Bộ đội Biên phòng tỉnh Khánh Hòa đồng hành cùng ngư dân vươn khơi, bám biển

Những lá cờ Tổ quốc tung bay trên các tàu cá đã tiếp thêm niềm tin để ngư dân Khánh Hòa vươn khơi, bám biển, phát triển sinh kế gắn với bảo vệ chủ quyền biển, đảo. Ảnh: Văn Tân

Đồng hành, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật

Đồn Biên phòng Đông Hải, Bộ đội Biên phòng tỉnh Khánh Hòa quản lý địa bàn có 2 cảng cá lớn là Đông Hải và Ninh Chữ, với hơn 1.200 phương tiện hoạt động thường xuyên, trong đó, trên 600 tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên. Phần lớn phương tiện hoạt động dài ngày tại các ngư trường xa, phạm vi di chuyển rộng, thường xuyên chịu tác động của thời tiết, giá nhiên liệu và biến động thị trường. Đây cũng là nhóm tàu cá có nguy cơ cao xảy ra vi phạm, nếu chủ phương tiện, thuyền trưởng thiếu hiểu biết pháp luật hoặc không chấp hành nghiêm các quy định về giám sát hành trình, nhật ký khai thác và ranh giới vùng biển.

Thiếu tá Phạm Gia Phát, Chính trị viên Đồn Biên phòng Đông Hải cho biết, do ngư dân thường xuyên hoạt động dài ngày trên biển, đơn vị chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng lựa chọn nội dung, hình thức tuyên truyền phù hợp. Trọng tâm là giúp chủ tàu, thuyền trưởng, máy trưởng và thuyền viên nắm chắc Luật Thủy sản, các quy định về chống khai thác IUU, thủ tục đăng ký, đăng kiểm, cấp phép khai thác, ghi nhật ký hành trình và duy trì hoạt động của thiết bị giám sát hành trình. Đồng thời, cán bộ trạm kiểm soát Biên phòng thường xuyên hướng dẫn bà con hoàn thiện thủ tục, kiểm tra giấy tờ, nhắc nhở duy trì tín hiệu thiết bị giám sát hành trình, tuyệt đối không khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài.

Cùng với tuyên truyền trực tiếp, Đồn Biên phòng Đông Hải cũng tham mưu cho địa phương xây dựng, củng cố 12 tổ tàu thuyền an toàn, mỗi tổ có từ 5 đến 7 phương tiện. Đây là mô hình tự quản trong cộng đồng ngư dân, vừa hỗ trợ nhau phát triển kinh tế, vừa hình thành cơ chế liên kết, trao đổi thông tin và tương trợ khi gặp sự cố trên biển. Đại úy Nguyễn Văn Toán, Trạm trưởng Trạm Kiểm soát Biên phòng Đông Hải cho biết: “Hằng tháng, đơn vị tổ chức gặp mặt, sinh hoạt với các tổ tàu thuyền an toàn, kịp thời thông tin tình hình trên biển và phổ biến các quy định mới về khai thác thủy sản. Các thành viên trong tổ được hướng dẫn phối hợp cứu hộ, cứu nạn, hỗ trợ phương tiện gặp sự cố; khi phát hiện tàu nước ngoài xâm phạm vùng biển Việt Nam thì kịp thời cung cấp cho Bộ đội Biên phòng và các cơ quan chức năng”.

Qua thực tiễn hoạt động, các tổ tàu thuyền an toàn đã phát huy rõ vai trò liên kết cộng đồng. Nhiều chủ phương tiện chủ động nhắc nhở nhau giữ đúng ngư trường, duy trì thiết bị giám sát hành trình, hỗ trợ nhiên liệu, lương thực hoặc lai dắt khi tàu gặp hỏng hóc. Thông tin về thời tiết, luồng cá, tình hình an ninh, trật tự trên biển cũng được trao đổi thường xuyên giữa các thành viên và báo cáo về đơn vị Biên phòng.

Ngư dân Dương Văn Lâm, chủ tàu cá NT-90970-TS chia sẻ: “Từ khi tham gia tổ tàu thuyền an toàn, anh em đi biển đoàn kết và có trách nhiệm với nhau hơn. Chúng tôi thường tổ chức khai thác theo nhóm từ 5 đến 7 tàu để hỗ trợ khi gặp khó khăn. Khi phát hiện tình huống bất thường hoặc có phương tiện gặp sự cố, chúng tôi thông báo ngay cho Đồn Biên phòng Đông Hải để phối hợp xử lý”.

Cán bộ Bộ đội Biên phòng tỉnh Khánh Hòa tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân chấp hành các quy định về chống khai thác IUU. Ảnh: Văn Tân

Siết chặt kiểm soát, hướng tới phát triển nghề cá bền vững

Cùng với công tác tuyên truyền, Bộ đội Biên phòng tỉnh Khánh Hòa duy trì nghiêm hoạt động kiểm tra, kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến; tổ chức tuần tra trên biển; quản lý chặt chẽ phương tiện hoạt động ven bờ, tàu cá không đủ điều kiện và nhóm phương tiện có nguy cơ cao vi phạm IUU. Tại các trạm kiểm soát Biên phòng, cán bộ làm nhiệm vụ kiểm tra đầy đủ giấy đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác thủy sản, danh sách thuyền viên, chứng chỉ chuyên môn, nhật ký khai thác và tình trạng hoạt động của thiết bị giám sát hành trình. Những trường hợp chưa đủ điều kiện kiên quyết không làm thủ tục xuất bến; các hành vi vi phạm được lập hồ sơ, xử lý theo đúng quy định. Việc quản lý được thực hiện từ bờ, tại cửa lạch và trong suốt quá trình phương tiện hoạt động trên biển, góp phần khắc phục tình trạng bỏ lọt tàu cá không đủ điều kiện ra khơi.

Một trong những giải pháp đang được Bộ đội Biên phòng tỉnh Khánh Hòa tập trung triển khai là đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý tàu cá, giúp rút ngắn thời gian làm thủ tục, nâng cao tính chính xác, minh bạch trong quản lý và tạo điều kiện thuận lợi cho ngư dân chấp hành pháp luật; đồng thời phục vụ truy xuất nguồn gốc sản phẩm thủy sản, đáp ứng yêu cầu phát triển ngành khai thác theo hướng hiện đại, có trách nhiệm và bền vững. Hiện nay, các phần mềm phục vụ làm thủ tục xuất, nhập bến được khai thác ổn định; dữ liệu từng bước kết nối, đồng bộ với các hệ thống chuyên ngành như VNFishbase, VMS, VMS-Alert, eCDT và hệ thống xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản.

Thông qua dữ liệu số, cán bộ làm nhiệm vụ có thể theo dõi tình trạng pháp lý của tàu cá, thời hạn giấy phép, đăng kiểm, lịch sử vi phạm, tín hiệu thiết bị giám sát hành trình và nguy cơ vượt ranh giới. Khi phát hiện tàu mất tín hiệu hoặc có hành trình bất thường, đơn vị kịp thời liên hệ với chủ phương tiện, thông báo cho gia đình, chính quyền địa phương và lực lượng chức năng để xác minh, cảnh báo, ngăn chặn vi phạm.

Bằng những giải pháp quyết liệt, sát thực tiễn, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Khánh Hòa đang góp phần xây dựng ý thức thượng tôn pháp luật trong cộng đồng ngư dân; từng bước hình thành phương thức khai thác có trách nhiệm, gắn hiệu quả kinh tế với bảo vệ nguồn lợi thủy sản và môi trường sinh thái biển.