Bộ Công Thương ban hành quy định về khai thác, tận thu và thu hồi khoáng sản

Thông tư số 54/2026/TT-BCT quy định chi tiết một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản số 54/2024/QH15, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 147/2025/QHI15; Nghị định số 193/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Địa chất và khoáng sản và quy định chi tiết Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản, được sửa đổi, bố sung một số điều bởi Nghị định số 21/2026/NĐ-CP.

Thông tư số 54/2026/TT-BCT gồm 5 chương, 26 điều, áp dụng đối với cơ quan nhà nước, tổ chức, cộng đồng dân cư, hộ gia đình và cá nhân có liên quan đến các nội dung quy định tại Điều 1 của Thông tư này.

Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 54/2026/TT-BCT ngày 15/9/2026 quy định về khai thác khoáng sản, khai thác tận thu khoáng sản và thu hồi khoáng sản.

Quy định về khảo sát, đánh giá thông tin chung đối với khoáng sản nhóm IV

Về khảo sát, đánh giá thông tin chung đối với khoáng sản nhóm IV, đối với khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản, tổ chức, cá nhân thực hiện việc khảo sát, đánh giá thông tin chung đối với khoáng sản nhóm IV sau khi được cơ quan chuyên môn về địa chất và khoáng sản thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chấp thuận bằng văn bản, trừ trường hợp được quy định tại khoản 3 Điều này.

Đối với khu vực đấu giá quyền khai thác khoáng sản, tổ chức, cá nhân trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản thực hiện việc khảo sát, đánh giá thông tin chung đối với khoáng sản nhóm IV sau khi cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền phê duyệt kết quả trúng đấu giá quyền khai thác khoáng sản.

Thông tư cũng quy định, khu vực đã có kết quả thăm dò khoáng sản nhóm IV được phê duyệt, công nhận hoặc đã có kết quả khảo sát, đánh giá thông tin chung đối với khoáng sản nhóm IV đáp ứng nội dung quy định tại Điều 5 của Thông tư này thì không phải thực hiện khảo sát, đánh giá lại.

Việc khảo sát có thể do tổ chức, cá nhân trực tiếp thực hiện hoặc ký hợp đồng với tổ chức đủ điều kiện hành nghề khảo sát về địa chất, khoáng sản, thăm dò khoáng sản. Tổ chức, cá nhân trực tiếp thực hiện khảo sát chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả khảo sát, đánh giá.

Trước khi tiến hành khảo sát, tổ chức, cá nhân phải thông báo bằng văn bản về thời gian thực hiện cho cơ quan chuyên môn về địa chất và khoáng sản thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Ủy ban nhân dân cấp xã nơi thực hiện khảo sát. Kết quả khảo sát, đánh giá phải được cơ quan chuyên môn về địa chất và khoáng sản thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xác nhận, trừ trường hợp pháp luật quy định khác.

Nội dung khảo sát, đánh giá thông tin chung đối với khoáng sản nhóm IV gồm: đo đạc, thành lập bản đồ địa hình; lộ trình địa chất; thi công công trình địa chất; khảo sát địa chất thủy văn - địa chất công trình; lấy, gia công mẫu; phân tích mẫu và các nội dung liên quan.

Khai thác khoáng sản, khai thác tận thu khoáng sản, thu hồi khoáng sản

Đối với hoạt động khai thác, tổ chức, cá nhân được cấp giấy phép khai thác khoáng sản, giấy phép khai thác tận thu khoáng sản phải đăng ký ngày bắt đầu xây dựng cơ bản mỏ với cơ quan có thẩm quyền cấp phép trước khi thực hiện ít nhất 15 ngày. Trường hợp thay đổi thời gian thực hiện phải đăng ký lại bằng văn bản.

Tổ chức, cá nhân phải thông báo bằng văn bản về ngày bắt đầu xây dựng cơ bản mỏ, ngày bắt đầu khai thác cho cơ quan có thẩm quyền theo quy định trước khi thực hiện ít nhất 7 ngày. Hồ sơ đăng ký, thông báo gồm văn bản đăng ký hoặc thông báo và giấy tờ liên quan đến khu vực thực hiện dự án theo quy định.

Tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản, khai thác tận thu khoáng sản phải lưu giữ đầy đủ hồ sơ về kết quả thăm dò bổ sung và kết quả khai thác từ khi bắt đầu xây dựng cơ bản mỏ đến khi kết thúc khai thác. Bản gốc được lưu tại trụ sở; nếu trụ sở không cùng địa điểm thực hiện dự án thì phải lưu một bộ bản sao tại văn phòng mỏ.

Kết quả thăm dò bổ sung và kết quả khai thác phải được cập nhật vào bản đồ hiện trạng, bản vẽ mặt cắt hiện trạng. Khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu, tổ chức, cá nhân phải cung cấp hồ sơ. Việc làm giả, làm sai lệch hoặc chỉnh sửa hồ sơ đã lưu giữ bị xử lý theo quy định pháp luật.

Đối với tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản, trừ khoáng sản nhóm IV, và khai thác tận thu khoáng sản, Thông tư quy định phải xây dựng hệ thống quản lý, kết nối, phân tích và tổng hợp dữ liệu. Dữ liệu giám sát gồm thông tin về tổ chức, cá nhân, giấy phép, thời gian và vị trí kết nối với thiết bị; dữ liệu sản lượng được lấy từ thiết bị cân, thiết bị đo đạc và sổ sách theo quy định.

Dữ liệu từ thiết bị cân, thiết bị đo đạc phải được truyền về máy chủ của cơ quan chuyên môn về địa chất và khoáng sản thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh với tần suất ít nhất một lần trong một giờ. Khi việc truyền dữ liệu bị gián đoạn, dữ liệu cũ và dữ liệu hiện tại phải được gửi đồng thời khi kết nối trở lại. Dữ liệu phải bảo đảm kịp thời, chính xác và không bị sửa chữa, làm sai lệch trước hoặc trong quá trình truyền.

Đối với khoáng sản rắn, tổ chức, cá nhân phải lập bản đồ hiện trạng và bản vẽ mặt cắt hiện trạng từ khi bắt đầu xây dựng cơ bản mỏ đến khi kết thúc khai thác. Bản đồ, bản vẽ được cập nhật hằng năm đến hết ngày 31/12 và nộp cho cơ quan chuyên môn về địa chất và khoáng sản cấp tỉnh trước ngày 1/2 của năm tiếp theo.

Đối với hồ sơ đã được cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận trước ngày Thông tư có hiệu lực nhưng chưa được giải quyết, không phải nộp lại theo mẫu mới. Trường hợp phải bổ sung, hoàn thiện hồ sơ thì thực hiện theo quy định của Thông tư. Hoạt động khảo sát, đánh giá thông tin chung về khoáng sản nhóm IV đã được chấp thuận trước ngày Thông tư có hiệu lực nhưng chưa hoàn thành tiếp tục thực hiện theo văn bản, quyết định hoặc kế hoạch đã được phê duyệt, ban hành.

Thông tư có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/9/2026.