Bộ Khoa học và Công nghệ đồng hành giải bài toán chiến lược về giống tôm

Theo thông tin Bộ Nông nghiệp và Môi trường cung cấp tại Hội thảo “Nghiên cứu làm chủ công nghệ sản xuất giống tôm hùm biển và chọn giống tôm nước lợ tại Việt Nam” ngày 18/10, nhu cầu giống tôm nước lợ của Việt Nam khoảng 150 - 160 tỉ con mỗi năm. Việt Nam đã có kết quả nghiên cứu, chọn tạo giống tôm sú, tôm thẻ chân trắng, song năng lực chủ động nguồn tôm bố mẹ chất lượng cao còn cần tiếp tục nâng lên. Với tôm hùm, nguồn giống phục vụ nuôi thương phẩm vẫn phụ thuộc vào khai thác tự nhiên và nhập khẩu.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân phát biểu tại hội thảo.

Các nghiên cứu trong nước đã đạt kết quả ở một số công đoạn nuôi vỗ tôm hùm bố mẹ, sinh sản và ương nuôi ấu trùng, nhưng chưa hoàn thiện quy trình sản xuất con giống nhân tạo. Những vấn đề cần tiếp tục giải quyết gồm dinh dưỡng ấu trùng, kiểm soát môi trường, hệ thống ương và quá trình chuyển sang giai đoạn con giống.

Phát biểu tại hội thảo, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh việc làm chủ công nghệ cốt lõi của ngành thủy sản là cụ thể hóa Nghị quyết 20-NQ/TW về phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh.

Bộ Khoa học và Công nghệ đã thực hiện nhiều chính sách hỗ trợ nhằm đồng hành cùng doanh nghiệp và các nhà khoa học trong phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Chẳng hạn, Bộ khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ bằng chính sách hỗ trợ lãi suất tiền vay đối với các dự án đầu tư công nghệ mới. Thông qua hội đồng thẩm định chuyên môn, Nhà nước sẽ chi trả phần lãi suất này, giúp doanh nghiệp mạnh dạn nâng cấp dây chuyền, quy trình sản xuất.

Bên cạnh đó, Bộ cũng sẽ kết nối các cá nhân tài năng, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu với các doanh nghiệp, trong đó có các cơ sở nuôi tôm, doanh nghiệp sản xuất tôm giống. Bộ sẽ hỗ trợ thêm kinh phí để đưa giải pháp AI vào quản lý quy trình, kiểm soát môi trường và tối ưu hóa vận hành, giúp gia tăng năng suất rõ rệt.

Theo Bộ trưởng, Nhà nước cần ưu tiên đầu tư cho công nghệ chiến lược, nhất là khâu nghiên cứu và phát triển (R&D) có rủi ro cao và hệ thống phòng thí nghiệm. Địa phương có trách nhiệm quy hoạch quỹ đất, vùng nuôi và hạ tầng phù hợp. Doanh nghiệp phải giữ vai trò trung tâm, phối hợp với viện, trường để nghiên cứu làm chủ công nghệ sản xuất giống, chọn lọc gen và tổ chức sản xuất ở quy mô công nghiệp, hướng tới xây dựng các doanh nghiệp giống có vị thế trong khu vực và thế giới.

Đối với tôm hùm, Việt Nam có cơ sở để tin tưởng vào khả năng thành công khi kế thừa thành tựu nghiên cứu 20 năm của Australia, 25 năm kinh nghiệm của Tập đoàn Việt Úc cùng kết quả các nhiệm vụ do Bộ Khoa học và Công nghệ tài trợ cho viện, trường và doanh nghiệp thời gian qua. Bộ trưởng lưu ý, giống chỉ là một khâu trong chuỗi giá trị. Vì vậy, cần xây dựng chương trình tổng thể, dài hạn về tôm hùm, từ giống, thức ăn, vùng nuôi, phòng bệnh đến chế biến và thị trường; đồng thời đầu tư đủ lớn, đủ lâu để hoàn thiện công nghệ, tạo ra sản phẩm thương mại.

Việc hỗ trợ tài chính, chuyên gia công nghệ và năng lực nghiên cứu được kỳ vọng góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn hiện nay, từng bước nâng cao khả năng chủ động nguồn giống chất lượng cao, tạo nền tảng cho ngành nuôi tôm phát triển bền vững.