Bộ Công Thương đặt mốc tái cơ cấu hai phòng thí nghiệm trọng điểm
Bộ Công Thương đặt mục tiêu hoàn thành phương án tái cơ cấu hai phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia trong năm 2027, hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ.
Ngày 11/11/2026, Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 2991/QĐ-BCT về kế hoạch thực hiện Đề án phát triển hệ thống trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia phục vụ công nghệ chiến lược. Kế hoạch ưu tiên nâng cấp, kết nối và khai thác dùng chung hạ tầng hiện có, phục vụ nhu cầu nghiên cứu của doanh nghiệp.
Hai cơ sở thuộc diện rà soát, đề xuất tái cơ cấu là Phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia về công nghệ hàn và xử lý bề mặt thuộc Viện Nghiên cứu Cơ khí và Phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia về điện cao áp thuộc Viện Năng lượng. Nội dung rà soát gồm năng lực thiết bị, nhân sự, hiệu quả hoạt động và khả năng chia sẻ hạ tầng.
Theo kế hoạch, năm 2026, Bộ Công Thương hoàn thành rà soát hiện trạng hạ tầng nghiên cứu, thử nghiệm của ngành. Phụ lục quyết định đặt thời hạn trình phương án tái cơ cấu từng phòng thí nghiệm vào quý III/2027. Phương án phải làm rõ cơ cấu tổ chức, cơ chế tài chính, nhân sự và phương thức khai thác tài sản.
Riêng hồ sơ đề xuất nâng cấp hoặc đầu tư mới có điểm cần làm rõ về tiến độ. Phần mục tiêu chung đặt mốc hoàn thành trong năm 2026, nhưng phụ lục phân công nhiệm vụ lại ghi thời hạn quý I/2027. Cơ quan chủ trì cần làm rõ tiến độ này trong quá trình triển khai.

Quyết định số 2991/QĐ-BCT ngày 11/11/2026 của Bộ Công Thương về kế hoạch phát triển hệ thống trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm và phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia phục vụ công nghệ chiến lược.
Các lĩnh vực ưu tiên gồm thiết bị điện cao áp và siêu cao áp, hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS), pin và ắc quy, hydro xanh, nhiên liệu sạch, công nghệ thu giữ và lưu trữ các-bon. Những hướng nghiên cứu khác bao gồm robot công nghiệp, công nghệ hàn, xử lý bề mặt, sản xuất thông minh và thiết bị phục vụ đường sắt tốc độ cao.
Đến năm 2030, Bộ Công Thương phấn đấu có ít nhất hai phòng thí nghiệm hoặc trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia do tổ chức thuộc ngành quản lý được lựa chọn nâng cấp, đầu tư trong danh mục quốc gia. Ngành đồng thời đặt mục tiêu làm chủ tối thiểu ba công nghệ lõi và hằng năm đặt hàng ít nhất ba nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển công nghệ, xây dựng tiêu chuẩn hoặc thử nghiệm.
Đáng chú ý, kế hoạch yêu cầu các trung tâm, phòng thí nghiệm trong hệ thống công khai thông tin về năng lực, trang thiết bị, dịch vụ và điều kiện tiếp cận trên nền tảng số quốc gia. Doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được định hướng sử dụng hạ tầng chung để nghiên cứu, thử nghiệm, hoàn thiện và thương mại hóa sản phẩm, qua đó có thể giảm nhu cầu tự đầu tư thiết bị chuyên dụng.
Kế hoạch cũng khuyến khích doanh nghiệp đặt hàng và đồng tài trợ nghiên cứu. Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số giữ vai trò đầu mối điều phối, trong khi kinh phí thực hiện được huy động từ ngân sách nhà nước, doanh nghiệp, hợp tác công tư và các nguồn hợp pháp khác theo quy định.
Tuy nhiên, quyết định mới xác lập mục tiêu, nhiệm vụ và mốc triển khai, chưa đồng nghĩa hai phòng thí nghiệm đã hoàn tất tái cơ cấu, dự án mới đã vận hành hoặc nguồn vốn đã được giải ngân. Khả năng tiếp cận thực tế của doanh nghiệp còn phụ thuộc vào danh mục thiết bị, mức phí dịch vụ và quy định khai thác được ban hành trong thời gian tới.
