Vì sao Bộ KH&CN cấm nhập khẩu smartphone, máy tính, thiết bị công nghệ số đã qua sử dụng?

Ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (Bộ KH&CN).

Bộ KH&CN vừa ban hành Thông tư số 63/2026/TT-BKHCN về việc cấm nhập khẩu thiết bị điện thoại thông minh, máy tính và nhiều thiết bị công nghệ số đã qua sử dụng, có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. 

Về thông tư này, ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (Bộ KH&CN) cho biết, việc ban hành Danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu, trong đó bao gồm việc cấm nhập khẩu điện thoại thông minh, máy tính (thuộc nhóm mã HS 8517, 8470, 8471) và các thiết bị công nghệ số đã qua sử dụng không phải là quy định mới phát sinh.

Chính sách quản lý hàng hóa nhập khẩu này đã được thực hiện ổn định, xuyên suốt từ năm 2007 đến nay, gần nhất là theo Thông tư số 11 ngày 15/10/2018 của Bộ trưởng Bộ TT&TT công bố chi tiết Danh mục sản phẩm công nghệ thông tin đã qua sử dụng cấm nhập.  

Ông Nguyễn Khắc Lịch cho biết, việc ban hành Thông tư số 63 thay thế Thông tư số 11 xuất phát từ hai nhóm lý do pháp lý và thực tiễn là cần chuẩn hóa, đồng bộ hệ thống pháp luật công nghiệp công nghệ số và quản lý ngoại thương. 

Việc cập nhật mã số hàng hóa (mã HS): Chuẩn hóa Danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu phù hợp với với Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam theo Thông tư số 31 ngày 08/6/2022 của Bộ trưởng Bộ Tài chính, bảo đảm thuận lợi, minh bạch cho cơ quan hải quan và doanh nghiệp khi tra cứu, xác định mã HS.

Ông Lịch cho rằng thông tư này nhằm bảo vệ người tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước. Cụ thể sẽ bảo đảm an toàn thông tin mạng, sức khỏe người dùng, bảo vệ môi trường và ngăn chặn nguy cơ Việt Nam trở thành điểm tiếp nhận rác thải điện tử từ nước ngoài.

Bên cạnh đó sẽ hạn chế rủi ro mất an toàn thông tin, lộ lọt dữ liệu cá nhân từ các thiết bị phần cứng không rõ nguồn gốc đã bị can thiệp kỹ thuật; đồng thời giảm thiểu nguy cơ cháy nổ từ linh kiện, pin đã xuống cấp và bảo đảm tương thích với quy chuẩn kỹ thuật, tần số vô tuyến điện quốc gia.

Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo nhấn mạnh thông tư này sẽ hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp Việt Nam với việc kiểm soát chặt hàng tiêu dùng công nghệ cũ.

Cụ thể, dây chuyền công nghệ, máy móc, thiết bị, công cụ đã qua sử dụng đáp ứng tiêu chí theo pháp luật về công nghiệp công nghệ số, phục vụ trực tiếp cho dự án đầu tư sản xuất, đóng gói, kiểm thử sản phẩm vi mạch bán dẫn hoặc hoạt động đào tạo, nghiên cứu và phát triển sản phẩm, dịch vụ công nghệ số vẫn được phép nhập khẩu. 

Quy định này trực tiếp tháo gỡ bài toán chi phí đầu tư ban đầu cho doanh nghiệp công nghệ cao và bán dẫn trong nước.

Ngoài ra, Thông tư số 26 của Bộ KH&CN vẫn cho phép doanh nghiệp Việt Nam được phép nhập khẩu hàng hóa thuộc Danh mục sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng cấm nhập khẩu phục vụ mục đích đặc dụng, nghiên cứu khoa học và thực hiện hoạt động gia công cho thương nhân nước ngoài để tiêu thụ tại nước ngoài.