Bộ GD-ĐT: Câu hỏi về 'Steve Jobs Việt Nam' đã được chắt lọc từng câu, từng từ

Đúng 15h, buổi họp báo bắt đầu dưới sự chủ trì của ông Phạm Ngọc Thưởng, Thứ trưởng Thường trực Bộ GD-ĐT, Trưởng Ban Chỉ đạo cấp quốc gia Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

Mở đầu buổi họp báo, Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết đây là buổi cung cấp thông tin về công tác tổ chức coi thi. Kỳ thi vẫn còn tiếp diễn trong thời gian tới, từ khâu chấm thi đến công bố điểm. Vì vậy, Thứ trưởng yêu cầu các Vụ, Cục chức năng cung cấp thông tin cho báo chí đầy đủ với tinh thần trả lời nhanh, trực tiếp vấn đề, không né tránh.

Thứ trưởng Thường trực Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng phát biểu mở đầu họp báo. Ảnh: Thanh Hùng

Bộ GD-ĐT khẳng định đề thi bám sát chương trình học

Ông Lê Mỹ Phong, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT) cho hay, đến thời điểm hiện tại, chưa phát hiện thông tin liên quan đến lộ lọt đề thi. Theo ông Phong, tổng thí sinh dự thi là 1.213.695. Cả nước có 74 thí sinh bị đình chỉ thi, trong 69 thí sinh mang điện thoại vào phòng thi, 5 thí sinh sử dụng tài liệu trong phòng thi. Năm 2025, có 41 thí sinh vi phạm quy chế thi. Đến thời điểm hiện tại chưa ghi nhận việc gian lận thi có tổ chức.

Ông Lê Mỹ Phong, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT) thông tin về kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ảnh: Thanh Hùng

Theo đánh giá ban đầu của các chuyên gia và xã hội, đề thi các bài thi/môn thi bám sát Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, theo đúng cấu trúc định dạng đề thi đã được công bố, có sự phân hóa phù hợp bảo đảm cho các mục tiêu xét công nhận tốt nghiệp THPT, đánh giá chất lượng dạy, học ở các nhà trường và các địa phương và công tác chỉ đạo của các cơ quan quản lý giáo dục; cung cấp dữ liệu đủ độ tin cậy, trung thực, đánh giá đúng năng lực của học sinh để các trường sử dụng trong tuyển sinh.

Nhiều câu hỏi về đề thi Ngữ văn

Sau phần Bộ GD-ĐT báo cáo nhanh về kết quả kỳ thi thi tốt nghiệp THPT, phóng viên VietNamNet đã nêu câu hỏi liên quan đến đề thi Ngữ văn tốt nghiệp THPT năm nay, nhiều thí sinh cho rằng đề có độ khó nhất định, đặc biệt với học sinh ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa. Một số ý kiến băn khoăn về câu hỏi liên quan đến Steve Jobs khi điều kiện tiếp cận thông tin và các nguồn tư liệu giữa các nhóm học sinh vẫn còn chênh lệch. Trước những tranh luận này, Bộ GD-ĐT đánh giá như thế nào về tính phù hợp của đề thi? Bộ có chỉ đạo gì đối với công tác chấm thi để bảo đảm quyền lợi, sự công bằng cho thí sinh ở vùng sâu, vùng xa và những em có điều kiện tiếp cận thông tin hạn chế?

Trả lời những câu hỏi liên quan đến đề Ngữ văn, GS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT), cho hay công tác đề thi là nhiệm vụ trọng tâm, được lãnh đạo Bộ GD-ĐT và Ban chỉ đạo có chỉ đạo sát sao. Một trong những nội dung đó là bảo đảm tính chất vùng miền, từ cách phát âm, làm sao để tạo tính công bằng cao nhất trong các môn học.

GS Nguyễn Ngọc Hà, Phó Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT), trả lời câu hỏi của báo chí tại buổi họp báo. Ảnh: MOET

"Với môn Ngữ văn, chúng tôi nhận được ý kiến liên quan đến nội dung Nghị luận xã hội. Những nội dung này trong quá trình soạn thảo đề cũng đã được bàn thảo. Đây là nội dung đặt vào phần phân hóa học sinh. Một điều khác biệt so với năm 2025, nội dung nghị luận xã hội 4 điểm, năm nay phần này chỉ 2 điểm. Đây là phần phân hóa và có tính mới", ông Hà nói.

Theo ông Hà, câu nghị luận xã hội nhằm đánh giá khả năng đọc hiểu, tư duy và lập luận của thí sinh. Trong khi đó, yêu cầu của đề đã được diễn đạt rõ ràng, đầy đủ. Nếu đọc kỹ đề, có thể thấy thí sinh không bị yêu cầu trình bày thông tin chi tiết hay ghi nhớ máy móc về tiểu sử của Steve Jobs.

Ông Hà cho rằng cụm từ "Steve Jobs Việt Nam" được sử dụng như một phép ẩn dụ. Việc nhận diện và hiểu đúng ý nghĩa của hình ảnh ẩn dụ này cũng là một nội dung được đưa vào để đánh giá năng lực của thí sinh.

Theo ông, có thể thấy nhóm tác giả đã rất cân nhắc trong việc sử dụng ngôn từ. Từng câu, từng từ đều được chắt lọc cẩn thận, tham khảo ý kiến chuyên môn, thậm chí tra cứu từ điển đối với các khái niệm như "phát minh", "đổi mới". Chẳng hạn, ban đầu nhóm tác giả cân nhắc cụm từ "những phát minh của', nhưng sau đó quyết định sử dụng cụm từ "với những phát minh".

Đại diện Bộ GD-ĐT trả lời các câu hỏi trong cuộc họp báo về kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ảnh: Thanh Hùng

GS Nguyễn Ngọc Hà cũng khẳng định, môn Văn khác những môn thi khác, là vừa có tính khoa học, vừa có tính nghệ thuật. Với những môn học khác nhiều trường hợp kiểm tra nội dung quy định rõ trong chương trình, nhưng môn Văn có những nội dung mở.

Nhưng tính mở của môn Văn nên được hiểu như thế nào? Cách thức chấm ra sao?

Tính mở so sánh với chương trình 2006. Việc thi xoay quanh hơn chục tác phẩm. Việc học sinh học theo văn mẫu trở thành kinh điển. Học sinh có thể viết rất hay nhưng lại là văn mẫu, từ đó hạn chế sự cảm thụ của học sinh.

Với chương trình mới - Chương trình giáo dục phổ thông 2018, nhiều nội dung như tác phẩm của Nguyễn Đình Thi đưa vào, hay nghị luận xã hội có tính thông điệp về đổi mới khoa học công nghệ… Nhiều vấn đề được gửi gắm trong đề thi môn Văn.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho hay, quan điểm đề thi phải bám sát chương trình, đánh giá năng lực, phẩm chất của học sinh. Đến thời điểm này, Bộ GD-ĐT cũng có tiếp nhận thông tin từ các chuyên gia, giáo viên, báo chí...
“Kết quả chấm sau, phải có phổ điểm đã, rồi mới có đánh giá được. Thông tin hôm nay chúng ta có được mới chỉ là bước đầu”, ông Thưởng nói và cho rằng cần đầy đủ quy trình, trong đó có chấm thẩm định mới có những kết luận.

Song, theo ông Thưởng, đề thi mở thì đương nhiên đáp án phải mở; và cần tôn trọng quan điểm của thí sinh, thậm chí ý kiến phản biện, thể hiện sự sáng tạo.

Bộ GD-ĐT cũng đã có quyết định thành lập ban chấm thẩm tra đột xuất để đảm bảo công tác chấm thi.

Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng cho biết thêm, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay diễn ra trong bối cảnh mới, thực hiện trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với quy mô thí sinh rất đông. Song đến thời điểm này, Thứ trưởng Thưởng khẳng định, điểm đáng ghi nhận là không có một sự cố lớn nào về việc tổ chức kỳ thi, đề thi cũng được đảm bảo an toàn, không lộ lọt.

Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Ảnh: Thạch Thảo

Kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính sẽ diễn ra vào năm 2030

Trả lời câu hỏi “Khi nào sẽ triển khai kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính”, GS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng (Bộ GD-ĐT) cho hay ngay sau khi thử nghiệm thi trên máy tính năm 2026, Bộ đang triển khai một số việc cho lộ trình thí điểm 2027-2029, sau đó sẽ đánh giá. Việc triển khai đồng loạt sẽ diễn ra vào năm 2030.

“Hiện tại, đồng thời với tổ chức việc thi trên giấy, chúng tôi đang tập trung xây dựng ngân hàng câu hỏi thi. Đó là công việc lớn nhất khi triển khai thi trên máy tính; ngoài ra xây dựng hệ thống phần mềm hỗ trợ cho kỳ thi trên máy tính, đặc biệt là quá trình bảo đảm an ninh, an toàn, bảo mật của đề thi. Cần khảo sát, đánh giá toàn bộ hiện trạng máy tính, cơ sở vật chất tại 34 tỉnh thành, đặc biệt quan tâm đến vùng sâu, vùng xa, những vùng khó khăn nhất. Cuối cùng, chúng tôi đã thử nghiệm ở một số địa phương, trong đó có cả vùng miền núi phía Bắc, Tây Nguyên, miền Trung và miền Nam. Sau đó, đề án còn được báo cáo các cấp có thẩm quyền.Chúng tôi đang làm theo đúng lộ trình”, ông Chương nói.

Đến 16h15, buổi họp báo thông tin về kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 kết thúc.