Bộ trưởng Năng lượng Mỹ nêu thời gian chậm nhất để mở lại eo biển Hormuz

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright. Ảnh: AP/TTXVN

Phát biểu với kênh CNBC từ một cảng LNG tại Cameron, bang Louisiana, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết một thỏa thuận ngoại giao với Iran có thể xuất hiện “trong vài ngày tới”, bất chấp những căng thẳng xoay quanh lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran do Pakistan làm trung gian vào ngày 8/4 và sau đó được Tổng thống Mỹ Donald Trump gia hạn.

Trong phát biểu với CNBC, ông Wright còn nhấn mạnh: “Nếu Iran tiếp tục bắt nền kinh tế thế giới làm con tin, quân đội Mỹ sẽ buộc phải tái mở cửa eo biển Hormuz, nhưng đó không phải điều dễ dàng thực hiện”, đồng thời cho rằng đàm phán vẫn là lựa chọn được ưu tiên.

Ông Wright cũng cho biết xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Mỹ đang gia tăng nhằm giúp bù đắp tình trạng gián đoạn nguồn cung liên quan đến cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz.

Theo hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ tối 16/5, những phát biểu nêu trên của Bộ trưởng Năng lượng Mỹ được đưa ra trong bối cảnh Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) cho biết giá xăng trung bình toàn quốc tại Mỹ đã lên tới 4,53 USD/gallon vào hôm 15/5, giữa lúc các cuộc tranh luận chính trị tái bùng phát liên quan tới đề xuất của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc đình chỉ thuế liên bang đối với xăng dầu.

Trong khi đó, kênh Al Jazeera của Qatar ngày 17/5 cho rằng giá xăng hiện là mức giá rất cao tại Mỹ, cao hơn đáng kể so với thời điểm cuộc chiến bắt đầu. Đặc biệt tại California, bang nhập khẩu phần lớn dầu mỏ của mình, giá xăng đã vượt 6 USD mỗi gallon (khoảng 1,59 USD/lít).

Điều này thực sự đang ảnh hưởng mạnh tới túi tiền của người dân Mỹ. Khi được hỏi về vấn đề này, Tổng thống Trump nói rằng ông không nghĩ tới tài chính của người dân Mỹ, mà điều ông nghĩ tới là Iran không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.

Về phía Iran, vào hôm 16/5, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran Ebrahim Azizi cho biết Tehran lên kế hoạch áp dụng cơ chế mới để thu phí quá cảnh tại eo biển Hormuz.

Theo ông Azizi, Iran đã xây dựng một cơ chế nhằm điều tiết lưu thông hàng hải thông qua một tuyến đường được chỉ định tại eo biển Hormuz và sẽ thu phí “đối với các dịch vụ chuyên biệt” được cung cấp trong khuôn khổ hệ thống này

Viết trên nền tảng mạng xã hội X, ông Azizi nhấn mạnh: “Trong quá trình này, chỉ các tàu thương mại và các bên hợp tác với Iran mới được hưởng lợi” còn “tuyến đường này sẽ vẫn bị đóng đối với những bên vận hành cái gọi là ‘Dự án Tự do’”.

Tàu thuyền ở eo biển Hormuz, gần thành phố cảng Bandar Abbas, Iran. Ảnh: The Guardian/TTXVN

Anadolu cho biết căng thẳng ở khu vực Trung Đông vẫn ở mức cao kể từ khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran hôm 28/2, dẫn tới các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào Israel và các đồng minh của Mỹ tại các quốc gia vùng Vịnh, đồng thời kéo theo việc đóng cửa eo biển Hormuz.

Một lệnh ngừng bắn đã có hiệu lực vào ngày 8/4 thông qua vai trò trung gian của Pakistan, nhưng các cuộc đàm phán tại Islamabad từ ngày 11-12/4 đã không thể tạo ra một thỏa thuận lâu dài.

Sau đó, Tổng thống Trump đã gia hạn lệnh đình chiến vô thời hạn trong khi vẫn duy trì việc phong tỏa các tàu thuyền di chuyển tới hoặc rời các cảng của Iran thông qua tuyến đường thủy chiến lược này vốn bắt đầu từ ngày 13/4.

Sang tháng 5, Tổng thống Trump đã công bố “Dự án Tự do” vào đầu tháng 5, cam kết sẽ hộ tống tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz bất chấp việc Iran khẳng định rằng mọi hoạt động quá cảnh qua tuyến đường thủy chiến lược này đều cần có sự chấp thuận trước của Tehran. Tuy nhiên, sau đó ông đã thông báo tạm dừng sáng kiến này vào ngày 6/5 sau khoảng 1 hôm triển khai.