Bộ Nông nghiệp và Môi trường nêu giải pháp cải thiện môi trường không khí tại Hà Nội và các đô thị lớn

Ô nhiễm không khí. (Ảnh: Hoài Nam/Vietnam+)

Trước tình trạng ô nhiễm không khí vẫn diễn ra nghiêm trọng ở một số thành phố lớn, nhất là tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết bộ này đang phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai quyết liệt các biện pháp nhằm tăng cường quản lý, phối hợp và kiểm soát ô nhiễm không khí.

Một trong những giải pháp cấp bách là sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) để giám sát hoạt động đốt mở, đốt rơm rạ đồng thời tăng cường mạng lưới quan trắc (lắp đặt các thiết bị cảm biến đo nhanh chất lượng không khí tại Hà Nội và các tỉnh thành phố lân cận) và cung cấp thông tin dự báo, cảnh báo sớm…

Sử dụng drone giám sát hoạt động đốt mở

Thông tin tại Họp báo Chính phủ thường kỳ diễn ra vào chiều 8/1, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết trong năm 2025 vừa qua, ô nhiễm bụi mịn PM2.5 tiếp tục là vấn đề cần giải quyết trọng tâm, tập trung tại Hà Nội và vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ. Trong đó, 9 tháng (tính từ đầu năm) cơ bản duy trì mức trung bình, tốt; từ tháng 10-12, ô nhiễm gia tăng, đỉnh điểm ngày 12/12 có chỉ số AQI trung bình ngày đạt 264.

Nguyên nhân gây ô nhiễm không khí, được ông Tiến nhận định là do hình thái thời tiết (thời điểm cuối tháng 11 đầu tháng 12) bất lợi hơn trung bình nhiều năm (do sương mù, nghịch nhiệt kéo dài).

Bên cạnh đó, ô nhiễm không khí cũng chịu tác động bởi nguồn phát thải từ hoạt động giao thông và mật độ lưu thông tham gia giao thông vào đợt cuối năm tăng cao; công trình xây dựng, mở rộng đường, lát vỉa hè cuối năm chưa có che chắn, đào ẩm hiệu quả; đốt rác/phụ phẩm tự phát; nguồn thải làng nghề và công nghiệp.

Trước thực trạng trên, ông Tiến cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai quyết liệt các biện pháp nhằm tăng cường công tác quản lý, phối hợp và kiểm soát ô nhiễm không khí.

Đầu tiên là thiết lập cơ chế giám sát và gửi báo cáo hàng tuần. Cụ thể, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã thiết lập cơ chế báo cáo tiến độ kiểm soát ô nhiễm hàng tuần (bắt đầu từ tháng 9/2025). Theo đó, định kỳ trước 11 giờ thứ Sáu hàng tuần, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tổng hợp số liệu từ các địa phương, đánh giá tiến độ và báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Hiện tại đã xây dựng tới báo cáo tuần thứ 10 về các nội dung này.

Ô nhiễm không khí tại Hà Nội. (Ảnh: Hoàng Hiếu/TTXVN)

Giải pháp tiếp theo là tăng cường mạng lưới quan trắc (lắp đặt các thiết bị cảm biến đo nhanh chất lượng không khí tại Hà Nội và các tỉnh thành phố lân cận) và cung cấp thông tin dự báo, cảnh báo sớm (dự báo trước 2-3 ngày) trên các phương tiện truyền thông để người dân biết và có giải pháp chủ động phòng ngừa; sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) để giám sát hoạt động đốt mở, đốt rơm rạ…

Thiết lập và thí điểm “Vùng phát thải thấp”

Về lâu dài, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ hoàn thiện cơ chế chính sách và tổ chức thực hiện. Cụ thể là xây dựng kế hoạch của bộ để triển khai Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Quyết định số 2530/QĐ-TTg ngày 19/11/2025), cụ thể hóa 9 nhóm giải pháp theo tinh thần “6 rõ.”

Cơ quan quản lý môi trường cũng nghiên cứu và thực hiện sửa các quy định về bảo vệ môi trường không khí tại Luật Bảo vệ môi trường; thực hiện các hoạt động, nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo quốc gia về khắc phục ô nhiễm không khí sau khi được Thủ tướng Chính phủ đồng ý, phê duyệt. Trọng tâm là xây dựng Quy chế phối hợp liên vùng, liên tỉnh (đặc biệt là vùng Thủ đô Hà Nội và các tỉnh lân cận (Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương...) nhằm giải quyết vấn đề ô nhiễm liên vùng, liên tỉnh.

Giải pháp tiếp theo được ông Tiến đề cập là Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ hoàn thiện dự thảo, trình cấp có thẩm quyền ban hành lộ trình và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông.

Về nhóm nhiệm vụ về đầu tư hạ tầng và ứng dụng khoa học công nghệ, ông Tiến đề cập việc triển khai đầu tư mạng lưới quan trắc đồng bộ, hiệu quả; xây dựng đề cương nhiệm vụ “Hiện đại hóa và chuyển đổi số toàn diện công tác quản lý chất lượng môi trường” theo Quyết định số 3410/QĐ-BNNMT ngày 25/8/2025 của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường về việc công bố Danh mục các bài toán lớn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Với nhiệm vụ về kiểm soát nguồn thải, ông Tiến cho biết Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ hướng dẫn các địa phương thực hiện công tác kiểm kê khí thải (nguồn điểm, nguồn diện, nguồn di động) theo hướng dẫn kỹ thuật tại Công văn 1074/BTNMT-KSONMT; nghiên cứu xây dựng bộ hệ số phát sử dụng cho kiểm kê phát thải và hệ thống công nghệ hỗ trợ công tác kiểm kê phát thải.

Cùng với đó là xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về nguồn thải khí, làm cơ sở khoa học để xác định nguyên nhân và triển khai công tác phối hợp liên ngành, liên tỉnh.

Ngoài ra, một nhóm nhiệm vụ quan trọng được ông Tiến đề cập là hỗ trợ địa phương, truyền thông và hợp tác quốc tế. Theo đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp chặt chẽ thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh trong việc thiết lập và thí điểm “Vùng phát thải thấp” (LEZ); hỗ trợ kỹ thuật trong việc chuyển đổi phương tiện giao thông xanh (xe buýt điện, xe máy điện) trên địa bàn.

Ngoài ra, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp với các bên liên quan xây dựng các đề án, dự án, nhiệm vụ truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng, các doanh nghiệp về cải thiện chất lượng môi trường không khí; tăng cường hiệu quả hợp tác quốc tế nhằm chuyển giao công nghệ kiểm soát ô nhiễm, đào tạo nhân lực và xây dựng hệ thống cảnh báo, dự báo sớm về chất lượng không khí./.

(Vietnam+)