Bộ Tài chính quy định mới về bồi dưỡng và cấp chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng

Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 101/2026/TT-BTC quy định về tổ chức bồi dưỡng và cấp chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Theo Thông tư, việc tổ chức bồi dưỡng và cấp chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng nhằm trang bị, cập nhật và hệ thống hóa kiến thức từ cơ bản đến chuyên sâu về quản lý kinh tế, tài chính, kế toán và kiểm toán cho học viên. Qua đó, nâng cao năng lực quản lý kinh tế, tài chính, năng lực tổ chức, chỉ đạo thực hiện công tác kế toán tại đơn vị, đồng thời góp phần chuẩn hóa trình độ chuyên môn, nghiệp vụ tài chính, kế toán, kiểm toán cũng như năng lực tổ chức bộ máy kế toán đối với đội ngũ kế toán trưởng.

Về điều kiện tham gia khóa học, cá nhân phải có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán theo quy định của pháp luật và đáp ứng yêu cầu về thời gian công tác thực tế trong lĩnh vực tài chính, kế toán hoặc kiểm toán. Cụ thể, người có bằng đại học trở lên chuyên ngành tài chính, kế toán, kiểm toán phải có tối thiểu 2 năm kinh nghiệm tính từ ngày ghi trên bằng tốt nghiệp; người có bằng trung cấp hoặc cao đẳng cùng chuyên ngành phải có ít nhất 3 năm kinh nghiệm.

Thông tư cũng quy định một số trường hợp được miễn điều kiện về thời gian công tác thực tế. Theo đó, cá nhân đã được cấp Chứng chỉ kiểm toán viên theo Luật Kiểm toán độc lập, chứng chỉ kế toán viên theo Luật Kế toán hoặc Chứng chỉ chuyên gia kế toán, chứng chỉ kế toán do tổ chức nước ngoài hoặc tổ chức nghề nghiệp nước ngoài cấp và được Bộ Tài chính Việt Nam công nhận sẽ không phải đáp ứng yêu cầu về thời gian kinh nghiệm nêu trên.

Đối với các trường hợp còn lại, người đăng ký tham gia khóa học phải cung cấp tài liệu chứng minh thời gian công tác thực tế về tài chính, kế toán hoặc kiểm toán. Thời gian này được xác nhận thông qua văn bản của cơ quan, tổ chức nơi cá nhân đang hoặc đã làm việc hoặc bằng các tài liệu hợp pháp khác như sổ bảo hiểm xã hội, hợp đồng lao động hoặc quyết định tuyển dụng.

Về điều kiện để tổ chức các khóa bồi dưỡng kế toán trưởng, Thông tư quy định: đội ngũ giảng viên phải tốt nghiệp đại học trở lên và có tối thiểu 5 năm kinh nghiệm công tác hoặc giảng dạy liên quan trực tiếp đến chuyên đề đảm nhiệm. Giảng viên có thể là giảng viên tại các trường đại học, học viện, trường cao đẳng, cơ sở đào tạo, bồi dưỡng; cán bộ quản lý nhà nước hoặc nhà khoa học thuộc các đơn vị nghiên cứu.

Bên cạnh yêu cầu về đội ngũ giảng viên, cơ sở tổ chức khóa học phải có đầy đủ hồ sơ tổ chức theo quy định; bảo đảm nội dung, chương trình, tài liệu bồi dưỡng; đồng thời đáp ứng các điều kiện về cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ giảng dạy và học tập, bao gồm phòng học, trang thiết bị và giáo cụ phù hợp với hình thức đào tạo trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp.

Các đơn vị đủ điều kiện được tổ chức bồi dưỡng và cấp chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng gồm: cơ sở giáo dục có chức năng đào tạo ngành kế toán, kiểm toán theo quy định của pháp luật về giáo dục và đào tạo; đơn vị thuộc Bộ Tài chính có chức năng đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ kế toán, kiểm toán; và các hội nghề nghiệp về kế toán, kiểm toán.

Về chương trình đào tạo, đối với cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đơn vị sự nghiệp công lập và đơn vị thuộc lực lượng vũ trang (gọi chung là đơn vị kế toán nhà nước), thời lượng tối thiểu của một khóa học là 152 giờ, bao gồm cả thời gian kiểm tra, đánh giá.

Đối với doanh nghiệp và hợp tác xã (gọi chung là đơn vị kế toán doanh nghiệp), thời lượng tối thiểu là 180 giờ, cũng bao gồm thời gian kiểm tra, đánh giá. Một giờ học được tính bằng 50 phút học và 10 phút nghỉ giải lao, tổng thời gian học trong một ngày không quá 8 giờ.

Khóa học có thể được tổ chức theo hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp giữa hai hình thức. Đối với đào tạo trực tuyến, cơ sở bồi dưỡng phải đáp ứng các yêu cầu của pháp luật về giáo dục và đào tạo đối với hình thức này. Một khóa học có thể được tổ chức liên tục hoặc chia thành nhiều đợt, nhưng tổng thời gian học thực tế không được vượt quá 6 tháng và phải bảo đảm đầy đủ nội dung, thời lượng theo quy định. Số lượng học viên của mỗi khóa học tối đa là 100 người.

Đối với chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng, Thông tư quy định chứng chỉ có giá trị sử dụng trong thời hạn 5 năm kể từ ngày cấp để bổ nhiệm lần đầu vào vị trí kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán theo quy định của pháp luật về kế toán.

Sau khi đã được bổ nhiệm làm kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán, chứng chỉ tiếp tục có giá trị để phục vụ các lần bổ nhiệm tiếp theo. Tuy nhiên, nếu khoảng thời gian không đảm nhiệm chức danh kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán giữa hai lần bổ nhiệm liên tiếp vượt quá 5 năm thì chứng chỉ sẽ không còn giá trị sử dụng theo quy định.