Tử tế đến đâu cũng đừng đánh đổi chính mình để làm hài lòng người khác

Bạn đã bao giờ nhận thêm việc dù lịch trình đã kín, chỉ vì không muốn đồng nghiệp thất vọng? Đồng ý với một cuộc hẹn khi cơ thể chỉ muốn nghỉ ngơi? Hay cố gắng xoa dịu cảm xúc của người thân, ngay cả khi chính mình đang tổn thương?

Điều khiến bạn mệt mỏi đôi khi không phải là có quá nhiều việc phải làm, mà là cảm giác mình không được phép từ chối. Bạn sợ bị cho là ích kỷ, khó gần hoặc không đủ quan tâm. Vì thế, bạn chọn nhường nhịn, rồi tự thuyết phục rằng chỉ cần mọi người vui vẻ thì sự thiệt thòi của mình cũng không đáng kể.

Điều khiến bạn mệt mỏi đôi khi không phải là có quá nhiều việc phải làm, mà là cảm giác mình không được phép từ chối. Ảnh minh họa: Magnific.

Nhưng nếu phải liên tục gạt bỏ cảm xúc để duy trì hình ảnh một người phụ nữ dễ chịu, bạn đang tử tế với tất cả mọi người, ngoại trừ chính mình.

Khi phụ nữ quen nói “có” dù lòng muốn nói “không”

Trong bài viết được đăng trên Oprah Daily, Oprah Winfrey thừa nhận bà phải đến khoảng 40 tuổi mới học được cách nói “không”. Bà từng đồng ý với những yêu cầu trước cả khi kịp nhận ra mình thực sự muốn gì, bởi không muốn làm người khác thất vọng. Oprah cũng chia sẻ rằng những trải nghiệm bị xâm phạm ranh giới trong quá khứ khiến bà khó bảo vệ giới hạn của mình khi trưởng thành.

Câu chuyện của Oprah cho thấy ngay cả một người phụ nữ thành công cũng có thể mắc kẹt trong nhu cầu làm hài lòng người khác. Bước ngoặt đến khi bà nhận ra rằng, việc luôn cố gắng làm hài lòng người khác không khiến mình trở nên có giá trị hơn, mà đôi khi chỉ khiến bản thân ngày càng xa rời những mong muốn và nhu cầu thực sự của mình.

Oprah Winfrey thừa nhận bà phải đến khoảng 40 tuổi mới học được cách nói “không”. Ảnh: ABC News

Với phụ nữ hiện đại, áp lực ấy còn xuất hiện trong nhiều vai trò cùng lúc: phải giỏi việc, chu toàn gia đình, biết quan tâm và luôn giữ thái độ dễ chịu. Khi những kỳ vọng đó trở thành thước đo để đánh giá một người phụ nữ, việc đặt nhu cầu cá nhân lên trước dễ khiến họ cảm thấy có lỗi.

Điều đáng nói là sự hy sinh không phải lúc nào cũng xuất phát từ tình yêu thương. Đôi khi, ta cho đi vì sợ mất lòng, giúp đỡ vì sợ bị đánh giá và im lặng vì sợ mối quan hệ thay đổi. Khi ấy, sự tử tế không còn hoàn toàn là lựa chọn tự nguyện, mà trở thành cách để tìm kiếm sự chấp nhận.

Học cách thấu cảm mà không bỏ quên chính mình

Điều khó nhất khi đặt ra ranh giới không phải là nói lời từ chối, mà là thôi cảm thấy mình có lỗi vì đã từ chối. Bạn vẫn muốn giúp đỡ đồng nghiệp, chăm sóc gia đình và ở bên những người mình yêu thương, nhưng không muốn mỗi lần nói “không” lại phải tự hỏi liệu mình có đang trở thành một người ích kỷ. Đây cũng là lúc cần hiểu rằng, quan tâm đến cảm xúc của người khác không đồng nghĩa với việc phải gạt bỏ cảm xúc của chính mình.

Trong Sức mạnh của người thấu cảm (Sensitive Is the New Strong), Anita Moorjani đã chia sẻ hành trình vượt qua nhu cầu tìm kiếm sự công nhận để học cách trân trọng bản thân. Tác giả mở ra một góc nhìn khác về sự nhạy cảm: thay vì cố gắng che giấu cảm xúc hoặc luôn điều chỉnh mình theo mong đợi của người khác, người thấu cảm có thể học cách lắng nghe bản thân, nhận diện những nhu cầu chưa được đáp ứng và xây dựng mối quan hệ lành mạnh hơn với thế giới xung quanh.

Sức mạnh của người thấu cảm (Sensitive Is the New Strong), Anita Moorjani

Điều này đặc biệt có ý nghĩa với những phụ nữ đã quen trở thành chỗ dựa cho mọi người nhưng lại không biết tìm sự nâng đỡ ở đâu khi chính mình mệt mỏi. Bạn không cần ngừng tử tế, cũng không cần trở nên cứng rắn để tránh bị tổn thương. Bạn chỉ cần nhận ra rằng mình cũng xứng đáng được quan tâm, rằng nghỉ ngơi không phải là ích kỷ và từ chối không có nghĩa là hết yêu thương.

Nếu đã nhiều lần nói “được” trong khi lòng muốn nói “không”, Sức mạnh của người thấu cảm của Anita Moorjani, có thể là một điểm khởi đầu để bạn nhìn lại cách mình đối xử với bản thân. Bởi đôi khi, điều bạn cần không phải là học cách cho đi nhiều hơn, mà là biết khi nào nên dừng lại để sự tử tế không trở thành cái giá phải trả bằng sự bình yên của chính mình.