Bộ trưởng Trần Hồng Minh: Định hình giải pháp công trình cao tốc từ bước chủ trương đầu tư

So sánh giải pháp kỹ thuật, bảo đảm hiệu quả cả vòng đời dự án

Sáng nay (19/6), Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh chủ trì Hội nghị tổng kết tình hình thực hiện các dự án đường bộ cao tốc giai đoạn 2021 - 2025 thuộc danh mục 3.000km.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh phát biểu chỉ đạo tại hội nghị (Ảnh: Tạ Hải).

Ghi nhận và đánh giá cao những ý kiến thẳng thắn, mang tính xây dựng của các đơn vị, doanh nghiệp, hiệp hội, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh: những con đường, cây cầu, công trình cao tốc quy mô như hiện nay là kết quả của hàng chục năm nghiên cứu, làm chủ công nghệ thiết kế, thi công của ban quản lý dự án, tư vấn và các nhà thầu.

Nhìn nhận khối lượng công việc giai đoạn 2026 - 2030 là rất lớn, bên cạnh mục tiêu cả nước có 5.000km đường bộ cao tốc vào năm 2030 còn là các dự án đường sắt, sân bay, bến cảng, người đứng đầu Bộ Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư, tư vấn, nhà thầu phải thực hiện nhiệm vụ được giao theo nguyên tắc: nhanh - đúng - trúng - chuẩn - hiệu quả - an toàn.

Vạch rõ nhiệm vụ trọng tâm đối với từng đơn vị trực thuộc, Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu Vụ Khoa học công nghê, Môi trường và Vật liệu xây dựng rà soát các quy chuẩn, tiêu chuẩn, bãi bỏ các tiêu chuẩn cũ không còn phù hợp; cập nhật, bổ sung các công nghệ mới để tham mưu Bộ ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn cho phù hợp với thực tiễn, đặc điểm từng vùng miền.

"Phải chỉ rõ những định mức, tiêu chuẩn gì đang vướng mắc, giải quyết dứt điểm trong thời gian tới. Tiêu chuẩn, định mức chuẩn mới bảo đảm chất lượng đầu tư dự án. Trong tháng 6/2026, tư vấn, các ban quản lý dự án phải hoàn thành việc rà soát, báo cáo", Bộ trưởng chỉ đạo.

Vụ Kế hoạch - Tài chính có trách nhiệm cập nhật điều chỉnh quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 để ban hành thực hiện; Đề nghị các chủ đầu tư, tư vấn nghiên cứu các phương án phân kỳ đầu tư các dự án cao tốc phù hợp thực tế.

"Ngay từ bước chủ trương đầu tư cần ưu tiên định hình các giải pháp sử dụng công trình (cầu cạn, hầm…) cho các khu vực nền đất yếu, đào sâu, đắp cao.

Đối với từng dự án cụ thể cần so sánh các giải pháp đảm bảo tính kinh tế - kỹ thuật và hiệu quả đầu tư cho cả vòng đời dự án làm cơ sở xác định sơ bộ tổng mức đầu tư", Bộ trưởng nói.

Hội nghị có sự tham gia của đông đảo các nhà thầu, hiệp hội và cơ quan chuyên môn (Ảnh: Tạ Hải).

Đối với Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng, Bộ trưởng yêu cầu tiếp tục rà soát, tham mưu công tác hoàn thiện thể chế chính sách về hoạt động xây dựng, quản lý chi phí theo hướng tăng cường phân cấp phân quyền cho các chủ thể thực hiện dự án, gắn với kiểm tra giám sát; Rà soát, tham mưu Bộ ban hành hệ thống định mức, đơn giá, suất đầu tư … để đủ cơ sở triển khai thực hiện.

Cục Đường bộ Việt Nam có trách nhiệm phối hợp với các chủ đầu tư để tiếp nhận, tổ chức quản lý, khai thác sau khi hoàn thành; Tăng cường kiểm tra, kịp thời yêu cầu các chủ đầu tư xử lý các tồn tại, khiếm khuyết trong thời gian bảo hành công trình.

Đáp ứng tiến độ, chất lượng dự án, Tư lệnh ngành Xây dựng yêu cầu các chủ đầu tư kiện toàn tổ chức bộ máy đảm bảo hoạt động hiệu quả; Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý dự án; Chủ động phối hợp các cấp chính quyền địa phương tháo gỡ mặt bằng, vật liệu xây dựng.

Các đơn vị tư vấn thiết kế nâng cao trách nhiệm trong công tác khảo sát địa hình, địa chất, thủy văn, nguồn vật liệu xây dựng, bãi đổ thải vật liệu thừa bảo đảm số liệu đầu vào chính xác, đầy đủ, hạn chế tối đa điều chỉnh thiết kế trong quá trình thi công.

Hồ sơ thiết kế phải đồng bộ, tối ưu giải pháp kỹ thuật, bảo đảm an toàn công trình lâu dài, phù hợp điều kiện thực tế từng vùng miền. Lưu ý một số yếu tố tự nhiên ảnh hưởng đến chất lượng công trình.

Trong đó, khu vực phía Bắc nghiên cứu giải pháp xử lý ổn định mái dốc. Khu vực Nam Trung Bộ cần nghiên cứu giải pháp để khắc phục khó khăn về vật liệu đá.

Khu vực Đồng bằng sông Cửu Long phải quan tâm đến giải pháp xử lý nền đất yếu đảm bảo êm thuận trong quá trình khai thác.

"Cần ưu tiên giải pháp thiết kế công trình hạn chế ảnh hưởng đến môi trường như sử dụng cầu cạn cho các khu vực nền đất yếu, khu vực đào sâu, đắp cao, lựa chọn công trình hầm thay cho đào sâu…

Đối với mỗi dự án phải so sánh lựa chọn phương án đảm bảo kinh tế - kỹ thuật và hiệu quả đầu tư cho cả vòng đời dự án; Khuyến khích ứng dụng công nghệ mới, vật liệu mới trong thiết kế công trình", Bộ trưởng chỉ đạo.

"Các đơn vị tư vấn giám sát nâng cao tính độc lập, khách quan và trách nhiệm nghề nghiệp đối với chất lượng, tiến độ dự án. Tăng cường kiểm soát chất lượng vật liệu đầu vào, chất lượng thi công, kịp thời phát hiện và xử lý sai sót ngay từ giai đoạn đầu; tuyệt đối không vì tiến độ mà đánh đổi chất lượng công trình", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Triển khai các dự án đường bộ cao tốc thời gian tới, nhà thầu phải tuân thủ nghiêm thiết kế được phê duyệt, quy trình kỹ thuật và tiêu chuẩn thi công hiện hành; Huy động đầy đủ nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công theo tiến độ hợp đồng; không để xảy tình trạng thi công cầm chừng, phải coi chất lượng công trình là yếu tố sống còn.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh.

Đổi mới cách thức triển khai, hoàn thành khối lượng công việc lớn

Trước đó, báo cáo tại hội nghị, ông Lê Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng) cho biết, triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng, Chính phủ đã xây dựng lộ trình triển khai thực hiện, trong đó xác định mục tiêu đến năm 2025 hoàn thành khoảng 3.000km đường bộ cao tốc, đến hết năm 2030 đạt 5.000km đường bộ cao tốc.

Ông Lê Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng thông tin tại hội nghị (Ảnh: Tạ Hải).

Để đạt được mục tiêu 3.000km đường cao tốc, chỉ trong 5 năm (2021 - 2025), ngành GTVT phải nỗ lực triển khai các thủ tục từ chuẩn bị đầu tư đến tổ chức thi công hoàn thành, đưa vào khai thác thêm khoảng 1.000km đường cao tốc.

Với sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành, địa phương kèm theo các mốc thời gian hoàn thành từng công việc, sự phối hợp đồng bộ, trách nhiệm của các bộ, ngành và địa phương, cách thức tổ chức triển khai các dự án có nhiều đổi mới, huy động được sự tham gia của cả hệ thống chính trị cùng các cơ chế đặc thù được Quốc hội cho phép, việc tổ chức triển khai các dự án đạt nhiều kết quả tích cực.

Chỉ trong khoảng 6 tháng kể từ khi cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư, Bộ Xây dựng, các địa phương đã phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi của 30 dự án/dự án thành phần (DATP) với tổng mức đầu tư hơn 301.000 tỷ đồng, tổng chiều dài khoảng 1.324km.

Công tác khảo sát, lập, thẩm tra, thẩm định, phê duyệt thiết kế kỹ thuật và dự toán các gói thầu của dự án được triển khai song song, đồng thời.

Chỉ trong khoảng gần 1 năm sau khi Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư, các chủ đầu tư đã hoàn thành công tác lựa chọn nhà thầu, khởi công đồng loạt 12 dự án thành phần trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025 vào ngày 01/01/2023; dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Vành đai 3 TP.HCM cũng đồng loạt khởi công vào ngày 18/6/2023.

Công tác giải phóng mặt bằng được triển khai song song với công tác lập dự án và thiết kế kỹ thuật. Đến thời điểm khởi công, các địa phương đã bàn giao trên 70% diện tích mặt bằng, đáp ứng điều kiện triển khai thi công.

Bảo đảm vật liệu thi công các dự án, theo ông Lê Quyết Tiến, ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, các chủ đầu tư và đơn vị tư vấn đã khảo sát, xác định nguồn. Bộ Xây dựng thường xuyên phối hợp với các địa phương tháo gỡ khó khăn trong thủ tục khai thác vật liệu, đặc biệt đối với nguồn cát khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Việc nghiên cứu, thí điểm và ban hành hướng dẫn các địa phương sử dụng cát biển đắp nền đường được triển khai từ sớm.

Sau khi khởi công, các chủ đầu tư và nhà thầu đã khẩn trương huy động nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công cuốn chiếu, có công địa đến đâu thi công đến đó, ưu tiên các hạng mục trọng điểm và xử lý các vị trí nền đất yếu.

Với sự chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng trên tinh thần "chỉ bàn làm, không bàn lùi", "vượt nắng, thắng mưa", thi công "3 ca 4 kíp", làm việc cả ngày nghỉ, xuyên lễ, xuyên Tết, sự nỗ lực vượt bậc của các chủ đầu tư, nhà thầu tư vấn, nhà thầu thi công, đến 19/12/2025, toàn bộ các dự án có kế hoạch hoàn thành năm 2025 đã đưa vào khai thác/thông tuyến chính, nâng tổng số chiều dài đường bộ cao tốc lên 3.345km, khoảng 458km nút giao và đường dẫn.

Đến 19/5/2026, toàn bộ các dự án thành phần thuộc tuyến cao tốc Bắc - Nam và cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đã hoàn thành đưa vào khai thác, Biên Hòa - Vũng Tàu.

"Các dự án /DATP hoàn thành đều được Hội đồng Kiểm tra nhà nước về công tác nghiệm thu công trình xây dựng tiến hành kiểm tra, đánh giá về chất lượng và thống nhất để chủ đầu tư đưa công trình vào khai thác theo quy định", lãnh đạo Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng thông tin.