Bỏ thu quỹ: Để phụ huynh không còn khó nói lời từ chối

Thông tư 81/2026 có thay đổi đáng chú ý trong hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh, đó là không còn cơ chế Ban đại diện đứng ra thu, tiếp nhận và quản lý tiền hỗ trợ.

Cha mẹ học sinh vẫn có thể tự nguyện hỗ trợ các hoạt động cụ thể, nhưng Ban đại diện không được ấn định mức đóng, mức bình quân, mức tối thiểu, thời hạn đóng hay lập danh sách những người phải hỗ trợ.

Tôi ủng hộ việc chấm dứt cơ chế Ban đại diện cha mẹ học sinh đứng ra thu và giữ quỹ tiền.

Trước đây Thông tư 55 quy định khoản A, B, C được vận động; khoản X, Y, Z không được thu. Thực tế càng nhiều danh mục thì càng có thể xuất hiện vùng khó phân định: đổi tên khoản thu, chuyển thành ‘tự nguyện’, hoặc giải thích khác nhau về mục đích sử dụng.

Quỹ phụ huynh với những khoản thu, chi mà phụ huynh khó nói lời từ chối - là nơi ranh giới giữa tự nguyện và áp lực đóng góp chưa rõ ràng. (Ảnh minh họa: AI)

Khi đó, vấn đề không chỉ nằm ở tên gọi của khoản thu, mà còn ở cách thức vận động, tổ chức tiếp nhận và sử dụng tiền. Nếu phụ huynh cảm thấy khó từ chối, việc đóng góp dù được gọi là tự nguyện vẫn có thể tạo ra áp lực.

Theo tôi, Thông tư 81 hướng đến vấn đề gốc rễ hơn: Ban đại diện cha mẹ học sinh không còn là nơi thu, tiếp nhận và quản lý tiền hỗ trợ.

Tôi cho rằng đây là thiết kế hợp lý. Một tổ chức có chức năng đại diện tiếng nói của phụ huynh không nên dành phần lớn thời gian để lập quỹ, vận động đóng, giữ tiền, chi tiền rồi quyết toán.

Khi hoạt động thu, chi trở thành trọng tâm, Ban đại diện có thể phải đối mặt với những tranh luận về mức đóng, tính hợp lý của các khoản chi, cách phân bổ và trách nhiệm giải trình. Những bất đồng này không chỉ ảnh hưởng đến quan hệ giữa các phụ huynh mà còn có thể tác động đến mối quan hệ giữa gia đình và nhà trường.

Để Ban đại diện cha mẹ học sinh về đúng vai trò

Ban đại diện cần trở về đúng vai trò: Kết nối gia đình với nhà trường, phản ánh nguyện vọng của phụ huynh, phối hợp chăm sóc và giáo dục học sinh, cùng xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh.

Điều tôi đặc biệt đồng tình là Thông tư 81 không chỉ nói “tự nguyện”, mà thiết kế để sự tự nguyện trở nên thực chất hơn: không được ấn định mức đóng, không có mức bình quân hay tối thiểu, không đặt thời hạn, không lập danh sách phụ huynh phải hỗ trợ.

Những nguyên tắc đó giúp hạn chế tình trạng tự nguyện trên danh nghĩa nhưng lại tạo áp lực trong thực tế. Khi đã có mức đóng chung, thời hạn nộp và danh sách người đóng, phụ huynh có thể khó từ chối mà không lo ảnh hưởng đến quan hệ với những người xung quanh.

Những cuộc họp phụ huynh đôi khi căng thẳng vì các khoản đóng góp, đặt ra yêu cầu đưa Ban đại diện trở về đúng vai trò kết nối gia đình với nhà trường. (Ảnh minh họa)

Phụ huynh vẫn có thể tự nguyện hỗ trợ một hoạt động cụ thể bằng hàng hóa, dịch vụ hoặc thanh toán trực tiếp cho đơn vị cung cấp theo quy định. Như vậy, thay đổi này không đồng nghĩa với việc ngăn cản phụ huynh đồng hành cùng nhà trường, mà hướng đến việc tách sự hỗ trợ khỏi cơ chế Ban đại diện đứng ra thu và quản lý quỹ.

Theo tôi, điều cần thay đổi không chỉ là cách thức thu tiền, mà còn là nhận thức về vai trò của Ban đại diện cha mẹ học sinh. Đây không nên là tổ chức đứng giữa để thu và phân bổ các khoản đóng góp, càng không nên trở thành nguyên nhân khiến phụ huynh lo lắng mỗi khi năm học mới bắt đầu.

Tôi mong rằng với thay đổi này, Ban đại diện cha mẹ học sinh sẽ không còn bị nhìn nhận bằng cách gọi chua chát là “ban phụ thu tiền”, mà thực sự trở thành cầu nối giữa gia đình và nhà trường.

Giá trị của Ban đại diện không nằm ở số tiền thu được hay quy mô quỹ quản lý, mà ở khả năng đại diện cho tiếng nói của phụ huynh, thúc đẩy sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường, vì lợi ích của học sinh.