Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ-Pete Hegseth: NATO đã là 'hổ giấy' quá lâu

Phát biểu trước cuộc họp các bộ trưởng quốc phòng NATO tại Brussels ngày 18/6, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã đưa ra những nhận xét thẳng thắn về thực trạng của liên minh quân sự lớn nhất thế giới.

Ông cho rằng NATO đã trở thành "hổ giấy" trong thời gian quá dài khi nhiều quốc gia thành viên chưa đầu tư đủ cho quốc phòng và vẫn phụ thuộc đáng kể vào sức mạnh quân sự của Mỹ.

Theo ông Hegseth, NATO cần bước sang giai đoạn mới mà ông gọi là "NATO 3.0". Đây là mô hình liên minh hậu Chiến tranh Lạnh, trong đó các nước châu Âu phải giữ vai trò chủ đạo và chịu trách nhiệm chính về an ninh của lục địa.

"NATO 3.0 là việc các quốc gia cần quay trở lại là một liên minh quân sự thực sự, sở hữu năng lực quân sự đủ mạnh để răn đe ngay tại châu Âu và dẫn dắt nhiệm vụ phòng thủ thông thường của lục địa", ông nói.

Bộ trưởng Hegseth đồng thời thông báo Lầu Năm Góc sẽ tiến hành một cuộc rà soát toàn diện về sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu trong thời gian tối đa 6 tháng.

Ông cảnh báo kết quả đánh giá sẽ không giống nhau đối với mọi quốc gia thành viên.

"Đây sẽ là một cuộc rà soát thực sự. Một số nước sẽ không đạt yêu cầu, trong khi những nước khác sẽ vượt qua với kết quả xuất sắc", ông tuyên bố.

Người đứng đầu Lầu Năm Góc cũng không giấu sự thiếu hài lòng với một số đồng minh châu Âu trong cuộc xung đột với Iran.

Theo ông, một số quốc gia đã từ chối cho quân đội Mỹ sử dụng căn cứ quân sự, không phận hoặc hạn chế các hoạt động triển khai lực lượng, khiến Washington gặp khó khăn trong các chiến dịch quân sự.

Ông cho rằng những quyết định này làm gia tăng rủi ro đối với binh sĩ Mỹ và ảnh hưởng tới hiệu quả tác chiến.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump từ lâu đã gây sức ép buộc các thành viên NATO tăng mạnh ngân sách quốc phòng.

Tại Hội nghị thượng đỉnh NATO năm 2025, các nước thành viên đã nhất trí hướng tới mục tiêu chi tiêu quốc phòng tương đương 5% GDP vào năm 2035. Tuy nhiên, theo ông Hegseth, vẫn còn một số quốc gia chưa thể hiện đủ quyết tâm để đạt được mục tiêu này.

Ông nhấn mạnh Mỹ sẽ thẳng thắn với các đồng minh, cả trong các cuộc trao đổi riêng lẫn phát biểu công khai.

Washington cũng đang xem xét lại mức đóng góp tài chính cho NATO, dự kiến đạt 790 triệu USD trong năm 2026. Việc duy trì hay cắt giảm mức đóng góp sẽ phụ thuộc vào khả năng các đồng minh thực hiện cam kết tăng chi tiêu quốc phòng.

Những phát biểu cứng rắn của ông Hegseth lập tức làm dấy lên lo ngại tại châu Âu về mức độ cam kết lâu dài của Mỹ đối với NATO.

Tuy nhiên, Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho rằng liên minh đang bước vào giai đoạn chuyển đổi tất yếu.

Ông xác nhận việc Mỹ cắt giảm một phần đóng góp cho lực lượng phản ứng nhanh của NATO đã bắt đầu có hiệu lực, song nhấn mạnh trong trường hợp chiến tranh xảy ra, mọi thành viên vẫn sẽ huy động tối đa nguồn lực để bảo vệ liên minh.

Giới quan sát nhận định những tuyên bố của Bộ trưởng Hegseth phản ánh xu hướng ngày càng rõ rệt của chính quyền Tổng thống Trump.

Đó chính là giảm dần vai trò của Mỹ trong an ninh châu Âu, buộc các đồng minh phải tự đứng trên đôi chân của mình và tái định hình NATO theo hướng thực dụng hơn, tập trung nhiều hơn vào năng lực quân sự thực tế thay vì sự phụ thuộc kéo dài vào Washington.