Bổ sung thêm 6 chủng virus mới vào phác đồ điều trị bệnh Ebola

Dịch Ebola đang bùng phát ở Congo và Uganda

Bộ Y tế vừa công bố hướng dẫn mới về điều trị Ebola với nhiều thay đổi đáng chú ý, trong đó bổ sung 6 chủng virus mới và siết chặt các quy định cách ly, xử lý ca bệnh.

Cụ thể, Hướng dẫn mới đã cập nhật một số căn cứ pháp lý đã được thay đổi.

Về tác nhân gây bệnh, Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola năm 2026 bổ sung thêm 6 chủng mới, trong đó thêm chủng Bombali ebolavirus (phát hiện 2018), và nhấn mạnh loài Zaire là loài duy nhất hiện có vaccine và thuốc đặc hiệu.

Về phương pháp xét nghiệm, Hướng dẫn mới bổ sung các kỹ thuật dùng trong phát hiện virus gây bệnh gồm: Test nhanh tìm kháng nguyên hoặc kháng thể để sàng lọc; xác định rõ kỹ thuật RT-PCR là tiêu chuẩn vàng; bổ sung phương pháp giải trình tự gen.

Về tiêu chuẩn chẩn đoán ca nghi ngờ, Hướng dẫn cập nhật tiêu chuẩn chẩn đoán ca bệnh nghi ngờ, trong đó các thông tin triệu chứng lâm sàng được lượng hóa chi tiết giúp dễ xác định hơn như: Bắt buộc có sốt 38 độ C và ít nhất 1 triệu chứng đặc hiệu và có yếu tố dịch tễ trong vòng 21 ngày.

Về điều trị, bổ sung các biện pháp điều trị hỗ trợ dinh dưỡng, tâm lý cho người bệnh. Đặc biệt lưu ý điều trị theo dõi cho người cao tuổi, suy giảm miễn dịch và trẻ em. Bổ sung các kháng thể đơn dòng (INMAZEB, EBANGA) áp dụng cho chủng Zaire. Không có chống chỉ định do rủi ro sinh mạng vượt qua rủi ro tác dụng phụ.

Về vaccine phòng bệnh, cập nhật vaccine Ervebo (rVSV-ZEBOV) đã được FDA và WHO phê duyệt năm 2019 để phòng ngừa chủng Zaire.

Hướng dẫn cũng bổ sung việc quản lý người tiếp xúc gần; bổ sung quy định cấm khắt khe như: Không được cho con bú sữa mẹ; không hiến máu, mô, tạng, tinh dịch trong vòng 21 ngày kể từ lần tiếp xúc cuối với các trường hợp tiếp xúc gần.

Với người mắc, sau xuất viện bắt buộc bệnh viện phải thông báo cho CDC địa phương để quản lý ca bệnh sau xuất viện.

Với xử lý tử thi mắc bệnh, bắt buộc hỏa táng theo hướng dẫn tại Thông tư số 21/2021/TT-BYT về quản lý bệnh truyền nhiễm nhóm A theo quy định Luật.

Cũng theo hướng dẫn, bệnh có biểu hiện lâm sàng nghiêm trọng, thường có hội chứng xuất huyết và suy đa tạng, tỉ lệ tử vong trung bình 50% (dao động từ 25% đến 90%).

Thời gian ủ bệnh trung bình là 2-21 ngày.

Các triệu chứng thường gặp bao gồm: Sốt cấp tính; Mệt mỏi; Đau đầu, đau mỏi cơ, đau họng; Nôn/buồn nôn; Tiêu chảy; Đau bụng; Viêm kết mạc;

Phát ban: Ban đầu ban nhú đỏ sẫm màu như đinh ghim tập trung ở nang lông, sau hình thành nên tổn thương ban dát sẩn có ranh giới rõ và cuối cùng hợp thành ban lan tỏa, thường trong tuần đầu của bệnh;

Triệu chứng xuất huyết gồm đi ngoài phân đen, chảy máu nơi tiêm truyền, ho máu, chảy máu chân răng, đái máu, chảy máu âm đạo...

Các ca bệnh nghi ngờ đều phải được khám tại bệnh viện, cách ly và lấy mẫu bệnh phẩm để gửi làm xét nghiệm đặc hiệu chẩn đoán bệnh. Các ca bệnh được xác định cần phải nhập viện điều trị và cách ly hoàn toàn.

Việc ban hành Hướng dẫn năm 2026 có ý nghĩa chiến lược, không chỉ tăng cường năng lực phát hiện sớm, chẩn đoán chính xác và nâng cao tỷ lệ cứu sống người bệnh, mà còn đảm bảo môi trường an toàn tối đa cho đội ngũ nhân viên y tế và cộng đồng.

Bộ Y tế sẽ tiếp tục theo dõi sát sao tình hình dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm trên thế giới. Bộ cũng yêu cầu các Sở Y tế, các bệnh viện tuyến trung ương và cơ sở khám, chữa bệnh trên toàn quốc khẩn trương tổ chức phổ biến, tập huấn và chuẩn bị sẵn sàng các phương án triển khai nghiêm túc hướng dẫn chuyên môn mới này.