Khả năng Mỹ và Israel chuẩn bị nối lại chiến dịch quân sự chống Iran

Tờ báo cho biết, các cố vấn an ninh của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã xây dựng nhiều kịch bản quân sự mới nhằm gây sức ép với Tehran nếu Nhà Trắng quyết định phá thế giằng co hiện nay bằng biện pháp quân sự. Dù chưa đưa ra quyết định cuối cùng nhưng phát biểu của Tổng thống Donald Trump trước khi rời Bắc Kinh ngày 15-5 cho thấy Washington đang ngày càng mất kiên nhẫn với Iran. Trước đó, trên mạng xã hội ngày 14-5, ông cho biết thỏa thuận ngừng bắn với Iran đang “trong tình trạng nguy kịch” và chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran “sẽ tiếp tục”. Tuyên bố này ám chỉ rằng nhà lãnh đạo Mỹ vẫn cân nhắc nghiêm túc việc nối lại các cuộc tấn công vào Iran sau khi về nước từ chuyến thăm Trung Quốc. Còn vào ngày 12-5, Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Bộ Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth tuyên bố Mỹ có thể chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài một tháng và nối lại các cuộc tấn công vào Iran.

Hình ảnh cố lãnh đạo Cách mạng Hồi giáo Iran Ayatollah Ruhollah Khomeini và Ayatollah Ali Khamenei trên đường phố ở thủ đô Tehran, Iran, ngày 12-5 (ảnh minh họa). Ảnh: Reuters

Truyền thông Mỹ dẫn các nguồn tin cho biết, Tổng thống Donald Trump ngày càng thất vọng với cách Iran xử lý các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng ngày càng mất kiên nhẫn với việc eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa, cũng như sự chia rẽ trong ban lãnh đạo Iran khiến họ không thể đưa ra những nhượng bộ đáng kể trong các cuộc đàm phán hạt nhân. Một số phụ tá của nhà lãnh đạo Mỹ cho biết, ông Donald Trump đang nghiêm túc xem xét việc nối lại các hoạt động quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran trong những tuần gần đây.

Theo các phương án đang được Lầu Năm Góc xem xét, Mỹ có thể mở rộng các đợt không kích với cường độ mạnh hơn nhằm vào hệ thống cơ sở quân sự và hạ tầng chiến lược của Iran. Đáng chú ý, Washington cũng tính tới khả năng triển khai lực lượng đặc nhiệm trên bộ để tiếp cận các cơ sở hạt nhân nằm sâu dưới lòng đất, đặc biệt tại khu vực Isfahan-nơi được cho là lưu trữ lượng uranium làm giàu cấp độ cao. Đây là bước đi cho thấy Mỹ không chỉ muốn gây sức ép tâm lý mà còn hướng tới khả năng làm tê liệt năng lực hạt nhân của Tehran nếu xung đột tái bùng phát.

Tuy nhiên, giới quân sự Mỹ cũng nhận thức rõ rủi ro của một chiến dịch trên bộ. Các quan chức quốc phòng cảnh báo, việc kiểm soát hoặc phá hủy các cơ sở hạt nhân ngầm của Iran sẽ đòi hỏi lực lượng hỗ trợ quy mô lớn, kéo theo nguy cơ thương vong cao nếu xảy ra giao tranh trực tiếp. Dù vài trăm binh sĩ đặc nhiệm đã được điều tới Trung Đông từ tháng 3 để chuẩn bị cho các phương án tác chiến, nhưng để triển khai một chiến dịch thực sự, Washington có thể phải huy động hàng nghìn quân nhân cùng hệ thống hậu cần phức tạp.

Điểm đáng chú ý là trong khoảng thời gian ngừng bắn kéo dài gần một tháng qua, quân đội Mỹ không hề giảm nhịp độ hiện diện quân sự tại Trung Đông mà ngược lại còn tranh thủ củng cố lực lượng. Theo The New York Times, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cho biết, hơn 50.000 binh sĩ Mỹ cùng hai nhóm tác chiến tàu sân bay, hàng chục tàu khu trục và máy bay chiến đấu vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng cao độ cho các chiến dịch quân sự quy mô lớn. Việc Washington liên tục tăng cường khí tài và binh lực cho thấy Nhà Trắng đang muốn duy trì sức ép tối đa đối với Tehran, đồng thời chuẩn bị cho kịch bản xấu nhất nếu các kênh ngoại giao hoàn toàn đổ vỡ.

Ở chiều ngược lại, Tehran cũng phát tín hiệu cứng rắn. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố lực lượng vũ trang nước này đã sẵn sàng đáp trả mọi hành động quân sự nhằm vào Iran. Các đánh giá của tình báo Mỹ gần đây cho rằng Iran đã khôi phục phần lớn năng lực tại các căn cứ tên lửa và cơ sở quân sự ngầm, đồng thời tiếp tục duy trì hoạt động tại đa số các căn cứ tên lửa dọc eo biển Hormuz. Điều này đồng nghĩa, nếu chiến sự bùng phát trở lại, nguy cơ đe dọa các tuyến hàng hải và vận chuyển dầu mỏ quốc tế sẽ gia tăng đáng kể.

Trong khi đó, Iran tiếp tục vạch rõ “lằn ranh đỏ” trong đàm phán. Tehran bác bỏ thông tin cho rằng nước này chấp nhận đình chỉ chương trình hạt nhân trong 20 năm, đồng thời khẳng định sẽ không đi sâu thảo luận về vấn đề hạt nhân nếu Mỹ chưa chấm dứt các biện pháp gây sức ép và đáp ứng các yêu cầu về dỡ bỏ trừng phạt, giải tỏa tài sản bị phong tỏa cũng như rút lực lượng khỏi khu vực. Điều đó cho thấy khoảng cách lập trường giữa hai bên hiện vẫn rất lớn và nguy cơ đối đầu quân sự tiếp tục hiện hữu.