Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh:Hoàn thiện dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa với chất lượng cao nhất trước khi trình Quốc hội

Chiều 3.10, tiếp tục chương trình Phiên họp toàn thể lần thứ Tư, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho ý kiến thẩm tra đối với Dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.

Tham dự phiên họp có Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh; Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh chủ trì phiên họp

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng, Thứ trưởng Trịnh Thị Thủy và các đại biểu dự phiên họp

Cùng dự phiên họp có Ủy viên dự khuyết BCH Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng; Thứ trưởng Bộ VHTTDL Trịnh Thị Thủy; các Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội: Tạ Văn Hạ, Lâm Văn Đoan, Lò Thị Việt Hà, Trần Thị Thanh Lam; cùng các thành viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, đại diện Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội, lãnh đạo các đơn vị liên quan của Bộ VHTTDL.

Tại cuộc họp, các đại biểu đã nghe Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng trình bày Báo cáo tóm tắt những nội dung cơ bản của dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.

Xử lý hài hòa giữa khuyến khích sáng tạo, thu hút đầu tư với bảo vệ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống

Trình bày tóm tắt Báo cáo thẩm tra dự án Luật, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Dương Minh Ánh cho biết, Ủy ban Văn hóa và Xã hội nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật Phát triển công nghiệp văn hóa nhằm kịp thời thể chế hóa quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng về phát triển công nghiệp văn hóa; xác lập khuôn khổ pháp lý hoàn chỉnh về phát triển công nghiệp văn hóa; góp phần thúc đẩy tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và nâng cao sức mạnh mềm của quốc gia.

Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh phát biểu tại phiên họp

Đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục hoàn thiện, chỉnh lý theo hướng bám sát nguyên tắc Luật chỉ quy định cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội nhằm khơi thông nguồn lực cho phát triển công nghiệp văn hóa; xử lý hài hòa giữa khuyến khích sáng tạo, thu hút đầu tư với bảo vệ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, bảo đảm an ninh chính trị, tư tưởng, chủ quyền văn hóa quốc gia.

Ủy ban ghi nhận, đánh giá cao cơ quan chủ trì soạn thảo đã chủ động xây dựng Báo cáo đánh giá tác động chính sách trong dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.

Tuy nhiên, đây là dự án Luật xây dựng mới, xác lập nhiều nội dung cơ chế, chính sách đặc thù (trong đó có các quy định về ưu đãi, hỗ trợ tài chính, đầu tư), tác động trực tiếp đến ngân sách nhà nước, quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trên nhiều lĩnh vực.

Vì vậy, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung, đánh giá đầy đủ nguồn kinh phí và nguồn nhân lực dự kiến thực hiện các chính sách mới để Quốc hội có căn cứ xem xét, quyết định.

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng giải trình, tiếp thu ý kiến của cơ quan thẩm tra và các ý kiến đại biểu nêu

Về đối tượng áp dụng, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu xác định tổ chức, cá nhân nước ngoài tham gia hoặc có liên quan đến công nghiệp văn hóa tại Việt Nam là đối tượng áp dụng theo quy định của Luật này; đồng thời, cân nhắc bỏ chủ thể hộ kinh doanh để tránh trùng lặp với chủ thể hộ gia đình.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội nhận thấy dự thảo Luật đã bảo đảm phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, bảo đảm yêu cầu về quốc phòng, an ninh; thể chế hoá các quan điểm, đường lối của Đảng về phát triển công nghiệp văn hoá.

Tuy nhiên, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, thể chế hóa đầy đủ các chủ trương mới của Đảng liên quan trực tiếp đến một số lĩnh vực của công nghiệp văn hoá như du lịch văn hóa, báo chí, xuất bản,…

Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Dương Minh Ánh trình bày tóm tắt Báo cáo thẩm tra dự án Luật

Dự thảo Luật phù hợp với Hiến pháp, ngoài các quy định chính sách mang tính nổi trội, đặc thù, dự thảo Luật cơ bản thống nhất với hệ thống pháp luật. Đề nghị tiếp tục rà soát với các luật liên quan.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội nhận thấy các quy định trong dự thảo Luật không có nội dung phân biệt đối xử về giới, phù hợp với nguyên tắc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp đỡ nhau cùng phát triển giữa các dân tộc.

Tuy nhiên, đặc thù của lao động nghệ thuật trong công nghiệp văn hóa gắn với lao động nữ và lao động là đồng bào dân tộc thiểu số.

Vì vậy, Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, nghiên cứu bổ sung quy định liên quan tới vấn đề bình đẳng giới, chính sách dân tộc theo từng nội dung chính sách; bổ sung quy định về hành vi bị nghiêm cấm nhằm tăng cường bảo vệ lao động nữ, bảo đảm mục tiêu bình đẳng giới trong các điều, khoản cụ thể của dự thảo Luật.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Trần Thị Thanh Lam phát biểu

Phát biểu tại Phiên họp, các đại biểu tán thành sự cần thiết ban hành Luật; đánh giá cao việc cơ quan soạn thảo đã tiếp thu nhiều ý kiến, đồng thời nhất trí với nhiều nhận định và kiến nghị của dự thảo Báo cáo thẩm tra.

Các đại biểu tập trung thảo luận về 6 nhóm chính sách quy định tại dự thảo Luật; Quỹ đầu tư mạo hiểm phát triển công nghiệp văn hóa; đào tạo nhân lực các ngành công nghiệp văn hóa; sản phẩm công nghiệp văn hóa có bản sắc văn hóa Việt Nam…

Các ý kiến đề nghị cần làm rõ đối tượng thụ hưởng, bảo đảm chính sách đến được với người sáng tạo và doanh nghiệp thực sự hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp văn hóa. Bên cạnh đó, cần nâng chất lượng đánh giá nguồn lực và làm cụ thể hơn kiến nghị về chính sách thuế, hỗ trợ sản xuất trong Báo cáo thẩm tra.

Đại biểu Quốc hội Chu Mạnh Hùng phát biểu

Tiếp thu đầy đủ các ý kiến xác đáng của các đại biểu 

Thay mặt cơ quan soạn thảo giải trình, tiếp thu ý kiến thẩm tra và các ý kiến đại biểu nêu về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Nguyễn Huy Dũng cho biết, cơ quan soạn thảo sẽ nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến của các đại biểu tại phiên họp cũng như ý kiến thẩm tra chính thức của Ủy ban Văn hóa và Xã hội.

Giải trình, làm rõ 6 nhóm vấn đề được nêu, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng cho biết, đối với nhóm vấn đề về chính sách, đây là nhóm vấn đề rất quan trọng, khi thiết kế chính sách ưu đãi, cần thiết kế đảm bảo đúng và trúng đối tượng, đảm bảo hiệu quả và không để nguy cơ trục lợi chính sách.

Theo đó, dự thảo sẽ thiết kế quy định đánh giá hiệu quả chính sách hằng năm. Đồng thời, làm rõ đối với trường hợp chính sách hiệu quả trong năm trước nhưng không còn hiệu quả ở năm sau do những yếu tố khách quan.

Về vấn đề hộ kinh doanh, Thứ trưởng khẳng định hộ kinh doanh và hộ gia đình không đồng nhất về địa vị pháp lý và hình thức tham gia sản xuất, kinh doanh. Việc quy định riêng hai đối tượng nhằm tránh bỏ sót các chủ thể sáng tạo tham gia hoạt động công nghiệp văn hóa, trong đó có nhiều chủ thể sáng tạo khác nhau.

Đại biểu Nguyễn Văn Cảnh phát biểu

Đối với các quy định quản lý nhà nước đặc thù, Thứ trưởng nhất trí với đề nghị rút gọn, không nhắc lại những nội dung đã được quy định trong pháp luật chung và cho biết sẽ tiếp thu, chỉnh sửa.

Về bản sắc văn hóa, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng cho biết việc xây dựng tiêu chí đánh giá không phải cách tiếp cận riêng của Ban soạn thảo mà có cơ sở từ thông lệ quốc tế. Theo đó, UNESCO và một số quốc gia như Anh, Australia, Hàn Quốc đã có những cách tiếp cận, tiêu chí và thang điểm đánh giá mức độ bản sắc văn hóa khác nhau theo từng lĩnh vực.

Về Quỹ đầu tư phát triển, Thứ trưởng cho biết dự thảo Luật được thiết kế theo hướng tạo hành lang pháp lý để các quỹ có chức năng bảo lãnh tín dụng, quỹ đầu tư của Nhà nước và quỹ đầu tư tư nhân tham gia đầu tư vào các sản phẩm văn hóa có bản sắc Việt Nam hoặc sản phẩm văn hóa trọng điểm.

Về phát triển nguồn nhân lực, Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng cho biết nội dung này được xây dựng với sự tham gia của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong quá trình soạn thảo, nhằm bảo đảm đồng bộ với pháp luật chuyên ngành.

Theo Thứ trưởng, cơ quan soạn thảo phải giải quyết yêu cầu vừa tạo đột phá về chính sách nhân lực, vừa không xung đột với pháp luật chuyên ngành. Theo dự thảo, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ ban hành hướng dẫn cụ thể để triển khai phù hợp với pháp luật chuyên ngành, trên cơ sở thống nhất với Bộ VHTTDL.

Thứ trưởng Nguyễn Huy Dũng cho biết cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến của đại biểu và ý kiến chính thức của Ủy ban Văn hóa và Xã hội. Thời gian tới, sau khi có Báo cáo thẩm tra chính thức, Bộ VHTTDL sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan để hoàn thiện dự thảo Luật.

Đại biểu Đỗ Chí Nghĩa phát biểu

Hoàn thiện dự thảo Luật với chất lượng cao nhất

Phát biểu tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ VHTTDL Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, dù thời gian xây dựng Luật không dài, các cơ quan đã cùng trao đổi và giải quyết một khối lượng công việc lớn. Quá trình nghiên cứu, tiếp thu và hoàn thiện liên tục, thể hiện tinh thần trách nhiệm và sự phối hợp giữa cơ quan soạn thảo với các cơ quan của Quốc hội.

Theo Bộ trưởng, đây là một dự án luật mới, khó, có sự giao thoa, đồng thời có tính chất đặt nền móng cho phát triển công nghiệp văn hóa. Qua quá trình thảo luận, dù còn một số ý kiến ở các khía cạnh khác nhau, song đối với những nội dung quan trọng, cốt lõi, các cơ quan cơ bản đã có sự thống nhất. Đây là cơ sở quan trọng để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết từ nay đến khi trình Quốc hội, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát kỹ lưỡng để tiếp thu tối đa những ý kiến đã có sự thống nhất, qua đó hoàn thiện dự thảo Luật để trình Quốc hội với chất lượng cao nhất.

Bộ trưởng đồng thời mong muốn Ủy ban Văn hóa và Xã hội, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội tiếp tục hỗ trợ, đồng hành cùng cơ quan soạn thảo trong quá trình hoàn thiện dự án Luật. Bộ trưởng cho rằng những ý kiến góp ý trách nhiệm, thẳng thắn giúp các cơ quan rút ngắn thời gian trao đổi, sớm đi đến thống nhất và hoàn thiện dự thảo.

Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh khẳng định các cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan để xây dựng dự án Luật có chất lượng, góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa trong thời gian tới.

Ủy ban Văn hóa và Xã hội biểu quyết thông qua về mặt nguyên tắc một số nội dung trong Báo các thẩm tra dự án Luật

Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và nỗ lực của Ban soạn thảo. Nhiều nội dung của dự thảo Luật đã được rà soát, tiếp thu theo hướng quy định trong Luật những vấn đề mang tính nguyên tắc, chuyển nội dung mang tính thủ tục, kỹ thuật xuống văn bản quy định chi tiết, tạo điều kiện để dự thảo Luật bảo đảm tính khả thi và phù hợp với thực tiễn.

Chủ nhiệm Nguyễn Đắc Vinh đề nghị Chính phủ chủ động chuẩn bị sớm các văn bản quy định chi tiết, nhất là nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành, nhằm bảo đảm Luật có thể nhanh chóng đi vào cuộc sống sau khi được ban hành.