Bộ GD-ĐT: Bộ SGK mới không xây dựng lại từ đầu

Ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục phổ thông (Bộ GD-ĐT)

Hiện Bộ đang hoàn thiện các nội dung rà soát, cập nhật, bổ sung, điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông 2018 để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định theo quy định.

Trên cơ sở Chương trình giáo dục phổ thông được rà soát, cập nhật, bổ sung, Bộ GD-ĐT sẽ tổ chức triển khai hoàn thiện SGK theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, bảo đảm tính kế thừa, ổn định, không gây xáo trộn lớn trong dạy và học; đồng thời cập nhật kịp thời những yêu cầu, định hướng mới của Chương trình vào SGK.

Việc hoàn thiện SGK được thực hiện trên cơ sở bộ sách đã được quyết định sử dụng thống nhất trên toàn quốc. Thông báo số 494/TB-VPCP yêu cầu Bộ GD-ĐT xây dựng kế hoạch, phân công nhiệm vụ và lộ trình cụ thể để hoàn thành bộ sách SGK giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất trong toàn quốc từ năm học 2028-2029.

“Cần nhấn mạnh rằng, đây không phải là việc xây dựng lại Chương trình và SGK từ đầu, mà là quá trình kế thừa, rà soát, cập nhật, bổ sung và điều chỉnh trên cơ sở những nội dung đang thực hiện, phù hợp với những yêu cầu mới đặt ra trong Nghị quyết số 71-NQ/TW và các chỉ đạo của cấp có thẩm quyền”, ông Tài nói. Cách tiếp cận này vừa bảo đảm yêu cầu đổi mới, cập nhật những nội dung cần thiết, vừa giữ được tính ổn định, liên tục của quá trình dạy học, hạn chế xáo trộn đối với nhà trường, giáo viên, học sinh và gia đình.

Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, quá trình rà soát, hoàn thiện phải bảo đảm phù hợp với đặc điểm, điều kiện và trình độ phát triển kinh tế - xã hội của các vùng, miền; đáp ứng yêu cầu thực tiễn dạy và học; không đưa quá nhiều kiến thức chuyên sâu, không cần thiết đối với mặt bằng giáo dục phổ thông vào nội dung bắt buộc, qua đó góp phần giảm áp lực dạy học, thi cử và tuyển sinh.

Hoàn thiện sách giáo khoa trên cơ sở kế thừa và cập nhật

Theo ông Thái Văn Tài, việc hoàn thiện SGK sẽ được triển khai theo nguyên tắc kế thừa những nội dung phù hợp, đồng thời rà soát để cập nhật, bổ sung những yêu cầu mới của Chương trình giáo dục phổ thông.

Trong đó, chú trọng các nội dung nhằm tăng cường giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm, khát vọng cống hiến; bổ sung, cập nhật các nội dung về lịch sử, văn hóa, truyền thống dân tộc và các nhân vật lịch sử, tiền bối cách mạng phù hợp với yêu cầu của Chương trình và lứa tuổi học sinh.

Đồng thời, tiếp tục rà soát nội dung SGK theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận, phù hợp với điều kiện dạy học thực tế ở các vùng, miền; giảm những nội dung trùng lặp, nặng về lý thuyết hoặc quá chuyên sâu, không cần thiết đối với giáo dục phổ thông.

Quá trình này cũng sẽ rà soát các vấn đề liên quan đến tác giả, chủ biên và bản quyền SGK theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ.

Một yêu cầu quan trọng là việc rà soát, hoàn thiện phải được thực hiện cầu thị, thực chất, lắng nghe ý kiến của đội ngũ giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh, các tầng lớp nhân dân, nhất là các chuyên gia, nhà khoa học và nhà giáo đang trực tiếp giảng dạy. Cùng với đó, bảo đảm quyền sở hữu của Nhà nước và đổi mới việc cung ứng SGK Cùng với việc hoàn thiện nội dung Chương trình và SGK, Bộ GD-ĐT sẽ triển khai các nhiệm vụ liên quan đến đổi mới công tác biên soạn, xuất bản, phát hành và cung ứng SGK theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Bản quyền SGK phải được xác định là tài sản của Nhà nước; Bộ GD-ĐT chỉ đạo biên soạn, chịu trách nhiệm về nội dung và giữ bản quyền; đồng thời nghiên cứu phương án phát hành miễn phí SGK cho học sinh theo lộ trình quy định.

Bộ cũng sẽ rà soát, đổi mới phương thức phát hành, cung ứng SGK, nghiên cứu cắt giảm các khâu trung gian, tăng tính chủ động của địa phương và đa dạng hóa các kênh cung ứng phù hợp với điều kiện thực tế.

Đồng thời, Bộ sẽ đẩy nhanh việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu của ngành giáo dục, chủ động kết nối với cơ sở dữ liệu dân cư để xác định chính xác nhu cầu sách giáo khoa theo cấp học, lớp học và từng cơ sở giáo dục; qua đó nâng cao chất lượng dự báo nhu cầu, điều phối và phân phối SGK.