nhân thực hiện xuất khẩu, nhập khẩu kim cương thô phải đáp ứng các điều kiện và hoàn thành thủ tục theo quy định. Thông tư quy định cụ thể thành phần hồ sơ đề nghị xác nhận nhập khẩu, hồ sơ cấp Giấy chứng nhận KP, thời gian giải quyết cũng như trách nhiệm của thương nhân và cơ quan có thẩm quyền.
Giấy chứng nhận KP được cấp theo quy định có thời hạn hiệu lực 2 tháng kể từ ngày cấp.
Ngoài các nội dung trên, Thông tư 48/2026/TT-BCT còn sửa đổi, bãi bỏ một số quy định và văn bản liên quan đến quản lý ngoại thương. Đồng thời, văn bản đưa ra các quy định chuyển tiếp nhằm xử lý hồ sơ, giấy phép và những hoạt động đã được thực hiện trước thời điểm Thông tư mới có hiệu lực.
Việc ban hành Thông tư 48/2026/TT-BCT nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Quản lý ngoại thương và nghị định hướng dẫn, qua đó tạo cơ sở pháp lý thống nhất hơn cho cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện hoạt động xuất nhập khẩu.
