Bộ GD&ĐT nêu nguyên nhân thiếu gần 4 triệu cuốn sách giáo khoa

Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) về tình hình cung ứng sách giáo khoa (SGK) phục vụ năm học 2026-2027, đến ngày 14/9, một số địa phương vẫn còn thiếu SGK cục bộ.

Dự báo nhu cầu chưa theo kịp thực tế

Từ giữa tháng 8/2026, qua nắm bắt thông tin từ các địa phương và báo chí, Bộ GD&ĐT bắt đầu ghi nhận tình trạng thiếu SGK tại một số địa phương. Ngày 21/8, Bộ đã có Công văn số 5655/BGDĐT-GDPT yêu cầu các Sở GD&ĐT và Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam (NXBGDVN) bảo đảm cung ứng SGK năm học mới.

Sau khai giảng, tình trạng thiếu SGK tiếp tục được phản ánh. Ngày 9/9, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp về vấn đề này. Bộ GD&ĐT sau đó tiếp tục yêu cầu NXBGDVN báo cáo tình hình cung ứng, đồng thời yêu cầu các địa phương và NXBGDVN bảo đảm cung ứng SGK.

Ảnh: Thanh Tùng

Bộ cũng ban hành Kế hoạch số 1906/KH-BGDĐT ngày 11/9, trong đó tập trung rà soát nhu cầu, điều chuyển sách từ nơi thừa sang nơi thiếu, tiếp tục in và cung ứng bổ sung, công khai các điểm bán, đường dây nóng và kênh đặt hàng trực tuyến. Tổ công tác phản ứng nhanh và bộ phận thường trực 24/7 được duy trì đến hết ngày 30/9. Trong thời gian chờ bản in, SGK điện tử được cung cấp miễn phí.

Theo NXBGDVN, đến hết ngày 14/9, tổng nhu cầu SGK được cập nhật là 245,94 triệu bản; kế hoạch in 228,9 triệu bản và khoảng 236,6 triệu bản đã được cung ứng đến các địa phương.

Qua rà soát với 34 tỉnh, thành phố, đến 18 giờ ngày 14/9, các địa phương còn thiếu 3.916.370 cuốn SGK, tương đương khoảng 1,5% tổng nhu cầu. Bộ GD&ĐT đã chỉ đạo NXBGDVN điều chuyển, cung ứng bổ sung ngay trong ngày 15/9, ưu tiên học sinh chưa có sách, các trường nội trú ở khu vực biên giới, vùng sâu, vùng xa và học sinh thuộc diện được hỗ trợ, cấp hoặc cho mượn SGK.

Bộ GD&ĐT nhận trách nhiệm về tình trạng thiếu sách cục bộ

Theo Bộ GD&ĐT, tình trạng thiếu SGK xuất phát từ cả nguyên nhân khách quan và chủ quan. Năm học 2026-2027 có nhiều yếu tố mới tác động đồng thời, trong đó lần đầu sử dụng một bộ SGK thống nhất trên toàn quốc theo Nghị quyết 71-NQ/TW; một số địa phương thực hiện chính sách hỗ trợ, cấp SGK; việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức lại mạng lưới trường, lớp làm thay đổi nhu cầu.

Bên cạnh đó, thời gian từ khi xác định đầy đủ nhu cầu đến thời điểm phải đáp ứng ngắn, trong khi sản xuất, in và cung ứng SGK cần thời gian chuẩn bị.

Về chủ quan, Bộ GD&ĐT thẳng thắn nhận trách nhiệm trong công tác dự báo, tổng hợp và phân tích nhu cầu SGK chưa theo kịp thực tế; việc đánh giá năng lực sản xuất, quản trị và mạng lưới cung ứng của NXBGDVN chưa đầy đủ. Công tác đăng ký, dự báo và phối hợp cung ứng tại một số địa phương cũng chưa chủ động, việc cập nhật nhu cầu phát sinh chưa kịp thời.

Bộ xác định trách nhiệm để xảy ra thiếu SGK cục bộ thuộc về Bộ GD&ĐT, NXBGDVN và các địa phương. Trước mắt, Bộ tập trung xử lý số sách còn thiếu, tăng cường điều chuyển, in và cung ứng bổ sung theo nhu cầu thực tế.

Về lâu dài, Bộ sẽ rà soát, đề xuất hoàn thiện cơ chế quản lý SGK theo hướng xác định đây là sản phẩm, dịch vụ công, mặt hàng thiết yếu đặc thù; quản trị chuỗi cung ứng dựa trên dữ liệu thống nhất, xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, địa phương và doanh nghiệp, đồng thời xây dựng cơ chế dự phòng, điều phối linh hoạt.

Đối với những nội dung trong SGK được dư luận quan tâm, Bộ GD&ĐT cho biết đang dự thảo kế hoạch rà soát, điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông và SGK theo hướng giảm tính hàn lâm, tăng thực hành, trải nghiệm và giáo dục toàn diện. Những nội dung được xác định chưa phù hợp sẽ được nghiên cứu, xử lý theo đúng quy trình, thẩm quyền, bảo đảm không làm gián đoạn hoặc gây xáo trộn không cần thiết hoạt động dạy và học.