Bộ Công Thương lấy ý kiến dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh

Bộ Công Thương lấy ý kiến dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh. Trong ảnh về Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam đăng trên BNews.vn .

Theo cơ quan soạn thảo, thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam những năm gần đây phát triển nhanh, đặc biệt với các mặt hàng chủ lực như nông sản, năng lượng, kim loại.

Tuy nhiên, các quy định hiện hành chủ yếu dựa trên Luật Thương mại, vốn chỉ dành một số điều khoản mang tính nguyên tắc cho hoạt động mua bán qua sở giao dịch hàng hóa, chưa bao quát đầy đủ đặc thù của giao dịch phái sinh như cơ chế ký quỹ, bù trừ tập trung, quản trị rủi ro và giám sát thị trường.

Dự thảo luật mới dự kiến gồm 12 chương với khoảng 70-75 điều, quy định về tổ chức và hoạt động của sở giao dịch hàng hóa phái sinh, trung tâm thanh toán bù trừ, quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia, cũng như cơ chế quản lý, giám sát và xử lý rủi ro hệ thống.

Một điểm đáng chú ý là dự thảo bổ sung cơ sở pháp lý cho các sản phẩm phái sinh mới như tín chỉ carbon, sản phẩm tài chính xanh, kim loại quý hiếm hay một số tài sản đặc thù khác, những lĩnh vực hiện chưa có hành lang pháp lý rõ ràng. Đây được xem là bước chuẩn bị cho việc hình thành thị trường carbon và các công cụ phòng ngừa rủi ro giá trong tiến trình chuyển đổi xanh.

Về nguyên tắc vận hành, thị trường sẽ phải thực hiện giao dịch qua sở được cấp phép hoặc liên thông với sở nước ngoài; hoạt động bù trừ, thanh toán thực hiện thông qua trung tâm được cấp phép nhằm giảm thiểu rủi ro lan truyền. Dự thảo cũng nhấn mạnh yêu cầu tuân thủ chuẩn mực quốc tế về minh bạch thông tin, quản trị rủi ro, đồng thời tăng cường phòng chống thao túng, gian lận và xung đột lợi ích.

Việc ban hành luật riêng cũng nhằm bảo đảm tính đồng bộ với Luật Chứng khoán, Luật Các tổ chức tín dụng và Luật Phòng, chống rửa tiền, các đạo luật đã có quy định cụ thể về sản phẩm phái sinh tài chính và cơ chế giám sát thị trường. Theo Bộ Công Thương, nếu tiếp tục điều chỉnh trong khuôn khổ Luật Thương mại 2005 sẽ khó tránh khỏi nguy cơ chồng chéo và thiếu nhất quán trong quản lý.

Trong bối cảnh giá hàng hóa toàn cầu biến động mạnh, doanh nghiệp xuất nhập khẩu ngày càng cần công cụ phòng ngừa rủi ro giá và tỷ giá. Một khung pháp lý rõ ràng cho thị trường phái sinh hàng hóa không chỉ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong quản trị rủi ro, mà còn tạo nền tảng thu hút nhà đầu tư, tăng tính liên thông quốc tế và củng cố an ninh kinh tế.

Bộ Công Thương cho rằng việc xây dựng luật là yêu cầu cấp thiết, thay vì chỉ sửa đổi, bổ sung luật hiện hành, nhằm thiết lập một khuôn khổ pháp lý toàn diện, hiện đại và phù hợp thông lệ quốc tế cho thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh tại Việt Nam.

Chi tiết Dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, xem và góp ý tại đây .

H. Lê