Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn: Cải cách thủ tục chứng khoán không đồng nghĩa với hạ tiêu chuẩn

Mục tiêu xuyên suốt là bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư

Phát biểu tại Quốc hội sáng 28/10, thay mặt cơ quan soạn thảo, Bộ trưởng cảm ơn các ý kiến đóng góp khoa học và trách nhiệm của các đại biểu. Cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra, nghiên cứu tiếp thu tối đa các ý kiến xác đáng để hoàn thiện dự thảo Luật, đồng thời giải trình thấu đáo, chi tiết các ý kiến đại biểu Quốc hội.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tại Quốc hội sáng 28/10. Ảnh: Đức Thanh

Làm rõ nguyên tắc xây dựng và hoàn thiện dự thảo, Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu huy động nguồn lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trong thời kỳ mới, đáp ứng mục tiêu tăng trưởng hai con số. Theo Bộ trưởng, việc huy động vốn phải đạt khoảng 40% GDP, trong đó thị trường chứng khoán là một trong những kênh huy động vốn trung và dài hạn đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế.

Muốn thực hiện được yêu cầu này, thị trường chứng khoán trước hết phải công khai, minh bạch, hoạt động hiệu quả và theo chuẩn quốc tế. “Quan trọng nhất của việc xây dựng Luật chính là bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của nhà đầu tư và các thành viên thị trường. Đây là mục tiêu xuyên suốt”, Bộ trưởng khẳng định.

Trao đổi với ý kiến đại biểu Bùi Xuân Hải về việc chưa có một điều cụ thể quy định rõ vai trò của Nhà nước trong bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư, Bộ trưởng cho biết toàn bộ các điều kiện của luật đều nhằm bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Gắn với yêu cầu nâng cao chuẩn mực hoạt động của thị trường, Bộ trưởng cho biết Bộ Tài chính đang tiếp tục làm việc với MSCI để xếp hạng thị trường chứng khoán Việt Nam. Theo Bộ trưởng, khi thị trường được nâng hạng, các quỹ đầu tư quốc tế sẽ quan tâm hơn, bởi họ yên tâm thị trường hoạt động công khai, minh bạch và đạt chuẩn.

Cùng với đó, cải cách thủ tục hành chính là yêu cầu xuyên suốt để tạo điều kiện cho thị trường phát triển. Tuy nhiên, Bộ trưởng nhấn mạnh: “Cải cách thủ tục hành chính để tạo điều kiện cho thị trường phát triển, nhưng không đồng nghĩa với việc hạ tiêu chuẩn”. Theo đó, nhiều thủ tục được sửa đổi, bổ sung nhằm đáp ứng điều kiện phát triển mới, đồng thời phù hợp với những quy định pháp luật đã ban hành. Mục tiêu quan trọng nhất vẫn là bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư và nhân dân.

Các đại biểu tham dự phiên họp.

Mở rộng điều kiện chào bán nhưng vẫn kiểm soát chất lượng

Để làm rõ cách tiếp cận cải cách thủ tục gắn với bảo đảm tiêu chuẩn, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn dẫn vấn đề đại biểu Tô Ái Vang nêu về điều kiện chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng.

Theo giải trình của Bộ trưởng, quy định yêu cầu báo cáo kiểm toán của tổ chức kiểm toán độc lập được phép hành nghề. Trường hợp báo cáo có ý kiến ngoại trừ thì phải có xác nhận khoản ngoại trừ không ảnh hưởng đến điều kiện chào bán.

Bộ trưởng cho biết, trước đây quy định chào bán yêu cầu ý kiến kiểm toán chấp nhận toàn phần. Lần sửa đổi này mở rộng theo hướng chấp nhận trường hợp có ngoại trừ từng phần, nhưng khoản ngoại trừ không ảnh hưởng đến tiêu chuẩn niêm yết và được cơ quan kiểm toán xác nhận.

Về khả năng thực hiện việc xác nhận, Bộ trưởng giải thích kiểm toán độc lập là đơn vị cung cấp dịch vụ. Khi tổ chức chào bán ký hợp đồng dịch vụ, yêu cầu kiểm toán độc lập xác nhận thì việc này được thực hiện trên cơ sở hợp đồng dân sự giữa hai bên.

Đối với mối quan hệ giữa hoạt động lưu ký, ngân hàng lưu ký và ngân hàng thanh toán, Bộ trưởng cho biết đây cũng là một bước cải cách thủ tục hành chính, gắn với phối hợp chặt chẽ giữa Ngân hàng Nhà nước và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, tăng cường trao đổi thông tin.

Theo đó, các điều kiện hoạt động, tiêu chuẩn an toàn về hệ số CAR của ngân hàng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài phải tuân thủ quy định của Luật Các tổ chức tín dụng và Ngân hàng Nhà nước. Việc bổ sung các điều kiện để trở thành ngân hàng thanh toán, ngân hàng lưu ký nhằm giúp thị trường hoạt động công khai, minh bạch và hiệu quả.

Về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn thống nhất cao với ý kiến đại biểu Nguyễn Phương Thủy và các đại biểu khác, đồng thời cho biết cơ quan soạn thảo sẽ nghiên cứu, rà soát kỹ để bảo đảm thống nhất với pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đại biểu Nguyễn Phương Thuỷ (đoàn Hà Nội) phát biểu.

Theo Bộ trưởng, dự thảo Luật Chứng khoán chỉ quy định những điều kiện đặc thù gắn với thị trường chứng khoán. Mục tiêu là bảo đảm thị trường phát triển nhưng phải tuyệt đối an toàn, giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư khi triển khai thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ và mô hình kinh doanh mới mà pháp luật chưa quy định. Những quy định này mang tính đặc thù đối với chứng khoán; các quy định chung vẫn phải tuân thủ Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đầu tư công nghệ, giữ chân nhân lực là yêu cầu thiết thực

Một nội dung khác được Bộ trưởng giải trình là đầu tư cơ sở vật chất, công nghệ thông tin và phát triển nguồn nhân lực, phục vụ vận hành, kiểm tra, giám sát thị trường. Bộ trưởng cho biết, khi mới đưa thị trường vào hoạt động, hệ thống giao dịch dựa trên phần mềm được thị trường chứng khoán Thái Lan tài trợ. Sau nhiều năm, Việt Nam chuyển sang phần mềm giao dịch mua của thị trường Hàn Quốc và hiện đang vận hành tương đối ổn định.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tại Quốc hội sáng 28/10. Ảnh: Đức Thanh

Tuy nhiên, để phát triển thị trường, yêu cầu đặt ra là phải tiến tới làm chủ công nghệ, chủ động nâng cấp, sửa chữa, đáp ứng quy mô, điều kiện thị trường, đặc biệt là yêu cầu công khai, minh bạch. “Đầu tư về công nghệ thông tin cho thị trường là yêu cầu thiết thực”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Gắn với đầu tư công nghệ là phát triển nguồn nhân lực cho ngành chứng khoán nói chung, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nói riêng, đặc biệt là các cơ quan xây dựng cơ chế, giám sát, bảo đảm thị trường vận hành thông suốt, công khai, minh bạch.

Bộ trưởng cho hay, nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực chứng khoán khá khan hiếm. Cùng với sự phát triển của thị trường, sự cạnh tranh về nhân lực giữa cơ quan quản lý nhà nước với các công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ rất khốc liệt. Các doanh nghiệp, quỹ đầu tư sẵn sàng trả lương cao để thu hút cán bộ.

Trước đây Ủy ban Chứng khoán Nhà nước từng có cơ chế đặc thù cho cán bộ, công chức. Sau một thời gian cơ chế này không còn. Do đó, Bộ Tài chính mong muốn đưa chính sách trở lại để hỗ trợ việc thu hút, giữ chân đội ngũ nhân lực chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu quản lý, giám sát thị trường.