Bộ Công Thương tổ chức Hội thảo lấy ý kiến hoàn thiện Dự thảo Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045

Sáng ngày 09/10/2026 tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Hội thảo xin ý kiến các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội và các cơ quan, tổ chức có liên quan về các nội dung của Dự thảo Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Thứ trưởng Lương Hoàng Thái chủ trì Hội thảo.

1 giờ trước Gốc

Triển khai thực hiện nhiệm vụ “Xây dựng mới Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030” được giao tại Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Bộ Công Thương đang chủ trì xây dựng Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Thứ trưởng Lương Hoàng Thái chủ trì Hội thảo xin ý kiến về Dự thảo Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045

Theo Bộ Công Thương, sau 5 năm triển khai Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, xuất nhập khẩu của Việt Nam đã có nhiều thành tựu. Tăng trưởng xuất khẩu giai đoạn 2021-2025 đạt bình quân 10,9%/năm; tăng trưởng nhập khẩu đạt bình quân 11,6%/năm. Cán cân thương mại có xuất siêu liên tục trong 5 năm với tổng mức xuất siêu trong 5 năm 2021-2025 là 89,5 tỷ USD, bằng 4,6% tổng kim ngạch xuất khẩu trong 5 năm. Nhiều mặt hàng của Việt Nam có quy mô xuất khẩu đứng hàng đầu thế giới như gạo, thủy sản, cà phê, hồ tiêu, dệt may. Cơ cấu hàng xuất khẩu chuyển dịch theo hướng tích cực, đa dạng hóa mặt hàng xuất khẩu, thị trường xuất khẩu.

Bên cạnh những thành tựu nêu trên, hoạt động xuất nhập khẩu còn tồn tại, hạn chế nhất định cần có giải pháp cụ thể để khắc phục trong thời gian tới như: sự phụ thuộc vào một số thị trường xuất khẩu, thị trường nhập khẩu; cán cân thương mại với các nước có sự chênh lệch cao; xuất khẩu khu vực doanh nghiệp FDI chiếm tỷ trọng lớn; năng lực cạnh tranh của hàng xuất khẩu; giá trị gia tăng trong hàng hoá xuất khẩu;...

Nhiều vấn đề trên đã được xác định, chỉ rõ trong Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hoá đến năm 2030, trong đó đã nhấn mạnh đến“hướng đến cán cân thương mại lành mạnh, hợp lý với các đối tác thương mại chủ chốt” và “Nâng cao hàm lượng đổi mới sáng tạo trong sản phẩm xuất khẩu; xây dựng và phát triển thương hiệu hàng hoá Việt Nam xuất khẩu”; và phát triển xuất nhập khẩu bền vững gắn với “khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, phát triển kinh tế số, phát triển nền sản xuất xanh sạch, bền vững, tuần hoàn và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực”.

Tuy nhiên, bối cảnh trong nước và quốc tế sau 5 năm có nhiều yếu tố mới, đòi hỏi phải nghiên cứu cập nhật, định hình lại Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hoá. Cụ thể:

Thứ nhất, Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV đã xác định mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số đến năm 2030, đồng thời tại Hội nghị Trung ương 2, Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh yêu cầu: “tăng trưởng thực chất. Tức là không đánh đổi chất lượng, tính bền vững lấy tốc độ tăng trưởng đơn thuần. Tốc độ tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với chất lượng tăng trưởng dựa trên tăng năng suất các nhân tố tổng hợp, nâng cao chất lượng sản phẩm, sức cạnh tranh quốc gia và giá trị gia tăng thực chất.”

Tại Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hoá đến năm 2030, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu được xác định “Xuất khẩu, nhập khẩu tăng trưởng ổn định, 3 cán cân thương mại lành mạnh, hợp lý” với “Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu hàng hóa bình quân 6 - 7%/năm trong thời kỳ 2021 - 2030, trong đó giai đoạn 2021 - 2025 tăng trưởng xuất khẩu bình quân 8 - 9%/năm; giai đoạn 2026 - 2030 tăng trưởng bình quân 5 - 6%/năm”.

Như vậy, để đạt tốc độ tăng trưởng xuất khẩu từ 15-16%/năm như yêu cầu tại Nghị quyết, đi kèm với yêu cầu tăng trưởng thực chất, Chiến lược xuất nhập khẩu giai đoạn mới phải cập nhật những giải pháp, nhiệm vụ đột phá mới, gắn với đổi mới mạnh mẽ năng lực sản xuất, khơi thông năng lực vận tải, mở rộng thị trường xuất nhập khẩu.

Thứ hai, mặc dù đã xác định vấn đề hài hoà cán cân thương mại với các đối tác thương mại chủ chốt, nhưng các nhiệm vụ, giải pháp ở Chiến lược xuất nhập khẩu hiện tại cơ bản nằm ở các giải pháp về thị trường, xúc tiến nhập khẩu,... Do vậy, cán cân thương mại vẫn có chiều hướng tăng dần nhập siêu từ Trung Quốc và xuất siêu sang Hoa Kỳ, EU,... do hoạt động đầu tư, phát triển sản xuất của nhiều ngành hàng, mặt hàng theo hướng nhập khẩu nguyên liệu từ Trung Quốc để phục vụ sản xuất, xuất khẩu hàng hoá sang thị trường Hoa Kỳ. Xu hướng này đang và sẽ tạo ra nhiều rủi ro cho việc đạt mục tiêu phát triển tăng trưởng xuất nhập khẩu bền vững.

Để có thể điều chỉnh cán cân thương mại với các đối tác lớn, đòi hỏi Chiến lược cần có giải pháp mạnh mẽ về sản xuất, đầu tư; thúc đẩy quá trình tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, trên cơ sở đó mới cải thiện được cán cân thương mại với các đối tác lớn.

Thứ ba, tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó lường. Mặc dù WTO tiếp tục là nền tảng pháp lý quan trọng của thương mại quốc tế, hệ thống thương mại đa phương đang chịu sức ép, cơ chế giải quyết tranh chấp có khó khăn và các biện pháp đơn phương gia tăng. Xu hướng gia tăng các biện pháp bảo hộ thương mại gắn với thúc đẩy phát triển năng lực sản xuất và tăng cường tính tự chủ, tự cường của nền kinh tế đang ngày càng rõ nét.

Trong bối cảnh đó, Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hoá cũng cần cập nhật định hướng, giải pháp gắn với phát triển xuất nhập khẩu hàng hoá của khu vực doanh nghiệp trong nước; nâng cao hàm lượng giá trị nội địa, qua đó trước hết là tự chủ được các ngành sản xuất, xuất khẩu; đảm bảo gia tăng thặng dư thương mại hàng hoá bền vững, ổn định.

Thứ tư, Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hoá đến năm 2030 đã quan tâm đến khoa học công nghệ, kinh tế số, chuyển đổi số tuy nhiên chưa định lượng cụ thể, cũng như xác định cụ thể trách nhiệm của các Bộ, ngành liên quan trong việc cụ thể hoá những nội dung này thành động lực tăng trưởng cho hoạt động xuất nhập khẩu. Chiến lược xuất nhập khẩu trong giai đoạn mới cần cập nhật, chỉ rõ được các ngành hàng cần đổi mới khoa học - công nghệ, là động lực, chủ lực cho xuất khẩu trong thời gian tới; đồng thời làm rõ trách nhiệm của các Bộ, ngành góp phần vào tăng trưởng xuất nhập khẩu hàng hoá cả về quy mô và chất lượng trong thời gian tới.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái phát biểu tại Hội thảo

Tại Hội thảo, đại diện cơ quan soạn thảo đã giới thiệu những nội dung chủ yếu của Dự thảo Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Đại diện các cơ quan thuộc Bộ Công Thương, đại diện các Bộ, ngành, địa phương, các hiệp hội, doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu cùng trao đổi, thảo luận, đóng góp ý kiến về quan điểm, mục tiêu, định hướng phát triển xuất nhập khẩu hàng hóa và các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu của Chiến lược; trao đổi về các vấn đề thực tiễn, yêu cầu đặt ra đối với hoạt động xuất nhập khẩu trong giai đoạn tới và đề xuất, kiến nghị các giải pháp nhằm hoàn thiện Dự thảo Chiến lược....