Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát 500 văn bản, nhiều quy định về giáo viên chưa theo kịp thực tế

Tại dự thảo báo cáo kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực giáo dục, bà Mai Thị Anh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho biết Bộ đã tiến hành rà soát nhằm nhận diện những quy định còn mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập hoặc không còn phù hợp với thực tiễn.

Theo bà Mai Thị Anh, việc rà soát không chỉ dừng ở thống kê, hệ thống hóa văn bản mà còn đánh giá chất lượng, tính phù hợp của từng nhóm quy định, qua đó nhận diện những điểm nghẽn về thể chế cần tháo gỡ và làm cơ sở tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật giáo dục.

Dự thảo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổng hợp 500 văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực và chưa có hiệu lực thuộc phạm vi tổng rà soát.

Trong số này có 4 luật và 4 nghị quyết của Quốc hội; 56 nghị định và 3 nghị quyết của Chính phủ; 19 quyết định và 2 chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ; 358 thông tư; 27 thông tư liên tịch; 24 quyết định và 3 chỉ thị của Bộ trưởng.

Các văn bản được rà soát theo 6 nhóm tiêu chí, trong đó tập trung vào sự phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng; tính hợp hiến, hợp pháp và thống nhất của hệ thống pháp luật; sự tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Bộ đồng thời xem xét các điều kiện chuyên môn, điều kiện đầu tư, kinh doanh và thủ tục hành chính chưa hợp lý để đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa, giảm chi phí tuân thủ.

Những quy định chưa rõ ràng, có nhiều cách hiểu, thiếu tính hợp lý, không phù hợp thực tiễn hoặc khó khả thi cũng được đưa vào diện rà soát, cùng với những lĩnh vực còn thiếu quy định điều chỉnh.

Kết quả rà soát cho thấy, hệ thống pháp luật giáo dục cơ bản đã bao quát các lĩnh vực quản lý nhà nước. Tuy nhiên, một số nhóm quy định cần tiếp tục cập nhật, hoàn thiện để đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo cũng như phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đáng chú ý, nhóm quy định liên quan đến nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được xác định là một trong những lĩnh vực cần tiếp tục hoàn thiện.

Cụ thể, các quy định về chế độ làm việc, đào tạo, tiêu chuẩn nghề nghiệp và quản lý nhân sự nhà giáo cần được tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế nhằm phù hợp với yêu cầu mới của pháp luật và thực tiễn.

Đây là nhóm chính sách có tác động trực tiếp đến đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục, từ yêu cầu chuyên môn, chuẩn nghề nghiệp đến chế độ làm việc và quản lý nhân sự.

Bên cạnh chính sách nhà giáo, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng xác định một số quy định về quản trị cơ sở giáo dục, tổ chức và hoạt động của các cơ sở giáo dục, phân cấp, phân quyền cần được tiếp tục hoàn thiện.

Định hướng sửa đổi là phù hợp hơn với yêu cầu quản trị hiện đại, tăng cường trách nhiệm giải trình, quản trị rủi ro, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các mô hình tổ chức mới.

Theo lộ trình được đề xuất, trong năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung hoàn thiện các văn bản cấp thiết, trực tiếp triển khai các luật mới và những nhiệm vụ trọng tâm của ngành.

Từ cuối năm 2026 đến năm 2027, tiếp tục sửa đổi, thay thế đồng bộ các quy định liên quan đến tổ chức cơ sở giáo dục, phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số và mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Từ năm 2028 trở đi, việc hoàn thiện thể chế tiếp tục tập trung vào các nhóm vấn đề như giáo dục dân tộc, chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo và những nội dung phát sinh cần điều chỉnh theo yêu cầu thực tiễn.