Đề xuất nghiên cứu cho giao dịch chứng khoán xuyên trưa

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM) đề xuất đầu tư hạ tầng công nghệ hướng tới giao dịch chứng khoán xuyên buổi trưa. Ảnh: Quochoi.vn.

Sáng 28/10, Quốc hội tiến hành thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.

Góp ý về dự án luật, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM) ủng hộ việc Nhà nước có chính sách hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng thị trường chứng khoán.

Nghiên cứu giao dịch chứng khoán không nghỉ trưa

Theo ông, kể từ khi đi vào vận hành tháng 7/2000 đến nay, thị trường chứng khoán đã một số lần gặp sự cố, gây gián đoạn giao dịch, ảnh hưởng tâm lý của cả nhà đầu tư trong nước và quốc tế.

Thị trường chứng khoán Việt Nam hiện có hơn 14 triệu tài khoản giao dịch của nhà đầu tư cá nhân và tổ chức. Do đó, việc đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin hiện đại có ý nghĩa quan trọng để bảo đảm hoạt động giao dịch liên tục, an toàn và minh bạch.

Đặc biệt, đại biểu Ngân cho rằng về lâu dài, cơ quan quản lý cần hướng tới khả năng tổ chức giao dịch liên tục, không nghỉ trưa, thậm chí mở rộng thời gian giao dịch để tăng cường kết nối, liên thông giữa các thị trường chứng khoán.

Bên cạnh vấn đề hạ tầng, đại biểu Trần Hoàng Ngân cũng góp ý về việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho công tác quản lý Nhà nước, vận hành, giám sát, thanh tra nhằm phát hiện, ngăn chặn hành vi cấu kết, lũng đoạn và thao túng thị trường.

Đại biểu đồng thời đề xuất có cơ chế giúp các công ty khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo có danh mục được niêm yết riêng trên thị trường chứng khoán.

Theo ông, nếu dùng chuẩn niêm yết của các công ty thông thường thì nhóm doanh nghiệp này rất khó đáp ứng, nhưng để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp khởi nghiệp, đồng thời thu hút các quỹ đầu tư mạo hiểm thì cần có quy định niêm yết riêng.

“Nếu đã có danh mục quy định cho nhóm doanh nghiệp này thì cần ban hành chi tiết thêm”, đại biểu Trần Hoàng Ngân đề xuất.

Làm rõ quy định miễn trừ trách nhiệm

Cũng liên quan dự án luật mới, nhiều đại biểu đã góp ý về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát.

Trong đó, đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Lâm Đồng) cho rằng cần xác định rõ giới hạn trách nhiệm của tổ chức cung ứng dịch vụ chứng khoán trong cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, không chuyển rủi ro sang khách hàng.

Theo ông, luật cần xác lập những nguyên tắc bảo vệ tối thiểu cho nhà đầu tư, không nên chỉ quy định chung hoặc giao toàn bộ nội dung cốt lõi cho văn bản dưới luật.

Đặc biệt, ông cũng đề xuất quy định rõ việc tham gia thử nghiệm phải trên cơ sở tự nguyện, người tham gia được cung cấp đầy đủ thông tin và cảnh báo về phạm vi, mức độ rủi ro.

Trong đó, tài sản của khách hàng phải được quản lý riêng, dữ liệu cá nhân và dữ liệu giao dịch phải được bảo vệ. Đồng thời, phải có cơ chế tiếp nhận, giải quyết khiếu nại và phương án xử lý tài sản, hợp đồng khi hoạt động thử nghiệm bị tạm dừng hoặc kết thúc.

Đại biểu cũng nhấn mạnh không nên miễn trừ nghĩa vụ bồi thường của tổ chức cung ứng dịch vụ chứng khoán khi có lỗi, vi phạm hoặc xảy ra sự cố hệ thống thuộc trách nhiệm của mình.

Ngoài ra, cơ chế miễn trừ trách nhiệm cũng không nên được áp dụng đối với hành vi gian lận, cố ý vi phạm hoặc bỏ qua những nguy cơ đã biết mà không thực hiện biện pháp phòng ngừa phù hợp.

Đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Lâm Đồng) và đại biểu Tô Ái Vang (đoàn Cần Thơ) góp ý về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán. Ảnh: Quochoi.vn.

Cũng góp ý về nội dung này, đại biểu Tô Ái Vang (đoàn Cần Thơ) cho rằng thị trường chứng khoán là lĩnh vực rất nhạy cảm với rủi ro hệ thống. Nếu hành lang pháp lý về miễn trừ trách nhiệm chưa rõ ràng các cơ quan quản lý sẽ e ngại khi phê duyệt những mô hình công nghệ tài chính mới có tính đột phá.

Dẫn ví dụ về khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đang cần nguồn vốn rất lớn để chuyển đổi mô hình phát triển, đại biểu cho biết nguồn vốn đầu tư công hiện không thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu này. Do đó, các mô hình huy động vốn dựa trên nền tảng công nghệ tài chính mới rất cần cơ chế thử nghiệm có kiểm soát để hình thành và phát triển.

Đại biểu kiến nghị bổ sung quy định tổ chức, cá nhân tham gia quản lý, thực hiện thử nghiệm nếu tuân thủ đầy đủ quy trình kiểm soát rủi ro đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt thì được miễn trừ trách nhiệm dân sự và hành chính đối với những thiệt hại phát sinh do yếu tố khách quan từ công nghệ. Đồng thời, cần có cơ chế thúc đẩy bảo hiểm rủi ro công nghệ để chủ động bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.

Giải trình về các nội dung trên, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết quan điểm xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán cũng tương tự quy định tại Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo.

Tuy nhiên, dự án luật mới bổ sung quy định về các điều kiện đặc thù, đảm bảo mục tiêu để thị trường phát triển hiệu quả mà vẫn đảm bảo an toàn, giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư.

Về cập nhật hệ thống công nghệ thông tin, đáp ứng yêu cầu giao dịch của thị trường, Bộ trưởng cho biết đây là yêu cầu chính đáng.

Trước đây, khi mới vận hành, thị trường chứng khoán Việt Nam giao dịch dựa trên hệ thống công nghệ thông tin của Thái Lan, khi điều kiện, quy mô thị trường thay đổi, hệ thống đã nhiều lần gặp sự cố. Sau đó, thị trường đã chuyển sang sử dụng hệ thống phần mềm giao dịch chứng khoán của Hàn Quốc, đến nay cơ bản vận hành ổn định.

Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu phát triển liên tục của thị trường, việc tiếp tục đầu tư, nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin là cần thiết.

Điều này cũng gắn với việc phát triển nguồn nhân lực cho ngành chứng khoán nói chung và Ủy ban Chứng khoán nói riêng. Do đó, Bộ trưởng cho rằng cần có cơ chế để giữ chân nhân tài cho ngành chứng khoán.