Bổ sung cơ sở pháp lý cho giao dịch điện tử trên thị trường chứng khoán

Chiều 3/9, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.

Trình bày Tờ trình dự thảo Luật, Thứ trưởng Tài chính Tạ Anh Tuấn nhấn mạnh, việc sửa đổi Luật Chứng khoán là đòi hỏi cấp thiết từ thực tiễn nhằm thực hiện cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập kinh tế.

Đặc biệt, Nghị quyết số 66.16/2026/NQ-CP của Chính phủ yêu cầu sửa đổi Luật để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục, bảo đảm có hiệu lực trước ngày 1/3/2027. Đồng thời, sự phát triển nhanh chóng của giao dịch điện tử và công nghệ mới đòi hỏi cơ sở pháp lý phù hợp đi kèm quản lý, giám sát để bảo vệ nhà đầu tư.

Dự thảo Luật hướng tới cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, chi phí tuân thủ; thúc đẩy hiện đại hóa; hoàn thiện hành lang pháp lý; bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và hỗ trợ nâng hạng thị trường chứng khoán.

Thứ trưởng Tài chính Tạ Anh Tuấn trình bày tờ trình tại phiên họp. (Ảnh: DUY LINH)

So với luật hiện hành, dự thảo tập trung sửa đổi, bổ sung 23 điều, bổ sung mới 1 điều và giữ nguyên 112 điều, không làm thay đổi phạm vi điều chỉnh hay chính sách cơ bản.

Lần sửa đổi này bổ sung cơ sở pháp lý cho giao dịch điện tử và bảo đảm an toàn giao dịch điện tử; cho phép thực hiện giao kết hợp đồng theo pháp luật về giao dịch điện tử; quy định việc ứng dụng công nghệ mới trong cung cấp dịch vụ chứng khoán.

Chính phủ đề xuất Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán sẽ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/3/2027. Riêng các quy định liên quan đến cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán sẽ có hiệu lực thi hành muộn hơn 1 năm nhằm bảo đảm thời gian chuẩn bị kỹ lưỡng về hạ tầng và tổ chức thực hiện.

Dự thảo cũng quy định chi tiết nội dung chuyển tiếp để bảo đảm duy trì sự ổn định, liên tục trong hoạt động của thị trường, giúp các tổ chức, cá nhân có thời gian hợp lý để thích ứng và xử lý phù hợp các quan hệ pháp lý phát sinh trước ngày luật có hiệu lực.

Trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban và các cơ quan tham gia thẩm tra tán thành với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.

Về chủ trương cắt giảm các giấy tờ, điều kiện không cần thiết, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản đồng tình, song đề nghị Chính phủ bổ sung thuyết minh rõ hơn về cơ sở cắt giảm, cũng như xây dựng công cụ hậu kiểm hiệu quả sau khi cắt giảm điều kiện, bảo đảm không làm giảm chuẩn an toàn và không chuyển rủi ro từ khâu tiền kiểm sang cho nhà đầu tư và toàn thị trường.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra. (Ảnh: DUY LINH)

Cơ quan thẩm tra cơ bản tán thành mốc thời điểm hiệu lực chung là ngày 1/3/2027. Đối với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (dự kiến áp dụng từ 1/3/2028), đề nghị làm rõ tiến độ chuẩn bị và khả năng đẩy nhanh thực hiện; trường hợp giữ mốc năm 2028 phải bảo đảm đầy đủ văn bản hướng dẫn, hạ tầng và nguồn lực trước thời điểm này.

Bên cạnh đó, cơ quan chủ trì soạn thảo cần tiếp tục rà soát, nghiên cứu kỹ lưỡng mô hình tổ chức thị trường giao dịch chứng khoán trên cơ sở tổng kết thực tiễn, đánh giá hiệu quả quản trị, chi phí, hạ tầng công nghệ và yêu cầu hội nhập. Các đề xuất có phạm vi chính sách lớn chỉ nên bổ sung khi đã được đánh giá tác động đầy đủ, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.

Tại phiên họp, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tập trung thảo luận vào sự cần thiết và phạm vi sửa đổi, đánh giá các đề xuất của Chính phủ đã xử lý triệt để vướng mắc, đáp ứng yêu cầu phát triển và mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam hay chưa.

Cùng đó, xem xét tính thực chất của việc đơn giản hóa điều kiện kinh doanh; bảo đảm không làm hạ chuẩn an toàn hệ thống đối với hoạt động lưu ký, chào bán cổ phiếu lần đầu (IPO), cấp phép tổ chức kinh doanh hay các cơ chế hậu kiểm, giám sát; cho ý kiến quy định về tính thống nhất với các luật liên quan, hạ tầng công nghệ, dữ liệu và năng lực giám sát...