Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nêu 5 thách thức về chuyển đổi số

Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Chương trình chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 với chủ đề "Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia." (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Sáng 9/10 tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Chương trình chào mừng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2026 với chủ đề "Từ kiến trúc, nền tảng, dữ liệu đến kết quả thực chất, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia."

Thành tựu chuyển đổi số quốc gia sau 6 năm

Sau 6 năm, chuyển đổi số quốc gia đã đạt được những kết quả trên nhiều lĩnh vực, từ hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng số đến triển khai dịch vụ công trực tuyến và thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tính đến tháng 9/2026, mạng 5G đã phủ sóng 91,99% dân số, cáp quang đã đến 100% xã phường. Kinh tế số hiện có 81.600 doanh nghiệp công nghệ số, doanh thu đạt gần 3,6 triệu tỷ đồng.

Về Chính phủ số, dịch vụ công đã được xử lý trên môi trường số, tuy nhiên cũng cần lưu ý không nên phụ thuộc vào chỉ đạo hành chính. Đối với kinh tế số, lĩnh vực này hiện chiếm gần 72% GDP, từng bước trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế. Trong khi đó, xã hội số tiếp tục được mở rộng với khoảng công dân số, công nghệ số từng bước phổ cập đến các thôn, bản và hộ gia đình.

Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ tham quan các gian hàng tại sự kiện. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Năm 2026 cũng đánh dấu một bước tiến quan trọng khi Luật Chuyển đổi số chính thức có hiệu lực. Hệ thống văn bản hướng dẫn từng bước được hoàn thiện, tạo hành lang pháp lý cho tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số được ban hành như một bản thiết kế tổng thể, định hướng kiến trúc số của các cơ quan trong toàn hệ thống theo hướng thống nhất, kết nối, liên thông, dùng chung và kế thừa. Cùng với đó, khung kiến trúc an ninh mạng quốc gia tạo nền tảng để an ninh mạng được tích hợp ngay từ khâu thiết kế.

Nền móng quốc gia số đang từng bước được thực hiện, từ thể chế, kiến trúc, hạ tầng đến dữ liệu và nền tảng dùng chung, tạo cơ sở để chuyển đổi số đi từ xây dựng hệ thống sang tạo ra những kết quả thực chất. Chuyển đổi số đang làm thay đổi cách nhà nước vận hành và cách người dân cảm nhận về chính quyền. Thay đổi rõ nhất là ở cách người dân trực tiếp tiếp xúc với nhà nước.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh: "Chuyển đổi số vì thế phải được đánh giá bằng kết quả thực chất." (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Những kết quả trên cũng cho thấy các định hướng của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang từng bước được cụ thể hóa trong thực tiễn. Trong đó, chuyển đổi số không chỉ là quá trình ứng dụng công nghệ vào hoạt động quản lý, điều hành mà còn là động lực đổi mới phương thức quản trị quốc gia, nâng cao năng suất lao động, cải thiện chất lượng dịch vụ công và thúc đẩy phát triển kinh tế số.

Phát biểu tại chương trình, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh: "Chuyển đổi số vì thế phải được đánh giá bằng kết quả thực chất: năng suất cao hơn, chi phí thấp hơn, dịch vụ thuận tiện hơn và năng lực cạnh tranh được cải thiện mạnh mẽ hơn. Thời gian qua, nền tảng phục vụ chuyển đổi số quốc gia tiếp tục được củng cố; hành lang pháp lý, khung kiến trúc quốc gia số và các nền tảng số dùng chung từng bước được hoàn thiện."

Những kết quả trên cho thấy chuyển đổi số quốc gia đã đạt được thành tựu cụ thể, tuy nhiên, nhìn vào thực tiễn, thời gian sắp tới vẫn đòi hỏi sự quyết liệt và đồng bộ hơn nữa từ các cấp, các ngành.

5 thách thức chuyển đổi số cần tháo gỡ

Tuy nhiên, nhìn vào thực tiễn, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết vẫn còn 5 thách thức lớn ở chuyển đổi số.

Thách thức thứ nhất là về dữ liệu. Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, chúng ta đã xây dựng trong thời gian vừa qua và ban hành rất nhiều quy định để phát triển, xây dựng các cơ sở dữ liệu và đã đạt được nhiều kết quả. Tuy nhiên, tiến độ xây dựng dữ liệu ở một số lĩnh vực, một số bộ, ngành vẫn còn chậm.

Thách thức thứ hai là về nền tảng. Chúng ta đã có nhiều nền tảng, tuy nhiên việc phát triển các nền tảng vẫn chưa đồng đều, tiến độ chậm và đôi khi vẫn còn theo hướng riêng của các bộ, các ngành.

Các đại biểu có bài tham luận tại Chương trình. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Thách thức thứ ba theo Bộ trưởng liên quan đến hạ tầng. Hạ tầng ở đây gồm hạ tầng điện tử, hạ tầng tính toán hiệu năng cao để phục vụ nghiên cứu về AI, về dữ liệu; rồi hạ tầng tại các vùng lõm sóng. Hiện nay cả nước vẫn còn một số vùng lõm mà chúng ta chưa xử lý được.

Thách thức thứ tư theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, rất nhiều doanh nghiệp mong muốn có thể đưa AI vào ứng dụng, nhưng thực sự công việc này chưa thể triển khai nhanh như chúng ta mong muốn. AI phát triển rất nhanh, nhưng việc đưa vào ứng dụng, đặc biệt tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vẫn chưa đạt tiến độ như mong muốn.

Thách thức thứ năm theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân là thách thức quan trọng nhất đó là con người. Hiện nay nhân lực phụ trách chuyển đổi số tại các bộ, ngành, các địa phương và đặc biệt là tại các xã vẫn đang thiếu. Chúng ta thiếu những con người có chuyên môn sâu về chuyển đổi số và cũng cần đào tạo, huấn luyện một cách bài bản để có thể đảm đương được công việc trong tương lai.

"Từ 5 thách thức này, chúng ta nhìn thấy một vấn đề rất quan trọng, đó là tốc độ giải ngân trong lĩnh vực chuyển đổi số còn rất chậm. Hiện nay, trong nhóm khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là có tốc độ giải ngân chậm, thì tốc độ giải ngân cho chuyển đổi số thuộc nhóm chậm nhất."

Bà Đoàn Thị Tuyết Nhung - Phó Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam tham dự Chương trình. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đề nghị trong thời gian tới cần tập trung vào 5 nhiệm vụ.

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực và đổi mới cách thức quản lý. Thứ hai, phát triển hạ tầng số, nền tảng số và dữ liệu đồng bộ, dùng chung. Thứ ba, xây dựng Chính phủ số lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

Thứ tư theo Bộ trưởng đó là phát triển kinh tế số trở thành động lực tăng trưởng mới. Cuối cùng, chúng ta cần phát triển xã hội số bao trùm, nhân lực số chất lượng cao và niềm tin số.

Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh, Bộ Khoa học và Công nghệ cam kết đồng hành cùng các đơn vị, địa phương, doanh nghiệp và người dân trong tổ chức thực hiện, hướng tới quốc gia số hiện đại, kinh tế số năng động, xã hội số an toàn, nhân văn. "Và mỗi khoản đầu tư cho chuyển đổi số đều phải tạo ra giá trị có thể đo đếm được."

Tại Chương trình, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã chính thức khai trương Ứng dụng hỗ trợ chuyển đổi số cấp xã.

Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã chính thức khai trương Ứng dụng hỗ trợ chuyển đổi số cấp xã. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Ứng dụng chuyển đổi số cấp xã do Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng tnhằm thực hiện Chương trình công tác năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương.

Nền tảng này giúp số hóa và chuẩn hóa thông tin từ danh mục gần 1.600 sản phẩm, giải pháp chuyển đổi số của hàng trăm đơn vị cung cấp, được phân loại rõ theo 3 trụ cột: Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số.

Người dùng có thể dễ dàng truy cập ứng dụng tại địa chỉ: http://ungdungcdscapxa.dx.gov.vn để tìm kiếm các sản phẩm, giải pháp phù hợp với nhu cầu quản lý, sản xuất, kinh doanh và đời sống, đồng thời tham khảo các mô hình, câu chuyện chuyển đổi số hiệu quả./.