Bộ Công Thương: Nhiều dự án điện chậm tiến độ

Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng báo cáo tại cuộc họp. Ảnh: VGP.

Tại cuộc họp nghe báo cáo về tình hình thực hiện các dự án trọng điểm ngành năng lượng ngày 26/5, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, việc tăng trưởng nguồn điện là yêu cầu bắt buộc, nhất là khi nhu cầu sử dụng điện cho phát triển khoa học, công nghệ, các trung tâm dữ liệu ngày càng lớn.

Tuy nhiên, thời gian qua, nhiều dự án năng lượng, điện trọng điểm triển khai chậm tiến độ; một số dự án chưa thực hiện đúng kế hoạch và định hướng của Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, làm gia tăng nguy cơ không đáp ứng mục tiêu đề ra.

Nguy cơ thiếu điện nếu nhiều dự án tiếp tục chậm tiến độ

Báo cáo tại cuộc họp, Bộ trưởng Công Thương Lê Mạnh Hùng cũng nhìn nhận nhiều dự án nguồn điện và lưới điện khó theo kịp tiến độ vận hành trong giai đoạn từ nay đến năm 2030 theo quy hoạch, ảnh hưởng lớn đến khả năng cung ứng điện và an ninh năng lượng quốc gia trong thời gian tới.

Trước thực trạng này, Bộ Công Thương kiến nghị khẩn trương rà soát, cập nhật và điều chỉnh Quy hoạch điện VIII nhằm bảo đảm tính khả thi; lập danh mục các dự án điện cấp bách để triển khai ngay, đặc biệt là các dự án nguồn điện nền tại các trung tâm phụ tải lớn; đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp vận hành hệ thống liên hồ chứa thủy lợi - thủy điện.

Bộ cũng đề xuất xây dựng khung giá phát điện hợp lý; khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo kết hợp hệ thống pin lưu trữ (BESS); triển khai các chương trình quản lý nhu cầu điện, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả; nghiên cứu cơ chế, chính sách đột phá cho điện gió ngoài khơi và các trung tâm công nghiệp, năng lượng ven biển...

Tại cuộc họp, nhiều ý kiến cho rằng nếu không có giải pháp quyết liệt ngay từ bây giờ, nguy cơ thiếu điện sẽ rất lớn. Các đại biểu đề xuất bổ sung chế tài để tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý các chủ đầu tư và địa phương không triển khai dự án điện đúng tiến độ; đồng thời nâng cao hiệu quả điều độ, vận hành hệ thống điện nhằm sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các nguồn điện hiện có.

Liên quan đề xuất rà soát, cập nhật và điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, các ý kiến đề nghị Bộ Công Thương làm rõ sự cần thiết, cơ sở, nguyên tắc và cách tiếp cận điều chỉnh; xác định rõ các yếu tố mới phát sinh làm căn cứ cập nhật, đồng thời bảo đảm danh mục dự án phù hợp với điều kiện thực tế và gắn với cơ chế xử lý trách nhiệm đối với các trường hợp chậm triển khai.

Đối với các cơ chế đặc thù dành cho công trình, dự án điện trọng điểm, cần làm rõ vướng mắc phát sinh từ quy định nào, thuộc nhóm dự án nào, ở khâu nào của quy trình đầu tư và mức độ ảnh hưởng để đề xuất giải pháp phù hợp, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn.

Không để thiếu điện trong bất kỳ hoàn cảnh nào

Kết luận cuộc họp, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh bảo đảm an ninh năng lượng và cung ứng đủ điện là điều kiện tiên quyết để thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển công nghiệp công nghệ cao.

Theo Phó thủ tướng Thường trực, nhiều dự án trọng điểm chậm tiến độ kéo dài; công tác giải phóng mặt bằng còn vướng mắc; thủ tục đầu tư vẫn rườm rà; sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương chưa chặt chẽ, trong khi tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm vẫn còn xảy ra.

Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc. Ảnh: VGP.

Nhấn mạnh yêu cầu không để thiếu điện trong bất kỳ hoàn cảnh nào, Phó thủ tướng Thường trực đề nghị Bộ Công Thương thời gian tới phải thúc đẩy tiến độ triển khai các chương trình, công trình, dự án điện quan trọng quốc gia và trọng điểm của ngành năng lượng. Bộ cần tiếp tục phát huy vai trò đầu mối, chủ động tổng hợp tình hình, kịp thời tham mưu cho Trưởng ban Chỉ đạo trong việc chỉ đạo, điều hòa và phối hợp xử lý các vấn đề phát sinh.

Bộ Công Thương tiếp tục chỉ đạo các địa phương triển khai lựa chọn nhà đầu tư các dự án nguồn điện và lưới điện truyền tải trong kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh; đồng thời thúc đẩy các nhà đầu tư hoàn thành dự án đúng tiến độ phê duyệt.

Cùng với đó, Bộ Công Thương phối hợp với các địa phương thường xuyên đôn đốc chủ đầu tư khẩn trương hoàn thiện thủ tục để khởi công, đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án điện; cam kết thời gian vận hành cụ thể, phấn đấu đưa vào vận hành sớm hơn 1-2 năm so với kế hoạch nêu tại Chỉ thị số 01 ngày 3/2/2025 của Thủ tướng.

"Chúng ta không được để chậm, nếu cần thì phải có cơ chế đặc thù, đơn giản hóa thủ tục hành chính để triển khai sớm, nhanh, vượt tiến độ các dự án năng lượng, đặc biệt là các dự án trọng điểm", Phó thủ tướng Thường trực nói.

Về việc rà soát, cập nhật và điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, Phó thủ tướng Thường trực yêu cầu Bộ Công Thương phối hợp với các bộ, ngành và địa phương khẩn trương rà soát các nguồn điện trong quy hoạch theo hướng đưa ra khỏi danh mục những dự án không thể hoàn thành trong giai đoạn 2026-2030 để bổ sung các nguồn điện thay thế khả thi, phù hợp thực tế, nhất là nguồn điện nền.

Trong đó, cần tính đến phương án phát triển nhiệt điện than với quy mô hợp lý, gắn với lộ trình thu hồi, xử lý khí thải theo đúng chủ trương. Trường hợp cần thiết có thể áp dụng cơ chế khẩn cấp theo Luật Điện lực năm 2024.

Phó thủ tướng Thường trực cũng yêu cầu kiên quyết xử lý các chủ đầu tư dự án điện không bảo đảm tiến độ theo cam kết và quy hoạch; quy định rõ trách nhiệm của các bộ, cơ quan, địa phương liên quan trong thúc đẩy triển khai dự án. Trong đó, Bộ Công Thương chịu trách nhiệm cuối cùng trước Thủ tướng về việc thực hiện quy hoạch phát triển điện lực quốc gia nhằm đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Ngoài ra, Bộ Công Thương được giao rà soát, cập nhật toàn bộ kịch bản cung - cầu điện quốc gia, đặc biệt giai đoạn 2026-2030, trên cơ sở tiến độ thực tế của các dự án nguồn điện; xây dựng kịch bản điều hành trong tình huống thiếu điện để bảo đảm cung cấp điện an toàn, liên tục...