Bộ trưởng Bộ Công an: Bỏ thủ tục nghiệm thu PCCC, không buông lỏng hậu kiểm

Sáng 26/10, phát biểu về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC&CNCH), Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, ĐBQH tỉnh Hưng Yên cho biết việc sửa đổi luật lần này chủ yếu tập trung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

Gắn trách nhiệm PCCC với chủ đầu tư, chủ sở hữu

Lý giải việc bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy (PCCC), Đại tướng Lương Tam Quang cho biết, từ ngày 1/7/2026, Chính phủ đã có nghị định bãi bỏ thủ tục này. Qua nghiên cứu và thực tiễn quản lý, Bộ Công an đánh giá việc bãi bỏ là cần thiết.

Theo Bộ trưởng, công trình đã phải thực hiện thủ tục thẩm định thiết kế trước khi xây dựng, khi hoàn thành lại tiếp tục trải qua bước kiểm tra nghiệm thu của cơ quan chức năng. Trong khi đó, các công trình được thiết kế bởi đội ngũ chuyên môn theo những tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Toàn cảnh phiên thảo luận ở Tổ 6 (đoàn Hưng Yên, Tây Ninh). Ảnh: Media Quốc hội

Từ thực tiễn quản lý, Bộ Công an nghiên cứu việc bãi bỏ thủ tục kiểm tra nghiệm thu PCCC khi xây dựng dự án luật. Đại tướng Lương Tam Quang khẳng định, việc này không làm giảm hiệu quả hay trách nhiệm của cơ quan chức năng mà chỉ giảm thủ tục hành chính.

Dự thảo luật bổ sung quy định kết hợp kiểm tra định kỳ với kiểm tra việc chấp hành quy định về thẩm định thiết kế và nghiệm thu PCCC mà chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện có trách nhiệm thực hiện.

"Như vậy, công tác hậu kiểm hoàn toàn không bị buông lỏng", Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh, đồng thời cho rằng việc gắn chặt trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện sẽ nâng cao hiệu quả PCCC.

Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang, đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên phát biểu. Ảnh: Media Quốc hội

"Hiệu quả công trình do mình làm chủ không thể để cho người khác chịu trách nhiệm được, chính mình phải chịu trách nhiệm. Cảnh sát PCCC lại phải chịu trách nhiệm về an toàn bên trong nhà dân thì khó lắm, chủ nhà phải chịu trách nhiệm", Bộ trưởng nói.

Theo quy định cũ, cơ quan đã thẩm định, nghiệm thu xong phải chịu trách nhiệm về PCCC của công trình. Vì vậy, luật sửa đổi lần này hướng tới gắn ý thức và trách nhiệm của người dân, chủ đầu tư với công tác PCCC.

Cụ thể, dự thảo luật quy định chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện giao thông chỉ được đưa công trình, phương tiện vào khai thác, sử dụng sau khi đã nghiệm thu PCCC theo đúng thiết kế được thẩm định. Chính phủ cũng đề xuất quy định các chủ thể này chịu trách nhiệm toàn diện về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, thẩm định, thi công, giám sát thi công và nghiệm thu.

Bỏ cấp phép lưu thông, tăng kiểm tra, hậu kiểm

Một nội dung mới khác là bỏ thủ tục cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện PCCC&CNCH và vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy; quản lý các phương tiện này theo quy định của pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

"Bỏ thủ tục này không làm giảm trách nhiệm hay giảm hiệu quả quản lý nhà nước", Bộ trưởng khẳng định.

Các ĐBQH tham dự phiên họp tổ. Ảnh: Media Quốc hội

Theo dự thảo luật, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh phải chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng sản phẩm, hàng hóa và việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong hoạt động sản xuất, kinh doanh theo quy định của pháp luật. Cơ quan quản lý nhà nước thực hiện kiểm tra, quản lý sản phẩm, hàng hóa theo quy định của Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật.

"Quy định này rất thuận lợi trong quá trình kiểm tra, hậu kiểm; những tổ chức, cá nhân thực hiện sản xuất, kinh doanh phải chịu trách nhiệm chính", Đại tướng Lương Tam Quang nhận định.

Bộ trưởng cho biết thêm, dự thảo luật quy định bắt buộc kê khai thông tin đối với phương tiện PCCC&CNCH trước khi lưu thông trên thị trường. Theo đó, trước khi đưa sản phẩm ra thị trường, tổ chức, cá nhân phải kê khai thông tin để cơ quan quản lý kiểm soát, kiểm tra dựa trên hệ thống dữ liệu đã kê khai.