Bộ trưởng Công an: Tránh bảo vệ dữ liệu dàn trải ở nơi rủi ro thấp nhưng bỏ ngỏ nơi rủi ro cao

Với Luật Định danh và xác thực điện tử, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết dự thảo xác định phạm vi các nhóm đối tượng được định danh điện tử gồm: cơ quan, tổ chức, cá nhân; địa điểm quốc gia; đối tượng có thông tin thuộc dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng; đối tượng được chứng nhận quyền sở hữu, sử dụng sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro cao; đối tượng thuộc bí mật nhà nước.

Các nhóm đối tượng định danh điện tử còn lại do tổ chức cung cấp dịch vụ đủ điều kiện thực hiện theo nhu cầu của cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Công an phát biểu sáng nay

Dự thảo luật cũng quy định theo hướng trường hợp thông tin để tạo lập danh tính điện tử đã có đầy đủ, chính xác trong cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành thì cơ quan nhà nước tự động thực hiện quy trình tạo lập danh tính điện tử và cấp mã định danh quốc gia cho đối tượng.

Như vậy, các cơ quan, tổ chức, cá nhân không phải cung cấp lại thông tin để tạo lập danh tính điện tử hoặc thực hiện thủ tục đăng ký định danh điện tử.

Về bảo vệ quyền riêng tư, nguyên tắc thu thập dữ liệu tối thiểu và đồng bộ dữ liệu định danh, xác thực, dự thảo luật đã thiết kế nhiều lớp bảo vệ quyền riêng tư như thu thập dữ liệu tối thiểu và có sự đồng ý của chủ thể, không đồng bộ nội dung giao dịch, không chia sẻ kết quả xác thực ngoài phạm vi cho phép.

Theo Bộ trưởng Công an, việc bảo vệ dữ liệu cá nhân trong hoạt động định danh và xác thực điện tử được thực hiện chặt chẽ theo quy định của pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Các nguyên tắc, điều kiện, phạm vi, mục đích xử lý dữ liệu cá nhân không có sự thay đổi; định danh và xác thực điện tử phải tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Việc khai thác, sử dụng danh tính điện tử phải bảo mật thông tin, tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Bộ trưởng nêu rõ cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát, tham mưu Chính phủ quy định chi tiết về việc thu thập, khai thác, sử dụng dữ liệu về định danh và xác thực điện tử để bảo đảm chặt chẽ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể.

Về liên kết tài khoản giao dịch với danh tính điện tử và cơ chế phòng ngừa rủi ro giả mạo danh tính trên môi trường điện tử, trong dự thảo đề xuất quy định: cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng tài khoản giao dịch điện tử để giao dịch điện tử trực tuyến trong các lĩnh vực chứng khoán, viễn thông, ngân hàng, bưu chính, thương mại điện tử, khám bệnh, chữa bệnh, trung gian thanh toán, ví điện tử, tài sản mã hóa, trò chơi điện tử trực tuyến, dịch vụ đăng ký, cho thuê và sử dụng tên miền và các lĩnh vực khác có rủi ro hoặc phát sinh pháp lý quan trọng thì phải xác thực với danh tính điện tử quốc gia và liên kết tài khoản giao dịch điện tử với danh tính điện tử đó.

Với Luật An ninh dữ liệu, Bộ trưởng Lương Tam Quang chia sẻ trong dự thảo có quy định cấp độ rủi ro an ninh dữ liệu, cơ chế phân cấp độ rủi ro an ninh dữ liệu. Theo ông, chỉ khi xác định đúng mức độ nguy hại mà dữ liệu có thể gây ra khi bị xâm phạm thì mới đặt ra được nghĩa vụ tương xứng, tránh bảo vệ dàn trải ở nơi rủi ro thấp nhưng lại bỏ ngỏ ở nơi rủi ro cao.

Dự thảo thiết kế 5 cấp độ rủi ro tương thích với 5 cấp độ hệ thống thông tin theo Luật An ninh mạng. Bộ trưởng cho biết cấp độ rủi ro không thay thế việc phân loại dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng theo Luật Dữ liệu và không làm phát sinh danh mục mới mà chỉ là căn cứ để lựa chọn biện pháp bảo vệ.

Trên cơ sở đó, nghĩa vụ được xác định theo hướng rủi ro càng thấp thì thủ tục càng đơn giản: dữ liệu cấp độ 1 không phát sinh thủ tục; dữ liệu cấp độ 2 chỉ cần phương án bảo vệ rút gọn và tự miễn đối với hộ kinh doanh, doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ, khởi nghiệp sáng tạo. Từ cấp độ 3 mới phải đánh giá tác động và kiểm toán, còn thẩm định chỉ áp dụng với cấp độ 4, cấp độ 5 và được thực hiện chung một hồ sơ với thẩm định an ninh mạng.

Bộ trưởng Lương Tam Quang thông tin khi xây dựng nghị định thi hành luật, Chính phủ sẽ quy định bộ tiêu chí định lượng, định tính có thể kiểm chứng để doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tự xác định đúng cấp độ, không bị đánh giá vượt mức cần thiết.

Về phân định trách nhiệm, ông cho biết Bộ Công an chịu trách nhiệm trước Chính phủ, chủ trì quản lý nhà nước về an ninh mạng, bảo mật thông tin, an ninh dữ liệu. Bộ Quốc phòng chủ trì quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quân sự và cơ yếu thuộc phạm vi quốc phòng.

Quy định này bảo đảm nguyên tắc một việc chỉ giao cho một cơ quan chủ trì và chịu trách nhiệm chính theo Nghị quyết số 18, đồng thời thống nhất với mô hình mà Quốc hội đã thông qua trong Luật An ninh mạng.

Tiêu chí phân định là tính chất của dữ liệu, không phải là tính chất của doanh nghiệp. Vì vậy, quy định trong dự thảo luật không làm thay đổi quyền, trách nhiệm của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an trong bảo đảm an ninh dữ liệu.