Bộ GD-ĐT lên tiếng về 'lùm xùm' Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT năm học 2025-2026

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) thông tin đã tiếp nhận thông tin phản ánh về một số nghi vấn liên quan đến việc bảo đảm liêm chính khoa học trong Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT năm học 2025–2026.

Theo Bộ GD-ĐT, đây là cuộc thi có tính chất mở; do đó, công tác rà soát, hậu kiểm sau cuộc thi là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Ban Tổ chức nhằm bảo đảm tính khách quan, minh bạch và tuân thủ quy định.

Lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo thăm trưng bày dự án tại Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm 2026 - Ảnh: Sở GD-ĐT

Lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo thăm trưng bày dự án tại Cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia năm 2026 - Ảnh: Sở GD-ĐT

Hiện nay, Bộ GDĐT đã chỉ đạo các đơn vị chức năng, phối hợp với Ban Tổ chức cuộc thi, Ban Giám khảo và các tổ chức, cá nhân liên quan tiến hành kiểm tra, xác minh, làm rõ các nội dung phản ánh.

Trên cơ sở kết quả rà soát, xác minh, trong trường hợp phát hiện có vi phạm, Bộ GDĐT và Ban Tổ chức Cuộc thi sẽ xem xét, xử lý nghiêm theo đúng quy định tại Thông tư số 24/2025/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT, cùng các quy định pháp luật có liên quan; bảo đảm nguyên tắc khách quan, công bằng, minh bạch và nghiêm túc.

Trước đó, nhiều diễn đàn mạng xã hội xôn xao về các dự án đạt giải nhất cuộc thi khoa học, kỹ thuật quốc gia.

Trong đó, nổi bật là dự án “Phát triển vật liệu polyurethane composite đa chức năng chống cháy, cách nhiệt, kháng vi sinh hướng tới ứng dụng trong xây dựng và đời sống” thuộc lĩnh vực khoa học vật liệu, tác giả là 2 học sinh từ lớp chuyên Toán và chuyên Địa lý, Trường THPT chuyên Lương Văn Tụy, Ninh Bình.

Các bài viết chỉ ra sự tương đồng rất lớn giữa dự án của 2 học sinh với nhiều bài báo của nhóm nghiên cứu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam - không chỉ về cấu trúc bài, cách trình bày dữ liệu mà còn cả ở những chi tiết nhỏ đặc trưng.

Cuộc thi khoa học kỹ thuật quốc gia (VISEF) được tổ chức lần đầu vào năm 2013, dành cho học sinh THCS và THPT.

VISEF năm 2026 diễn ra từ ngày 20 đến 22/3 tại Hà Nội. Cuộc thi có sự góp mặt của 51 đơn vị, bao gồm 34 tỉnh, thành phố và 17 trường đại học, trường trực thuộc Bộ GD-ĐT, mang đến 242 dự án thuộc 21 lĩnh vực. Bộ GD-ĐT cho biết đây là lần đầu cuộc thi có 100% tỉnh, thành tham dự.

Ban tổ chức cuộc thi đã trao 145 giải từ 242 dự án, trong đó có 14 dự án đạt giải nhất. Từ kết quả này, Bộ GD-ĐT sẽ chọn dự án phù hợp để tham gia hội thi Khoa học kỹ thuật quốc tế dành cho học sinh trung học (ISEF).

Theo Điều 4 của Thông tư 06/2024, ban hành quy chế cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh THCS và THPT, Bộ GD-ĐT quy định các dự án dự thi phải bảo đảm tính trung thực trong nghiên cứu khoa học; không gian lận, sao chép trái phép, giả mạo; không sử dụng hoặc trình bày nội dung, kết quả nghiên cứu của người khác như là kết quả nghiên cứu của mình.

Thông tư số 24/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế cuộc thi nêu rõ, người hướng dẫn nghiên cứu chịu trách nhiệm về liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu khoa học; bảo đảm yêu cầu đối với dự án dự thi theo các quy định tại Quy chế.

Trước đó, năm 2025, Dự án "Hệ thống phân loại rác thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo và cảm biến âm thanh" của nhóm học sinh Trường THPT Nguyễn Siêu, Hưng Yên - 1 trong 12 dự án được trao giải nhất cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia học sinh THCS và THPT năm học 2024 - 2025 cũng nhận nhiều ý kiến phản ánh giống sản phẩm của chuyên gia người Indonesia, công bố trên cộng đồng Hackaday.io.

Bộ GD-ĐT sau đó đã ban hành quyết định hủy kết quả đoạt giải nhất và thu hồi giải thưởng, giấy chứng nhận đạt giải của dự án này; đồng thời yêu cầu Sở GD-ĐT Hưng Yên có trách nhiệm xử lý nghiêm tập thể, cá nhân vi phạm.

Nhật Hồng - Nguyễn Liên

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân: https://daibieunhandan.vn/bo-gd-dt-len-tieng-ve-lum-xum-cuoc-thi-nghien-cuu-khoa-hoc-ky-thuat-cap-quoc-gia-danh-cho-hoc-sinh-thcs-va-thpt-nam-hoc-2025-2026-10411604.html