Bộ Công Thương hợp nhất Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Máy nổ mìn điện

Văn bản hợp nhất các quy định tại Thông tư số 14/2015/TT-BCT ngày 22/6/2015 của Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Máy nổ mìn điện; Thông tư số 42/2019/TT-BCT ngày 18/12/2019 của Bộ trưởng Bộ Công Thương sửa đổi, bổ sung một số quy định về chế độ báo cáo định kỳ tại các Thông tư do Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành, có hiệu lực kể từ ngày 05/02/2020; và Thông tư số 44/2026/TT-BCT ngày 27/8/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành các Sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong lĩnh vực khai thác khoáng sản và thiết bị điện phòng nổ sử dụng trong mỏ hầm lò, có hiệu lực kể từ ngày 01/11/2026; Quyết định số 2312/QĐ-BCT ngày 14/9/2026 của Bộ Công Thương. đính chính Thông tư số 44/2026/TT-BCT.

Quy định yêu cầu kỹ thuật đối với máy nổ mìn điện

Theo QCVN 01:2015/BCT, quy chuẩn quy định các mức giới hạn đối với các chỉ tiêu kỹ thuật và phương pháp kiểm định đối với máy nổ mìn điện kiểu tụ điện.

Các máy nổ mìn điện hoạt động không theo nguyên tắc kiểu tụ điện không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy chuẩn này.

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01:2015/BCT quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp kiểm định đối với máy nổ mìn điện kiểu tụ điện.( Ảnh minh họa)

Quy chuẩn áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan tới sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh, thử nghiệm, kiểm định, sử dụng máy nổ mìn điện trên lãnh thổ Việt Nam, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác.

Về yêu cầu kỹ thuật, quy chuẩn quy định riêng đối với máy nổ mìn điện sử dụng trong môi trường bình thường, không có khí cháy và bụi nổ, và máy nổ mìn điện sử dụng trong môi trường có khí cháy và bụi nổ.

Đối với máy nổ mìn điện sử dụng trong môi trường bình thường, quy chuẩn quy định điều kiện làm việc ở nhiệt độ từ 0°C đến +40°C, độ ẩm tương đối không khí xung quanh không lớn hơn 95% và áp suất khí quyển từ 80 kPa đến 110 kPa.

Cấp bảo vệ bằng vỏ ngoài không được thấp hơn cấp IP54 theo TCVN 4255:2008. Điện áp xung do máy nổ mìn điện tạo ra không được vượt quá 3000 V.

Quy chuẩn cũng quy định các yêu cầu đối với kết cấu máy, các bộ phận điều khiển, bộ phận hiển thị trạng thái, khả năng cách điện và các thông số kỹ thuật của thiết bị.

Đối với máy nổ mìn điện sử dụng trong môi trường có khí cháy và bụi nổ, ngoài việc đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật chung, máy phải tuân thủ các yêu cầu về an toàn đối với thiết bị điện dùng trong môi trường có nguy cơ cháy, nổ theo các tiêu chuẩn được viện dẫn tại quy chuẩn.

Theo đó, điện áp xung do máy nổ mìn điện tạo ra không được vượt quá 1500 V. Quy chuẩn đồng thời quy định yêu cầu đối với mạch đo, bộ phận hạn chế độ rộng xung cấp cho mạng nổ và các điều kiện kỹ thuật tương ứng.

Quy định về chứng nhận hợp quy, ghi nhãn và an toàn trong sử dụng

Về quản lý, quy chuẩn quy định máy nổ mìn điện phải được công bố hợp quy và ghi nhãn hàng hóa trước khi lưu thông trên thị trường.

Đối với máy nổ mìn điện sản xuất trong nước, việc công bố hợp quy được thực hiện theo phương thức 5: Chứng nhận thông qua thử nghiệm mẫu đại diện cho kiểu, loại sản phẩm, hàng hóa và đánh giá quá trình sản xuất theo quy định.

Đối với máy nổ mìn điện nhập khẩu, việc chứng nhận hợp quy được thực hiện theo phương thức 5 hoặc phương thức 7: Chứng nhận thông qua thử nghiệm, đánh giá lô sản phẩm, hàng hóa.

Quy chuẩn quy định việc công bố hợp quy sử dụng dấu hợp quy (dấu CR) phải tuân thủ các quy định tương ứng. Đối với trường hợp chứng nhận hợp quy theo phương thức 5, quy chuẩn cũng quy định việc giám sát đối với sản phẩm, hàng hóa trong quá trình sản xuất.

Về an toàn trong sử dụng, trước mỗi lần sử dụng phải kiểm tra kỹ tình trạng kỹ thuật của máy nổ mìn như vỏ máy, ổ khóa khởi nổ, các kết cấu đầu dây, vít bắt chặt và các bộ phận liên quan.

Chìa khóa máy nổ mìn điện phải do người chỉ huy nổ mìn hoặc người được ủy quyền trực tiếp quản lý. Cấm giao chìa khóa nổ mìn cho bất cứ người nào khác.

Chỉ được phép nổ mìn sau khi đã kiểm tra và đo điện trở của mạng nổ bảo đảm an toàn.

Trước khi nổ mìn trong môi trường có khí cháy và bụi nổ, phải kiểm tra nồng độ khí cháy trong môi trường, bảo đảm nồng độ khí cháy nằm trong giới hạn cho phép theo quy định của các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn trong khai thác khoáng sản. Khi kiểm tra nồng độ khí cháy trong môi trường không được phép nổ mìn khi nồng độ khí cháy đạt từ 1% trở lên.

Không được phép tháo lắp, thay thế các chi tiết của máy trong môi trường có khí cháy và bụi nổ. Chỉ được kiểm tra và thay thế nguồn pin ở khu vực an toàn, không có khí cháy và bụi nổ.

Sau mỗi lần sử dụng, phải lau chùi, vệ sinh sạch sẽ máy nổ mìn và giao cho người có trách nhiệm kiểm tra, bảo quản tại nơi quy định.

Về ghi nhãn, máy nổ mìn điện thực hiện việc ghi nhãn theo quy định tại Nghị định số 37/2026/NĐ-CP của Chính phủ về nhãn hàng hóa và thể hiện các thông tin gồm: kiểu, loại; ký hiệu nhà sản xuất hoặc ký hiệu hàng hóa; điện áp sử dụng; điện trở cho phép của mạng nổ; số chế tạo của nhà sản xuất; cấp bảo vệ kín và dạng bảo vệ nổ nếu sử dụng trong môi trường có khí cháy và bụi nổ.

Về tổ chức thực hiện, Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp chủ trì, phối hợp với các đơn vị có liên quan hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện quy chuẩn.

Quy chuẩn cũng quy định trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về hoạt động khai thác khoáng sản và các tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc thực hiện các quy định về công bố hợp quy, quản lý chất lượng và an toàn đối với máy nổ mìn điện.

Trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật, tài liệu, tiêu chuẩn được viện dẫn trong quy chuẩn này có sự thay đổi, bổ sung hoặc thay thế thì thực hiện theo quy định tại văn bản mới.