Bộ Công Thương triển khai quy định mới về truy xuất nguồn gốc hàng hóa

Từ ngày 1/7/2026, việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa được thực hiện theo quy định mới của Bộ Công Thương. Ảnh: minh họa

Ngày 11/6/2026, Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 31/2026/TT-BCT quy định về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương.

Theo Thông tư, quy định được áp dụng đối với sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương. Đối với các sản phẩm, hàng hóa lưu thông trên thị trường không thuộc diện bắt buộc, thương nhân có thể tự nguyện thực hiện truy xuất nguồn gốc theo quy định của Thông tư.

Đối tượng áp dụng gồm thương nhân sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi điều chỉnh; người tiêu dùng; cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Thông tư quy định việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa được thực hiện theo nguyên tắc bắt buộc đối với sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương; đồng thời khuyến khích áp dụng đối với các sản phẩm, hàng hóa khác do thương nhân tự nguyện thực hiện.

Thương nhân sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu sản phẩm, hàng hóa có thể lựa chọn khai báo trên Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa của Bộ Công Thương hoặc xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc nội bộ theo quy định. Hệ thống truy xuất nguồn gốc nội bộ phải kết nối với Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa của Bộ Công Thương và bảo đảm các quy định về bảo mật thông tin, an ninh mạng trong quá trình kết nối, chia sẻ dữ liệu.

Tem xác thực điện tử VeriGoods hỗ trợ minh bạch thông tin và truy xuất nguồn gốc hàng hóa trên thị trường.

Về định danh sản phẩm, thương nhân có trách nhiệm khai báo tối thiểu các thông tin gồm tên doanh nghiệp; giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy tờ pháp lý tương đương; tên và hình ảnh sản phẩm, hàng hóa do doanh nghiệp sở hữu; văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp hoặc hồ sơ, tài liệu chứng minh quyền sở hữu hợp pháp đối với hàng hóa theo quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ (nếu có); chữ ký số của doanh nghiệp.

Đối với việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa lưu thông trong nước, thương nhân phải khai báo tối thiểu các thông tin gồm tên sản phẩm, hàng hóa; xuất xứ sản phẩm, hàng hóa; hình ảnh sản phẩm, hàng hóa; tên và địa chỉ đơn vị sản xuất, kinh doanh; mã truy xuất nguồn gốc (nếu có); các sự kiện theo dõi trọng yếu và thời gian diễn ra sự kiện trong chuỗi cung ứng theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN 12850 hoặc tiêu chuẩn truy xuất nguồn gốc toàn cầu GS1; thương hiệu, nhãn hiệu, số lô/mẻ hoặc số sê-ri sản phẩm, hàng hóa (nếu có); hạn sử dụng của sản phẩm, hàng hóa (nếu có); các tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực hoặc tiêu chuẩn cơ sở được áp dụng.

Đối với hàng hóa nhập khẩu, ngoài các nội dung trên, thương nhân phải khai báo thêm tên, địa chỉ, mã số thuế của đơn vị nhập khẩu và thông tin về nhà phân phối chính thức tại Việt Nam (nếu có).

Thông tư quy định sản phẩm, hàng hóa được khai báo truy xuất trên hệ thống truy xuất nội bộ của thương nhân và/hoặc cập nhật thông tin trên Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa của Bộ Công Thương trước khi đưa vào lưu thông trên thị trường.

Người tiêu dùng được truy cập miễn phí các thông tin cơ bản về sản phẩm, hàng hóa thông qua Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa của Bộ Công Thương. Các thông tin được tiếp cận gồm tên sản phẩm, hàng hóa; xuất xứ; hình ảnh; tên và địa chỉ đơn vị sản xuất, kinh doanh; thương hiệu, nhãn hiệu; số lô/mẻ hoặc số sê-ri; hạn sử dụng của sản phẩm, hàng hóa (nếu có).

Người tiêu dùng có quyền phản ánh về tính xác thực của thông tin hiển thị trên hệ thống đến Bộ Công Thương hoặc cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Người tiêu dùng có thể tra cứu thông tin về xuất xứ, đơn vị sản xuất và quá trình lưu thông hàng hóa thông qua hệ thống truy xuất nguồn gốc. Ảnh: minh họa

Về lưu trữ hồ sơ, dữ liệu truy xuất nguồn gốc, Thông tư quy định dữ liệu phải được lưu giữ tối thiểu 12 tháng đối với hàng hóa có hạn sử dụng, tính từ thời điểm hàng hóa hết hạn sử dụng và tối thiểu 60 tháng đối với hàng hóa không có hạn sử dụng.

Dữ liệu lưu giữ trong hệ thống truy xuất nguồn gốc nội bộ của thương nhân phải được kết nối, chia sẻ với Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa của Bộ Công Thương; bảo đảm tính toàn vẹn, có cơ chế kiểm soát thay đổi và ghi nhận lịch sử cập nhật; sẵn sàng cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền khi được yêu cầu.

Hồ sơ, dữ liệu truy xuất nguồn gốc phải được lưu trữ bằng phương tiện điện tử, bảo đảm an toàn, bảo mật, toàn vẹn dữ liệu và dễ dàng truy cập, trích xuất khi có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc khi cần thực hiện truy xuất.

Thông tư cũng quy định các yêu cầu đối với hệ thống truy xuất nguồn gốc nội bộ của thương nhân, trong đó phải bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu với Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa của Bộ Công Thương thông qua giao diện kết nối dữ liệu ứng dụng (API); đáp ứng yêu cầu về bảo mật, an toàn dữ liệu; có cơ chế ghi nhận nhật ký phục vụ kiểm tra, truy vết; đồng thời bảo đảm khả năng truy xuất và cung cấp dữ liệu trong thời gian 24 giờ kể từ khi có yêu cầu của Bộ Công Thương hoặc cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.

Theo Thông tư, Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa của Bộ Công Thương được vận hành tại địa chỉ verigoods.vn. Hệ thống thực hiện tiếp nhận, ghi nhận, lưu trữ và quản lý dữ liệu truy xuất nguồn gốc do thương nhân cập nhật; đồng thời tạo lập mã phục vụ hiển thị, tra cứu và liên kết dữ liệu.

Bộ Công Thương quản lý, vận hành hệ thống; thực hiện kiểm tra trong quá trình vận hành đối với tính đầy đủ và sự phù hợp về mặt kỹ thuật của dữ liệu được ghi nhận; đồng thời có quyền tạm dừng hiệu lực mã truy xuất trên hệ thống theo quy định.

Thông tư quy định thương nhân chịu trách nhiệm quản lý, sử dụng mã định danh, mã truy xuất nguồn gốc đúng mục đích và gắn trên vật mang dữ liệu theo quy định.

Trong trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm, rủi ro mất an toàn hoặc theo yêu cầu bằng văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, Bộ Công Thương thực hiện rà soát thông tin trên hệ thống. Trường hợp dấu hiệu vi phạm phát sinh từ phản ánh của tổ chức, cá nhân, Bộ Công Thương thông báo để thương nhân giải trình, làm rõ trong thời hạn 24 giờ, trừ trường hợp cần áp dụng ngay biện pháp tạm dừng hiển thị thông tin truy xuất nguồn gốc nhằm phòng ngừa rủi ro hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Thông tư cũng quy định các trường hợp Bộ Công Thương hủy xác nhận hiển thị thông tin truy xuất nguồn gốc trên hệ thống, bao gồm cung cấp thông tin không chính xác, không trung thực; không duy trì hoặc cập nhật đầy đủ dữ liệu; có kết luận vi phạm pháp luật của cơ quan có thẩm quyền; hoặc không thực hiện đầy đủ yêu cầu khắc phục vi phạm theo thông báo của Bộ Công Thương.

Về vật mang dữ liệu, mã định danh sản phẩm và mã truy xuất nguồn gốc được in hoặc gắn lên vật mang dữ liệu truy xuất nguồn gốc và thể hiện trực tiếp trên hàng hóa hoặc bao bì hàng hóa thông qua việc dán, in, đính, đúc, chạm, khắc hoặc các hình thức phù hợp khác. Việc sử dụng vật mang dữ liệu phải phù hợp tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13275:2020 về truy xuất nguồn gốc - định dạng vật mang dữ liệu.

Giao diện của Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa tại Verigoods.vn

Thông tư quy định thương nhân được lựa chọn một trong hai phương thức thực hiện truy xuất nguồn gốc gồm xây dựng và vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc nội bộ hoặc cập nhật, khai báo thông tin truy xuất trên Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa của Bộ Công Thương theo hướng dẫn kỹ thuật.

Bên cạnh đó, thương nhân có trách nhiệm thiết lập, duy trì và vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc nội bộ; thực hiện khai báo, cập nhật thông tin; bảo đảm việc kết nối, chia sẻ dữ liệu hai chiều với hệ thống của Bộ Công Thương; chịu trách nhiệm trước pháp luật về thông tin truy xuất nguồn gốc đã khai báo; chấp hành hoạt động kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý nhà nước và phối hợp xác minh thông tin khi có yêu cầu.

Đối với thương nhân thực hiện truy xuất nguồn gốc trên cơ sở tự nguyện, Thông tư quy định được hưởng các chính sách khuyến khích như được gắn tích xanh thể hiện việc tự nguyện áp dụng truy xuất nguồn gốc; được ưu tiên hỗ trợ kỹ thuật và hướng dẫn kết nối với hệ thống; được tuyên truyền, quảng bá trong các hoạt động giới thiệu sản phẩm, hàng hóa do Bộ Công Thương tổ chức.

Thông tư giao Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước tổ chức hướng dẫn, triển khai, kiểm tra việc thực hiện; chủ trì xây dựng, quản lý và vận hành Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa của Bộ Công Thương; hỗ trợ thương nhân trong quá trình sử dụng hệ thống; tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật; đánh giá tình hình thực hiện và phối hợp kiểm tra, xử lý các vi phạm liên quan.

Các đơn vị thuộc Bộ Công Thương có trách nhiệm phối hợp triển khai, hướng dẫn thực hiện, kiểm tra, giám sát việc tuân thủ các quy định về truy xuất nguồn gốc hàng hóa theo phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm tổ chức triển khai thực hiện Thông tư và các văn bản hướng dẫn liên quan tại địa phương; tuyên truyền, phổ biến pháp luật; hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình thực hiện truy xuất nguồn gốc; chỉ đạo các lực lượng chức năng kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm theo quy định.

Về điều khoản chuyển tiếp, thương nhân đã xây dựng và vận hành hệ thống truy xuất nguồn gốc trước ngày Thông tư có hiệu lực được tiếp tục áp dụng. Trước ngày 1/1/2027, các thương nhân phải rà soát, cập nhật và bổ sung các yêu cầu về định danh, cấu trúc dữ liệu và khả năng kết nối để bảo đảm hệ thống tương thích với Hệ thống truy xuất nguồn gốc hàng hóa của Bộ Công Thương.

Theo lộ trình áp dụng, từ ngày Thông tư có hiệu lực, thương nhân thực hiện đăng ký tài khoản, nhận mã định danh sản phẩm và xác thực thông tin đối với sản phẩm. Từ ngày 1/1/2027, thương nhân phải thực hiện đầy đủ việc truy xuất nguồn gốc trước khi đưa sản phẩm, hàng hóa vào lưu thông trên thị trường. Đối với thương nhân thành lập mới hoặc bắt đầu sản xuất, kinh doanh sau ngày 1/1/2027 phải thực hiện đầy đủ quy định về truy xuất nguồn gốc ngay khi bắt đầu hoạt động.

Thông tư số 31/2026/TT-BCT có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026./.