Bố cũng trầm cảm sau sinh

Ngày càng nhiều nam giới cởi mở hơn khi chia sẻ những khó khăn về sức khỏe thể chất và tinh thần trong hành trình làm cha. Tuy nhiên, trầm cảm sau sinh vẫn là vấn đề thường được nhắc đến chủ yếu ở phụ nữ, trong khi các ông bố cũng có thể gặp tình trạng này.

Vì sao các ông bố bị trầm cảm sau sinh?

Theo một nghiên cứu đăng trên Journal of Affective Disorders, cứ 10 nam giới thì có một người trầm cảm trong giai đoạn sau sinh. Nam giới từng bị trầm cảm hoặc lo âu có nguy cơ mắc trầm cảm sau sinh cao gấp 3 lần. Trách nhiệm và áp lực khi chăm sóc con cũng khiến các triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn.

Chuyên gia Joshua P. Smith cho biết nam giới cũng trải qua những thay đổi nội tiết tố sau khi con chào đời. Đây là yếu tố ít được nhắc đến nhưng có thể góp phần gây trầm cảm sau sinh.

“Điều này bao gồm sự suy giảm testosterone, ảnh hưởng đến tâm trạng và giấc ngủ”, Smith nói. “Mọi người thường tập trung vào người mẹ, nhưng các ông bố cũng có thể bị trầm cảm sau khi bạn đời sinh con. Tôi từng trải qua tình trạng này và cũng tư vấn cho những người đàn ông khác đang đối mặt với vấn đề tương tự”.

Theo Shanaz Ikonne, nhà trị liệu tâm lý tại Texas (Mỹ), cảm giác xấu hổ khiến nam giới ngần ngại tìm kiếm sự giúp đỡ khi gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần.

“Trong quá trình tư vấn, tôi nhận thấy nhiều người đàn ông giữ những khó khăn trong lòng cho đến khi các triệu chứng bắt đầu ảnh hưởng đến cuộc sống”, Ikonne cho biết.

Ông chỉ ra các dấu hiệu cần lưu ý bao gồm: Buồn bã kéo dài hoặc thường xuyên cảm thấy tuyệt vọng; cảm giác lo sợ, bất an hoặc bị quá tải; dễ thất vọng, bực bội hoặc cáu gắt hơn bình thường; khó hình thành sự gắn kết với con; xa cách gia đình và bạn bè; cảm thấy tội lỗi sâu sắc; thay đổi khẩu vị hoặc giấc ngủ.

Trầm cảm sau sinh ở người cha thường đạt mức độ cao nhất trong khoảng 3-6 tháng sau khi con chào đời. Nếu không được điều trị, tình trạng này gây ảnh hưởng đến khả năng người cha gắn kết với con, từ đó tác động đến sự phát triển cảm xúc và nhận thức của trẻ, đồng thời làm gia tăng xung đột trong gia đình.

Sinh hoạt hàng ngày cũng bị ảnh hưởng. Trong một số trường hợp, người mắc bệnh có nguy cơ xuất hiện ý nghĩ tự tử, sử dụng chất gây nghiện hoặc rút lui khỏi các mối quan hệ.

Trầm cảm sau sinh ở người cha thường đạt mức độ cao nhất trong khoảng 3-6 tháng sau khi con chào đời. Ảnh: Pexels.

Chuẩn bị làm cha không chỉ là chuyện chăm con

Tiến sĩ Tâm lý học Nicole Monteiro cho biết xã hội thường kỳ vọng nam giới phải mạnh mẽ và biết kiềm chế cảm xúc. Điều này khiến họ khó thừa nhận những khó khăn tâm lý của bản thân, dẫn đến không chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ.

“Việc thiếu những cuộc trò chuyện về vấn đề này khiến nam giới cảm thấy cô lập, ít được hỗ trợ hoặc không ai nhận ra những khó khăn của họ”, Monteiro nói.

Thực tế, trong cuốn Lần đầu làm bố, tác giả Adrian Kulp nhấn mạnh người cha không nhất thiết phải hoàn hảo. Điều quan trọng là biết đồng hành cùng bạn đời trong thai kỳ và sau khi con chào đời.

Trong sách, Kulp thừa nhận bản thân từng lo lắng, bối rối vì thiếu kiến thức về thai kỳ và không biết phải hỗ trợ vợ như thế nào. Tuy nhiên, thay vì cố tỏ ra mạnh mẽ hoặc tự mình giải quyết mọi lo lắng, các ông bố nên bắt đầu bằng việc thừa nhận những điều chưa biết, tìm kiếm sự hỗ trợ và cùng bạn đời chia sẻ trách nhiệm chăm sóc gia đình, từ đó giảm bớt căng thẳng.

Tác giả / Tác phẩm

Lần đầu làm bố

Nhà xuất bảnLao động

Cuốn sách tập trung vào việc giúp người cha chuẩn bị cho những thay đổi trong thai kỳ, hiểu những gì bạn đời đang trải qua và chủ động tham gia vào quá trình chăm sóc em bé. Các nội dung bao gồm những mốc quan trọng của thai kỳ, cách hỗ trợ người mẹ, chuẩn bị cho việc sinh nở, chăm sóc trẻ sơ sinh và phối hợp với bạn đời để duy trì mối quan hệ gia đình lành mạnh.

Đồng quan điểm, TS Monteiro khuyên các ông bố không nên phớt lờ các triệu chứng trầm cảm hoặc xem chúng đơn thuần là một phần của quá trình thích nghi với cuộc sống mới. Họ nên trò chuyện với bạn đời hoặc người thân về những gì mình đang trải qua, thay vì giữ mọi khó khăn trong lòng.

Duy trì việc chăm sóc bản thân cũng rất quan trọng. Các ông bố có thể bắt đầu bằng những việc như đi bộ, ăn uống lành mạnh, tập hít thở sâu và cố gắng ngủ đủ giấc khi điều kiện cho phép.

Chuyên gia Smith cũng khuyến nghị nam giới chủ động quan tâm đến sức khỏe tâm thần từ trước khi có con, đặc biệt trong thời gian bạn đời mang thai. Nếu các dấu hiệu trầm cảm sau sinh kéo dài, người cha nên tìm đến chuyên gia để được đánh giá và hỗ trợ.