Bỏ quỹ phụ huynh: Đừng tạo thêm 'gánh nặng' cho giáo viên

Một cuộc họp phụ huynh. Ảnh minh họa: BTV

Không thể bỏ quỹ phụ huynh trong khi mọi hoạt động vẫn giữ nguyên

Nhiều năm qua, các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp như tổ chức Tết Trung thu, văn nghệ, thể thao, hội thi, hoạt động ngoại khóa, trang trí lớp học hay khen thưởng học sinh đã trở thành một phần quen thuộc trong đời sống học đường. Đây đều là những hoạt động có ý nghĩa nếu được tổ chức phù hợp, giúp học sinh có thêm trải nghiệm, phát triển kỹ năng và gắn kết với bạn bè.

Tuy nhiên, điều khiến không ít giáo viên băn khoăn là ở một số nơi, các hoạt động này đang bị đặt nặng về hình thức. Không chỉ cần tổ chức đủ nội dung, lớp tham gia còn phải đẹp, đồng đều, có trang phục, đạo cụ, sân khấu và hình ảnh chỉn chu. Đằng sau những chương trình tưởng như vui vẻ ấy là không ít khoản chi phí mà giáo viên chủ nhiệm phải tìm cách xoay xở.

Cô V.T.T. (giáo viên một trường Tiểu học - THCS trên địa bàn tỉnh Hưng Yên) chia sẻ, mỗi năm học có rất nhiều dịp để tổ chức hoạt động cho học sinh. Từ Trung thu, ngày 20/11, các hội thi văn nghệ, thể thao đến những cuộc thi tìm kiếm tài năng, trang trí lớp học theo chủ đề... Hoạt động nào cũng có mục đích giáo dục nhất định, nhưng nếu không tính toán kỹ, chúng rất dễ trở thành gánh nặng.

Theo giáo viên này, trước đây, khi còn có quỹ lớp hoặc sự hỗ trợ từ Ban đại diện cha mẹ học sinh, một phần kinh phí tổ chức các hoạt động thường được lấy từ nguồn đóng góp chung. Nhưng khi chủ trương hạn chế, tiến tới chấm dứt tình trạng lạm thu và phụ thuộc vào quỹ phụ huynh được đặt ra, nhà trường cần nhìn nhận lại cách tổ chức phong trào.

"Không thể cứ bỏ quỹ phụ huynh nhưng mọi yêu cầu về hoạt động vẫn giữ nguyên. Nếu một tiết mục văn nghệ cần trang phục đồng bộ, đạo cụ phải thuê, sân khấu phải trang trí cầu kỳ thì tiền ở đâu ra? Giáo viên không thể cứ mỗi lần có hoạt động lại tự bỏ tiền túi để lo cho học sinh", giáo viên này bày tỏ.

Cô T. chia sẻ thêm, thực tế, giáo viên chủ nhiệm không chỉ đảm nhận công việc giảng dạy, quản lý lớp học mà còn là người trực tiếp triển khai nhiều hoạt động phong trào. Khi có kế hoạch từ nhà trường, giáo viên phải thông báo tới phụ huynh, vận động học sinh tham gia, chuẩn bị nội dung, tập luyện và hoàn thiện các điều kiện tổ chức.

Nếu hoạt động có kinh phí, giáo viên phải tính toán, cân đối. Nếu không có nguồn hỗ trợ, họ lại phải tìm cách giải quyết để lớp không bị đánh giá là thiếu tích cực, không hoàn thành nhiệm vụ phong trào.

Bởi vậy, theo cô T. áp lực ấy đôi khi không nằm ở việc giáo viên muốn tổ chức hoạt động hoành tráng, mà đến từ tâm lý sợ lớp mình thua kém các lớp khác, sợ ảnh hưởng đến kết quả thi đua hoặc bị nhận xét là thiếu trách nhiệm.

Cô giáo L.T.H. (giáo viên đang giảng dạy tại một trường tiểu học trên địa bàn tỉnh Điện Biên) cũng cho rằng, cần phân biệt rõ giữa hoạt động giáo dục thực chất với những cuộc đua hình thức. Một tiết mục văn nghệ không nhất thiết phải có trang phục đắt tiền, một lớp học đẹp không đồng nghĩa với việc phải trang trí bằng những vật dụng tốn kém. Điều quan trọng là học sinh được tham gia, được sáng tạo và cảm thấy vui vẻ.

"Nếu học sinh được tự tay làm một sản phẩm, cùng nhau chuẩn bị một tiết mục văn nghệ giản dị, đó cũng đã là hoạt động có ý nghĩa. Không nên lấy sự hoành tráng, đồng bộ hay giá trị vật chất của phần trang trí để đánh giá chất lượng phong trào. Từ thực tế các hoạt động diễn ra nhiều năm qua tại trường, bản thân tôi cũng như nhiều giáo viên khác bên cạnh kinh phí do phụ huynh hỗ trợ, không ít lần chúng tôi phải bỏ tiền túi ra để chi cho các hoạt động", giáo viên này chia sẻ.

Bởi vậy, theo cô H. việc chấm dứt các hoạt động thu, chi liên quan đến quỹ phụ huynh, các cơ sở giáo dục cũng nên lược bớt các hoạt động mang tính hình thức hoặc bỏ các tiêu chí trên khi tiến hành đánh giá chất lượng giáo viên cuối năm.

Cần bỏ tâm lý thành tích và hình thức

Theo cô H., một trong những nguyên nhân khiến hoạt động phong trào trở nên tốn kém là tâm lý chạy theo thành tích và hình thức. Khi một lớp tổ chức chương trình đẹp, có trang phục đồng bộ, có đạo cụ bắt mắt, những lớp khác cũng dễ rơi vào áp lực phải làm tương tự.

Từ một hoạt động nhằm tạo niềm vui cho học sinh, cuộc thi có thể trở thành cuộc đua về mức độ đầu tư. Phụ huynh lo khoản đóng góp, giáo viên lo khâu tổ chức, còn học sinh đôi khi phải tham gia những hoạt động không thực sự xuất phát từ nhu cầu và sở thích của mình.

Thí dụ, việc trang trí lớp học cũng nên hướng tới khả năng sáng tạo của học sinh thay vì đặt ra yêu cầu phải đồng bộ, đẹp mắt theo một khuôn mẫu nhất định. Những bức tranh do học sinh tự vẽ, sản phẩm thủ công do các em làm ra hay góc học tập được sắp xếp gọn gàng có thể mang lại giá trị giáo dục lớn hơn những vật dụng trang trí đắt tiền.

Từ thực tế trên, cô L.T.H. cho rằng việc giảm phụ thuộc vào quỹ phụ huynh cần đi cùng với sự thay đổi trong tư duy quản lý và tổ chức hoạt động của nhà trường. Nhà trường cần xác định rõ nhiệm vụ cốt lõi là dạy học và giáo dục học sinh. Các hoạt động ngoại khóa, văn nghệ, thể thao, hội thi có thể góp phần làm phong phú môi trường giáo dục nhưng phải được xây dựng trên cơ sở phù hợp với điều kiện thực tế, tránh chạy theo số lượng và hình thức.

Đối với những hoạt động do nhà trường chủ động tổ chức, ban giám hiệu cần có kế hoạch, dự toán và phương án kinh phí cụ thể từ ngân sách được giao hoặc các nguồn tài chính hợp pháp khác. Không thể mặc nhiên coi phụ huynh là nguồn bảo đảm kinh phí cho mọi hoạt động của lớp và của trường.

Cùng với đó, cần rà soát lại hệ thống tiêu chí thi đua. Những tiêu chí đòi hỏi đầu tư trang trí, trang phục, đạo cụ hoặc tổ chức chương trình tốn kém cần được xem xét loại bỏ nếu không mang lại giá trị giáo dục tương xứng.

"Việc đánh giá thi đua cũng nên tập trung vào chất lượng dạy học, sự tiến bộ của học sinh, môi trường học tập an toàn, thân thiện và khả năng tổ chức các hoạt động phù hợp. Một lớp học không có sân khấu hoành tráng, không có trang trí cầu kỳ không có nghĩa là lớp học thiếu tích cực.

Quan trọng hơn, cần bảo đảm giáo viên không phải tự chịu trách nhiệm tài chính đối với những hoạt động do nhà trường yêu cầu. Nếu hoạt động không có kinh phí, nhà trường cần điều chỉnh quy mô, hình thức hoặc không tổ chức, thay vì đẩy khó khăn cho giáo viên chủ nhiệm phải tự lo", cô H. nêu quan điểm.